Asset 14

Beginners

Wat mij de afgelopen week blij heeft gemaakt, maakt mij tegelijk ook triest. Het gaat over Raymond Carvers verhalenbundel Beginners, die ik eindelijk (drie jaar te laat) heb aangeschaft. Blij, omdat ik een heel andere kant van de meester van het korte verhaal heb leren kennen. Triest, omdat de tragische achtergrond van Carvers schrijverschap nu pas ten volle tot mij doordingt. Een combinatie die mij al een week lang een brok in de keel bezorgt.

What We Talk About When We Talk About Love verscheen in 1981 en bombardeerde Carver prompt tot grootste Amerikaanse schrijver van korte verhalen van de twintigste eeuw. Vooral het toen zo vernieuwende minimalisme sloeg aan; die uitgebeende stijl die later – tot vervelens toe – navolging kreeg. Een criticus van The New York Times Book Review schreef: “In Mr. Carver’s silences, a good deal of the unsayable gets said.”

Helaas waren die stiltes niet Carvers aandeel. Het was Gordon Lish, Carvers vriend en redacteur, die op eigen initiatief zijn verhalen stripte, niet tot op het bot, maar tot het merg. Dit was meer dan enkel redactie, dit was herschrijven. Initieel accepteerde Carver de wijzigingen, verwelkomde ze zelfs. Lish had Carver eind jaren zestig uit de goot gehaald (Carver was alcoholist en leefde in armoede), en had hem lezers gegeven. Hij kon niet anders dan dankbaar zijn. “You, my friend, are my idea of an ideal reader, always have been, always, that is, forever, will be”,  schreef hij in een van de vele brieven aan Lish.

Tot de zomer van 1980 – hij was gestopt met drinken en net samen met dichteres Tess Gallagher – toen hij Lish’ correcties op zijn laatse verhalenbundel ontving. De verhalen waren grondiger dan ooit aangepakt: Lish had er zo’n zeventig procent uitgehakt, personages geschrapt en tien van de dertien eindes herschreven. Het titelverhaal Beginners, heette nu What We Talk About When We Talk About Love.

"Als dit boek op deze manier gepubliceerd wordt", protesteerde Carver voor het eerst in een brief aan Lish, "ben ik bang dat ik nooit meer zal schrijven." Hij was als de dood dat vrienden en critici zouden achterhalen dat zijn verhalen herschreven werden. Maar zijn protest was voorzichtig, hij was ook bang dat hij zonder Lish weer zou afzakken naar de marginaliteit. En dat hij Lish’ vriendschap zou verliezen. "I’ll tell you the truth, my very sanity is on the line here." Lish negeerde de bede en What We Talk About verscheen in zijn versie. De rest –het succes, de lof, de prijzen – is geschiedenis.

De reddingsboei die Lish eerst was, bleek een voetboei geworden. De schrijver zelf heeft nooit openlijk gesproken over de rol die zijn redacteur speelde. Lish zelf gooide wel wat geruchtenbommetjes nadat Carver de samenwerking uiteindelijk toch verbrak. In 1998, tien jaar na Carvers dood (longkanker), spitte auteur D.T. Max het archief van Lish uit. De geruchten konden daarna bevestigd worden.

Zou ‘identiteitscrisis’ de lading dekken voor wat Carver ervaren moet hebben toen roem hem ten deel viel, vraag ik me met tranen in de ogen af tijdens het lezen van Beginners - waarin de originele teksten de geredigeerde voorafgaan. Sommige van Lish’ ingrepen zijn redelijk geniaal, het werk van een uiterst bekwame redacteur. Andere – veel andere, vind ik – zijn niets minder dan amputaties van een gezond lichaamsdeel.

De sterke beginzinnen hebben het grotendeels overleefd ("Er kwam een man zonder handen aan de deur om me een foto van mijn huis te verkopen."), maar Lish maakte Carvers stem neutraal en knipte alle emotionele motivaties van de personages weg, waardoor je soms het gevoel krijgt dat er iets achtergehouden wordt. Brutale acties gebeuren zonder aanleiding, verhalen stoppen soms zo abrupt terwijl je dacht dat ze nog niet echt begonnen waren.

In Nog één ding, het slotverhaal van de bundel, wordt de alcoholistische D.T. door zijn vrouw buitengeschopt. Met een handvol bezittingen staat hij op de stoep: "Hij zei: "Ik wou alleen nog één ding zeggen." Maar hij kon vervolgens met geen mogelijkheid bedenken wat."’ Dit is Lish’ einde van het verhaal.

Carvers eigen versie duurt twee paragrafen langer: "Ik wou alleen nog één ding zeggen, Maxine. Luister naar me. Onthou dit," zegt hij. "Ik hou van je. Ik hou van je, wat er ook gebeurt. Ik hou ook van jou Bea. Ik hou van jullie allebei." (…) "Is dit liefde, L.D?", zei ze, en ze richtte haar ogen op hem. Haar ogen waren vreselijk en diep, en hij beantwoordde haar blik zo lang hij kon."

Ik hield erg van de oude Carver, ik dacht hem te kennen als een goede vriend. Dat kale, dat van de hak op de tak springende, ik vond het bijzonder. Met Beginners heb ik nu een nieuwe Carver: een barmhartige, een emotionele. Een die af en toe ook weleens de plank misslaat met een slordige structuur, en nu hou ik nog meer van hem. Laat ik daar nu maar gewoon van genieten, en stoppen met janken.

Lees ook dit prachtige verhaal uit The New Yorker over de relatie tussen Carver en Lish.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Een stem van een muze

Een stem van een muze

Bij het schilderen van een portret geven kunstenaar en muze zich bloot. Het resultaat is de interpretatie van de kunstenaar. Wat nou als ook de muze zou kunnen praten? Lees meer

 Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met Black Friday bestelden we massaal lucht

Met name kleine webshops zijn vaak genoodzaakt om (veel) groter verpakkingsmateriaal te gebruiken. Illustrator Chloé Pérès-Labourdette brengt het nieuws in beeld. Lees meer

AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijk relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan