Asset 14

Beginners

Wat mij de afgelopen week blij heeft gemaakt, maakt mij tegelijk ook triest. Het gaat over Raymond Carvers verhalenbundel Beginners, die ik eindelijk (drie jaar te laat) heb aangeschaft. Blij, omdat ik een heel andere kant van de meester van het korte verhaal heb leren kennen. Triest, omdat de tragische achtergrond van Carvers schrijverschap nu pas ten volle tot mij doordingt. Een combinatie die mij al een week lang een brok in de keel bezorgt.

What We Talk About When We Talk About Love verscheen in 1981 en bombardeerde Carver prompt tot grootste Amerikaanse schrijver van korte verhalen van de twintigste eeuw. Vooral het toen zo vernieuwende minimalisme sloeg aan; die uitgebeende stijl die later – tot vervelens toe – navolging kreeg. Een criticus van The New York Times Book Review schreef: “In Mr. Carver’s silences, a good deal of the unsayable gets said.”

Helaas waren die stiltes niet Carvers aandeel. Het was Gordon Lish, Carvers vriend en redacteur, die op eigen initiatief zijn verhalen stripte, niet tot op het bot, maar tot het merg. Dit was meer dan enkel redactie, dit was herschrijven. Initieel accepteerde Carver de wijzigingen, verwelkomde ze zelfs. Lish had Carver eind jaren zestig uit de goot gehaald (Carver was alcoholist en leefde in armoede), en had hem lezers gegeven. Hij kon niet anders dan dankbaar zijn. “You, my friend, are my idea of an ideal reader, always have been, always, that is, forever, will be”,  schreef hij in een van de vele brieven aan Lish.

Tot de zomer van 1980 – hij was gestopt met drinken en net samen met dichteres Tess Gallagher – toen hij Lish’ correcties op zijn laatse verhalenbundel ontving. De verhalen waren grondiger dan ooit aangepakt: Lish had er zo’n zeventig procent uitgehakt, personages geschrapt en tien van de dertien eindes herschreven. Het titelverhaal Beginners, heette nu What We Talk About When We Talk About Love.

"Als dit boek op deze manier gepubliceerd wordt", protesteerde Carver voor het eerst in een brief aan Lish, "ben ik bang dat ik nooit meer zal schrijven." Hij was als de dood dat vrienden en critici zouden achterhalen dat zijn verhalen herschreven werden. Maar zijn protest was voorzichtig, hij was ook bang dat hij zonder Lish weer zou afzakken naar de marginaliteit. En dat hij Lish’ vriendschap zou verliezen. "I’ll tell you the truth, my very sanity is on the line here." Lish negeerde de bede en What We Talk About verscheen in zijn versie. De rest –het succes, de lof, de prijzen – is geschiedenis.

De reddingsboei die Lish eerst was, bleek een voetboei geworden. De schrijver zelf heeft nooit openlijk gesproken over de rol die zijn redacteur speelde. Lish zelf gooide wel wat geruchtenbommetjes nadat Carver de samenwerking uiteindelijk toch verbrak. In 1998, tien jaar na Carvers dood (longkanker), spitte auteur D.T. Max het archief van Lish uit. De geruchten konden daarna bevestigd worden.

Zou ‘identiteitscrisis’ de lading dekken voor wat Carver ervaren moet hebben toen roem hem ten deel viel, vraag ik me met tranen in de ogen af tijdens het lezen van Beginners - waarin de originele teksten de geredigeerde voorafgaan. Sommige van Lish’ ingrepen zijn redelijk geniaal, het werk van een uiterst bekwame redacteur. Andere – veel andere, vind ik – zijn niets minder dan amputaties van een gezond lichaamsdeel.

De sterke beginzinnen hebben het grotendeels overleefd ("Er kwam een man zonder handen aan de deur om me een foto van mijn huis te verkopen."), maar Lish maakte Carvers stem neutraal en knipte alle emotionele motivaties van de personages weg, waardoor je soms het gevoel krijgt dat er iets achtergehouden wordt. Brutale acties gebeuren zonder aanleiding, verhalen stoppen soms zo abrupt terwijl je dacht dat ze nog niet echt begonnen waren.

In Nog één ding, het slotverhaal van de bundel, wordt de alcoholistische D.T. door zijn vrouw buitengeschopt. Met een handvol bezittingen staat hij op de stoep: "Hij zei: "Ik wou alleen nog één ding zeggen." Maar hij kon vervolgens met geen mogelijkheid bedenken wat."’ Dit is Lish’ einde van het verhaal.

Carvers eigen versie duurt twee paragrafen langer: "Ik wou alleen nog één ding zeggen, Maxine. Luister naar me. Onthou dit," zegt hij. "Ik hou van je. Ik hou van je, wat er ook gebeurt. Ik hou ook van jou Bea. Ik hou van jullie allebei." (…) "Is dit liefde, L.D?", zei ze, en ze richtte haar ogen op hem. Haar ogen waren vreselijk en diep, en hij beantwoordde haar blik zo lang hij kon."

Ik hield erg van de oude Carver, ik dacht hem te kennen als een goede vriend. Dat kale, dat van de hak op de tak springende, ik vond het bijzonder. Met Beginners heb ik nu een nieuwe Carver: een barmhartige, een emotionele. Een die af en toe ook weleens de plank misslaat met een slordige structuur, en nu hou ik nog meer van hem. Laat ik daar nu maar gewoon van genieten, en stoppen met janken.

Lees ook dit prachtige verhaal uit The New Yorker over de relatie tussen Carver en Lish.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

Alles Vijf Sterren: 44

Warm en comfortabel

Deze week worden onze redacteurs blij van een goede jas en muziek om mee naar bed te gaan (of juist mee op te staan). Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Een dag uit het leven

Een dag in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt

Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen zijn. Bioboer, au-pair à Paris, muze, schrijver, schilder, heks... En tegelijk heb je maar één leven om al je ambities in waar te maken. Lies Jo Vandenhende deconstrueert deze tragiek liefdevol door ons een dag mee te nemen in het hoofd van een lichaam dat niet uit bed raakt. Met een illustratie van Tonke Koppelaar. Lees meer

Automatische concepten 38

Hard//hoofd zoekt een nieuwe adjunct-hoofdredacteur

De adjunct-hoofdredacteur denkt mee over de koers van het tijdschrift en heeft een stem in belangrijke beslissingen. Lees meer

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties) 2

Hard//hoofd zoekt een beeldredacteur (illustraties)

Ter ondersteuning van de chef Illustratie zijn wij op zoek naar een beeldredacteur illustraties. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 43

Lekker soggen

Deze week worden onze redacteurs blij van lachen om Mark R., lessen over de media en het kunnen bijdragen aan de vismigratie in Utrecht. Lees meer

Een ritje maken

Een ritje maken

In dit verhaal van Sonja Buljevac maken Renée en haar oma een wandeling bij de boulevard van Vlissingen. Terwijl haar oma volop geniet, wordt Renée geconfronteerd met de gebeurtenissen van de vorige nacht. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Eindelijk lente

Eindelijk lente

Deze week worden we blij van een fijn boek, roze k-pop en Den Bosch. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer