Asset 14

Concentratiemuziek

Een jaar of zeven geleden zat ik met een deken om me heen op het bed van een jongen waar ik een beetje verliefd op was. Hij reikte mij een kom yoghurt met cruesli aan en zette muziek op.

"Ken je dit?"

Ik hoorde één piano, een beetje een futloos melodietje. Het kwam me niet bekend voor. Er kwam al gauw nog een piano bij: een felle toets die me op een hinderlijke manier uit mijn concentratie haalde terwijl ik mij niet eens ergens op concentreerde (behalve dan misschien op het zo achteloos mogelijk rechtop in bed zitten met een bak yoghurt op schoot). Er klonk een derde piano die het geheel een beetje liet wringen, tot er nóg een bijkwam. Deze vierde piano roerde alles door elkaar, bleef dat doen en maakte de nonchalante klanken tot een van de mooiste muziekstukken die ik tot dan toe had gehoord. Ik staarde uit het raam en alles leek in elkaar te vlechten: de meeuwen boven het water en de treinen die op de achtergrond voorbijreden en de regen van een winterochtend in 2005 en een mooie  krullenbol. Een gigantisch kitscherig moment.

De jongen is al lang uit het oog, maar Canto Ostinato, het bekendste stuk van de zondag overleden componist Simeon ten Holt, staat hoog in mijn lijst van meest afgespeelde muziek.

De eerste maanden na de ontdekking (een slordige dertig jaar na dato) ben ik er als een zendeling van minimalistisch klassiek mee tekeergegaan bij vrienden, kennissen en familie: iedereen die jarig was, geslaagd of gewoonweg lief kreeg een cd van me. Sindsdien werd ik er zelf overigens ook mee doodgegooid: op ieder treinstation groter dan Zwolle en in iedere stad kleiner dan Rotterdam is weleens een uitvoering geweest. Je zou verwachten dat zoveel aandacht de liefde zou verstikken, maar dat is niet gebeurd: nog steeds kan ik de hele sessie (afhankelijk van de pianisten varieert die van één tot bijna drie uur) als aan de grond genageld beluisteren. En inmiddels is het stuk ook favoriet in mijn map concentratiemuziek.

Die muziekmap heeft ervoor gezorgd dat ik deadlines haalde, diploma’s verzilverde en misschien wel dat ik nog steeds werk heb. Het selectiecriterium voor de map is duidelijk: het is muziek zonder zang (of het moet onverstaanbaar zijn), zónder plotselinge trompetten en het is (inmiddels) voorspelbaar en repetitief. Dan werkt het als een matig drukke kroeg, waar achtergrondrumoer het storende geluid van pennenklikkers, secondewijzers en gegiechel wegfiltert. Zo functioneert deze muziek voor mijn concentratie als bliksemafleider. Flarden wegschietende aandacht worden er door afgevangen en op een zijspoor gezet, waar ze gestaag blijven rijden. Die afleidingsmanoeuvre maakt dat ik ongehinderd aan de slag kan.

Andere muziek die ik vaak gebruik om bij te werken zijn stukken van Arvo Pärt (onder meer Fratres, Tabula Rasa en Alina), nummers van Trentemøller (bijvoorbeeld The Very Last Resort) en een dj-set van ene Juha.

Arvo Pärt leerde ik kennen toen mijn moeder ooit shit! shit! shit! roepend met een rokende blouse de tuin in rende. Ze was aan het strijken toen ze op de radio voor het eerst iets van de Estse componist hoorde en bleef een paar minuten roerloos staan luisteren. Echt waar. Juha kwam van een vriend die op een feestje niet doorhad dat zijn weekendtas al de hele set lang stond te smelten naast het houtvuur. Misschien kwam dat ook nog door wat anders, maar zulk soort hypnotiserende muziek is het wel: tassen smelten, kleding fikt weg én chaoten veranderen plots in vlijtige werkers. Muziek ook die op Youtube steevast gepaard gaat met een genante etherische achtergrond (bospaadjes, zonsondergang, meeuwen). Of gewoon muziek om uren mee rechtop in bed te zitten. Met een bak cruesli en een krullenbol, eventueel.

Mail

Laura van der Haar is archeoloog en schrijver.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een mens zoals alle anderen

Een mens zoals alle anderen

Eva probeert zich in de metro te gedragen op een manier die voor normaal moet doorgaan, maar dat valt nog niet mee. Lees meer

Dé vluchteling bestaat niet

Dé vluchteling bestaat niet

Marthe van Bronkhorst hoort bij de huisartsenpraktijk verhalen van vluchtelingen. Ze raakt gefrustreerd, omdat de politiek niet ziet 'dat een individu meer is dan twee vierkante meter ruimte en een lichaam dat gevoed moet worden'. Lees meer

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos 2

De bomen in Roemenië zijn ook vaderloos

'ik miste collectieve haast / treinen waar de airco nooit gewerkt heeft / de eenheid die in eenzaamheid zit'. In gedichten die geuren naar 'oostblokstank' onderzoekt Francesca Birlogeanu vervreemding en verdwenen vaders. Lees meer

Column: Objectief gelukkiger met onszelf

Objectief gelukkiger met onszelf

Ook op vakantie blijkt de tijd niet stil te staan, merken Eva en haar vrienden in Zuid-Frankrijk. Gelukkig gaan ze er qua uiterlijk alleen maar op vooruit, vindt één van hen. Lees meer

Hard//talk: Evita 3.0 1

Evita 3.0

De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 3/3: Métro

In ieder geval bleven we stuurloos - Métro

Zelfs de sterkste vriendschappen leden aan betonrot. Vrienden verjaren hier als sprinkhanen, hele groepen ontstonden en verdwenen in enkele seizoenen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 2/3: Á pied

In ieder geval bleven we stuurloos - À pied

 Voor eenzaamheid heb je geen kostschool nodig. Niemand keek op wanneer ik ‘DRRRAAAAK’ schreeuwde zonder mijn pas te vertragen. Lees meer

In ieder geval bleven we stuurloos 1/3: Vélo

In ieder geval bleven we stuurloos - Vélo

Tijdens een afdaling vol kinderkoppen ging mijn hangslot uit zichzelf op slot, waarna mijn sleutelbos in een nabijgelegen afvoerputje verdween. Lees meer

Automatische concepten 77

Lang niet alles klopte bij Zomergast Bessel van der Kolk

Van een echt gesprek kwam het niet, zag Marthe van Bronkhorst. Lees meer

Nieuws in beeld: Het kind in het badwater terugvinden

Het kind in het badwater terugvinden

Amerikaanse onderzoekers wisten het geheugen van 150 ouderen te verbeteren middels een schokkend badmutsje. Lees meer

Dit is ook mijn vakantie

Dit is ook mijn vakantie

"Dit ben ik, met mijn nieuwe wandelschoenen, helemaal uitgerust en braaf nog." Hij hoogtevrees. Zij onverschrokken. In dit korte verhaal van Werner de Valk pakt een hike door de bergen wel heel anders uit dan verwacht. Na afloop zijn daar gelukkig altijd nog de foto's. Lees meer

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Wat Chinees porselein ons kan leren over de geschiedenis van de Chinese vrouw

Martine Bontjes legt een link tussen de porseleincollecties van het Rijksmuseum en de rol van vrouwen in de Chinese cultuurgeschiedenis. Lees meer

Automatische concepten 78

De natuur huilt droge tranen

Europa maakt waarschijnlijk het ergste droogteseizoen mee in ruim 500 jaar. Lees meer

Wanneer je jezelf vergeet

Een klein beetje Selbstvergessenheit

Jezelf vergeten in een relatie, wat betekent dat eigenlijk? Marthe van Bronkhorst worstelt met hoe ze is veranderd door een geliefde. Lees meer

Automatische concepten 76

Een ontwapenende Raven van Dorst kaatste de bal regelmatig terug

Zomergast Raven van Dorst was openhartig en verlangde hetzelfde van Janine Abbring. Lees meer

Bloed en havermout

Bloed en havermout

Een verhaal van Jan Wester over twee zussen, onvoorwaardelijke liefde, klauwende vingers, mantelzorg en Teletubbies. Lees meer

 1

Tijd voor een dekoloniale Indië-herdenking!

Benjamin Caton organiseert jaarlijks op 16 augustus een dekoloniale Indië/Indonesië-Nederland Herdenking, omdat een grote en groeiende groep mensen zich niet gezien voelt door de Nationale Indië-herdenking, een dag ervoor. Lees meer

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Zomergast Lieke Marsman was eenzaam tussen de camera's

Lieke Marsman bleek een eerlijke en grootmoedige Zomergast, met liefde voor het onverklaarbare en het ongemakkelijke. Lees meer

Nieuws in beeld: Van Trump mag de FBI de pot op

Van Trump mag de FBI de pot op

Elf 'topgeheime' documenten nam de FBI mee van Donald Trumps landgoed. Hij wil ze terug. Lees meer

Nieuws in beeld: Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Bomen zijn klaar met de hitte en zetten de herfst in

Sommige loofbomen begonnen vorige maand al hun bladeren af te stoten - veel vroeger dan normaal. Lees meer

Het is eindelijk zover: 12,5 jaar Hard//hoofd in Het HEM!

Op zaterdag 1 oktober viert Hard//hoofd haar 12,5-jarige jubileum in kunsthal Het HEM, een oude munitiefabriek die is omgetoverd tot culturele vrijplaats. In 2020 moesten we ons 10-jarige jubileum om bekende redenen helaas annuleren, nu vieren we alsnog het verleden, het heden en de toekomst van Hard//hoofd!

Bestel je ticket!