Maartje zou willen dat Oek de Jong haar buurman was." /> Maartje zou willen dat Oek de Jong haar buurman was." />
tickets
Asset 14

Brief aan een jonge Atlas

Oek de Jong is een man waar ik graag toevallig naast zou willen wonen. In eerste instantie zou ik niets merken. Gewoon een buurman, in zijn vriendelijkheid niet opdringerig, spaarzaam met advies, maar ook de kwaadste niet als iemand tijdens een feestje op zijn balkon pist. Enigszins onzichtbaar, tot we elkaar een keer spreken in het trappenhuis. Dan zal hij heel terloops iets opmerken. Een simpele observatie, maar een die zo verhelderend werkt, dat ik niet snap hoe ik de wereld zonder deze kleine wijsheid begrepen heb.

Dat gevoel had ik toen Een brief aan de jonge Atlas las en af en toe kon ik me moeilijk inhouden. De essaybundel las ik in de trein. Tegenover me zat een puber, een boos meisje met headphones. Ik stond op het punt haar aan te tikken, maar herinnerde me net op tijd hoe irritant ik het vond wanneer mijn moeder vroeger hardop uit de krant voorlas. Trouwens, The Catcher in the Rye vond ik ook niets toen ik 15 was. Bovendien zaten we in een stiltecoupé.

Het verhalende essay werd in journalistieke en literaire kringen, in de jaren tachtig veel minder geaccepteerd dan nu. Dat Oek de Jong, in zijn prozaïsche stijl, persoonlijke herinneringen en observaties gebruikte om zijn betoog te onderbouwen, is waarschijnlijk een van redenen dat deze essays nooit eerder gebundeld zijn. Toch is dat juist wat dit autobiografisch-essayerend proza, zoals hij het zelf noemt, zo goed maakt. Grote thema's als religie, literatuur en liefde worden beschreven vanuit een persoonlijk perspectief. Hierdoor is er geen ruimte voor de arrogantie van een alwetende schrijver. Oek de Jong observeert en blijft oprecht. Je krijgt het gevoel dat hij schrijft om te begrijpen wat hij ziet. Door je te laten meelezen, lijkt hij je haast om jouw mening te vragen.

Oek de Jong is niet mijn buurman. Maar als ik deze bundel lees, krijg ik het gevoel dat ik hem ken. Ik kom hem tegen op de trap, sjouwend met een zware koffer, vraag waar de reis naar toe gaat. Hij vertelt dat zijn tweede roman eindelijk af is, dat hij nu naar een eiland gaat om te wandelen. In zijn eentje, want reizen doe je het beste alleen, zegt hij. Zonder sigaretten, zonder koffie, zonder te lezen of te schrijven. Hij zegt dat je soms in een roes moet komen, om jezelf van een afstandje te bekijken.

Zoals een duiker vanuit de diepte omhoogkijkt en aan de oppervlakte het gekrioel van zwemmers ziet, zo zag ik ergens boven in die grote ruimte waarin ik me bevond mijn alledaagse problemen. Ze waren er, ze gingen me aan, maar ik viel er niet mee samen.

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan