nieuwsbrief
Asset 14

Beginners

Wat mij de afgelopen week blij heeft gemaakt, maakt mij tegelijk ook triest. Het gaat over Raymond Carvers verhalenbundel Beginners, die ik eindelijk (drie jaar te laat) heb aangeschaft. Blij, omdat ik een heel andere kant van de meester van het korte verhaal heb leren kennen. Triest, omdat de tragische achtergrond van Carvers schrijverschap nu pas ten volle tot mij doordingt. Een combinatie die mij al een week lang een brok in de keel bezorgt.

Mail

What We Talk About When We Talk About Love verscheen in 1981 en bombardeerde Carver prompt tot grootste Amerikaanse schrijver van korte verhalen van de twintigste eeuw. Vooral het toen zo vernieuwende minimalisme sloeg aan; die uitgebeende stijl die later – tot vervelens toe – navolging kreeg. Een criticus van The New York Times Book Review schreef: “In Mr. Carver’s silences, a good deal of the unsayable gets said.”

Helaas waren die stiltes niet Carvers aandeel. Het was Gordon Lish, Carvers vriend en redacteur, die op eigen initiatief zijn verhalen stripte, niet tot op het bot, maar tot het merg. Dit was meer dan enkel redactie, dit was herschrijven. Initieel accepteerde Carver de wijzigingen, verwelkomde ze zelfs. Lish had Carver eind jaren zestig uit de goot gehaald (Carver was alcoholist en leefde in armoede), en had hem lezers gegeven. Hij kon niet anders dan dankbaar zijn. “You, my friend, are my idea of an ideal reader, always have been, always, that is, forever, will be”,  schreef hij in een van de vele brieven aan Lish.

Tot de zomer van 1980 – hij was gestopt met drinken en net samen met dichteres Tess Gallagher – toen hij Lish’ correcties op zijn laatse verhalenbundel ontving. De verhalen waren grondiger dan ooit aangepakt: Lish had er zo’n zeventig procent uitgehakt, personages geschrapt en tien van de dertien eindes herschreven. Het titelverhaal Beginners, heette nu What We Talk About When We Talk About Love.

"Als dit boek op deze manier gepubliceerd wordt", protesteerde Carver voor het eerst in een brief aan Lish, "ben ik bang dat ik nooit meer zal schrijven." Hij was als de dood dat vrienden en critici zouden achterhalen dat zijn verhalen herschreven werden. Maar zijn protest was voorzichtig, hij was ook bang dat hij zonder Lish weer zou afzakken naar de marginaliteit. En dat hij Lish’ vriendschap zou verliezen. "I’ll tell you the truth, my very sanity is on the line here." Lish negeerde de bede en What We Talk About verscheen in zijn versie. De rest –het succes, de lof, de prijzen – is geschiedenis.

De reddingsboei die Lish eerst was, bleek een voetboei geworden. De schrijver zelf heeft nooit openlijk gesproken over de rol die zijn redacteur speelde. Lish zelf gooide wel wat geruchtenbommetjes nadat Carver de samenwerking uiteindelijk toch verbrak. In 1998, tien jaar na Carvers dood (longkanker), spitte auteur D.T. Max het archief van Lish uit. De geruchten konden daarna bevestigd worden.

Zou ‘identiteitscrisis’ de lading dekken voor wat Carver ervaren moet hebben toen roem hem ten deel viel, vraag ik me met tranen in de ogen af tijdens het lezen van Beginners - waarin de originele teksten de geredigeerde voorafgaan. Sommige van Lish’ ingrepen zijn redelijk geniaal, het werk van een uiterst bekwame redacteur. Andere – veel andere, vind ik – zijn niets minder dan amputaties van een gezond lichaamsdeel.

De sterke beginzinnen hebben het grotendeels overleefd ("Er kwam een man zonder handen aan de deur om me een foto van mijn huis te verkopen."), maar Lish maakte Carvers stem neutraal en knipte alle emotionele motivaties van de personages weg, waardoor je soms het gevoel krijgt dat er iets achtergehouden wordt. Brutale acties gebeuren zonder aanleiding, verhalen stoppen soms zo abrupt terwijl je dacht dat ze nog niet echt begonnen waren.

In Nog één ding, het slotverhaal van de bundel, wordt de alcoholistische D.T. door zijn vrouw buitengeschopt. Met een handvol bezittingen staat hij op de stoep: "Hij zei: "Ik wou alleen nog één ding zeggen." Maar hij kon vervolgens met geen mogelijkheid bedenken wat."’ Dit is Lish’ einde van het verhaal.

Carvers eigen versie duurt twee paragrafen langer: "Ik wou alleen nog één ding zeggen, Maxine. Luister naar me. Onthou dit," zegt hij. "Ik hou van je. Ik hou van je, wat er ook gebeurt. Ik hou ook van jou Bea. Ik hou van jullie allebei." (…) "Is dit liefde, L.D?", zei ze, en ze richtte haar ogen op hem. Haar ogen waren vreselijk en diep, en hij beantwoordde haar blik zo lang hij kon."

Ik hield erg van de oude Carver, ik dacht hem te kennen als een goede vriend. Dat kale, dat van de hak op de tak springende, ik vond het bijzonder. Met Beginners heb ik nu een nieuwe Carver: een barmhartige, een emotionele. Een die af en toe ook weleens de plank misslaat met een slordige structuur, en nu hou ik nog meer van hem. Laat ik daar nu maar gewoon van genieten, en stoppen met janken.

Lees ook dit prachtige verhaal uit The New Yorker over de relatie tussen Carver en Lish.

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Beeldbrekers (VII): 'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

'Kunst en sport gaan ontzettend goed samen'

In deze serie interviewt Hard//hoofd beeldbrekers: mensen die het kunst- en cultuurveld openbreken en de spelregels veranderen. Aflevering 7: In een oude kogelfabriek op het Hembrugterrein is sinds deze zomer Het HEM te bezoeken, ‘een nieuw huis voor cultuur’. In gesprek met Laura Kemper. Lees meer

Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

Tip: Leer elkaars taal van de liefde

Leer elkaars taal van de liefde

Kiki Bolwijn heeft een bijzondere manier van communiceren met haar vader: zonder veel woorden te wisselen begrijpen ze elkaar heel goed. Een tip om elkaars taal van de liefde te leren spreken, ook als dat soms niet de jouwe is. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

Alles vijf sterren: 15

Persoonlijke revoluties en opdringerige aansporingen

Deze week worden we blij van een eeuwenoude schoolkrant, een handig polsbandje en een kostuumdrama zoals we dat niet gewend zijn. Lees meer

Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5