Voor Tupac (Juice) en Boyz n the Hood was er Do the Right Thing van Spike Lee, een regisseur die ongeveer zo politiek gedreven is als Geert Wilders, maar gelukkig andere idealen heeft. In de rest van zijn carrière kaartte hij maatschappelijke onderwerpen aan als vrouwenemancipatie, de emancipatie van Afro-Americans, de consumptiemaatschappij, het falen van de overheid na Katrina, en ga zo maar door. Als je zijn oeuvre beschouwt, zou je zeggen: die man is voortdurend kwaad. Waarschijnlijk is het waar, maar Do the Right Thing is geen schreeuw van woede, maar een genuanceerd veelkleurig portret van een Amerikaanse probleemwijk.
Op een broeierige zomerdag waagt Mookie (Spike Lee zelf) zich op de straten van het puffende Bedford-Stuyvesant in Brooklyn, dat borrelt van ingehouden woede en frustratie. Hijzelf is lui en gemakzuchtig, een halfbakken vader die wel van zijn vrouw en kind houdt en ook intelligent, politiek bewust en vol goede intenties is. Hij werkt middenin een stuk van de wijk waar alleen Afro-Americans wonen, bij een pizzatent die gerund wordt door een Italiaan. Gedurende de dag komt Mookie allerhande personages tegen die uiting proberen te geven aan hun idealen. De een manipuleert, de ander is bijna militant, Mookie zelf denkt na en maakt zich kwaad, de Italiaan bakt stug pizza’s in een veel te hete keuken voor klanten die duidelijk een andere huidskleur en culturele achtergrond hebben, weer een ander maakt ruzie en sommigen hadden beter de krant of hun geschiedenisboeken goed kunnen lezen.
Uiteraard loopt de boel uit de hand en komen sluimerende sentimenten tot uitbarsting. Maar de gedachte die mij het eerst overviel na het kijken van de film was: “Wiens schuld is het nou eigenlijk?” Ja, Spike Lee was vast boos toen hij die film maakte, maar hij wees niet met zijn vinger. Als je nog iets wilt weten over de valkuilen van het samenleven in een multiculturele samenleving, kun je onze politici beter even negeren en Do the Right Thing aanzetten. Conclusie: de zaken zitten verdomde ingewikkeld in elkaar.
Spike Lee is vandaag in de American Book Center in Amsterdam om het boek te signeren dat hij naar aanleiding van de twintigste verjaardag van Do the Right Thing schreef. Hard//hoofd verloot twee exemplaren met handtekening. Wil jij er kans op maken? Stuur een mailtje naar pers@hardhoofd.com met de volgende zin: "Ik word zo boos van [vul in], daar moeten ze eens een film over maken!".
