Asset 14
https://hardhoofd.com/10-jarig-bestaan/

Beginners

Wat mij de afgelopen week blij heeft gemaakt, maakt mij tegelijk ook triest. Het gaat over Raymond Carvers verhalenbundel Beginners, die ik eindelijk (drie jaar te laat) heb aangeschaft. Blij, omdat ik een heel andere kant van de meester van het korte verhaal heb leren kennen. Triest, omdat de tragische achtergrond van Carvers schrijverschap nu pas ten volle tot mij doordingt. Een combinatie die mij al een week lang een brok in de keel bezorgt.

What We Talk About When We Talk About Love verscheen in 1981 en bombardeerde Carver prompt tot grootste Amerikaanse schrijver van korte verhalen van de twintigste eeuw. Vooral het toen zo vernieuwende minimalisme sloeg aan; die uitgebeende stijl die later – tot vervelens toe – navolging kreeg. Een criticus van The New York Times Book Review schreef: “In Mr. Carver’s silences, a good deal of the unsayable gets said.”

Helaas waren die stiltes niet Carvers aandeel. Het was Gordon Lish, Carvers vriend en redacteur, die op eigen initiatief zijn verhalen stripte, niet tot op het bot, maar tot het merg. Dit was meer dan enkel redactie, dit was herschrijven. Initieel accepteerde Carver de wijzigingen, verwelkomde ze zelfs. Lish had Carver eind jaren zestig uit de goot gehaald (Carver was alcoholist en leefde in armoede), en had hem lezers gegeven. Hij kon niet anders dan dankbaar zijn. “You, my friend, are my idea of an ideal reader, always have been, always, that is, forever, will be”,  schreef hij in een van de vele brieven aan Lish.

Tot de zomer van 1980 – hij was gestopt met drinken en net samen met dichteres Tess Gallagher – toen hij Lish’ correcties op zijn laatse verhalenbundel ontving. De verhalen waren grondiger dan ooit aangepakt: Lish had er zo’n zeventig procent uitgehakt, personages geschrapt en tien van de dertien eindes herschreven. Het titelverhaal Beginners, heette nu What We Talk About When We Talk About Love.

"Als dit boek op deze manier gepubliceerd wordt", protesteerde Carver voor het eerst in een brief aan Lish, "ben ik bang dat ik nooit meer zal schrijven." Hij was als de dood dat vrienden en critici zouden achterhalen dat zijn verhalen herschreven werden. Maar zijn protest was voorzichtig, hij was ook bang dat hij zonder Lish weer zou afzakken naar de marginaliteit. En dat hij Lish’ vriendschap zou verliezen. "I’ll tell you the truth, my very sanity is on the line here." Lish negeerde de bede en What We Talk About verscheen in zijn versie. De rest –het succes, de lof, de prijzen – is geschiedenis.

De reddingsboei die Lish eerst was, bleek een voetboei geworden. De schrijver zelf heeft nooit openlijk gesproken over de rol die zijn redacteur speelde. Lish zelf gooide wel wat geruchtenbommetjes nadat Carver de samenwerking uiteindelijk toch verbrak. In 1998, tien jaar na Carvers dood (longkanker), spitte auteur D.T. Max het archief van Lish uit. De geruchten konden daarna bevestigd worden.

Zou ‘identiteitscrisis’ de lading dekken voor wat Carver ervaren moet hebben toen roem hem ten deel viel, vraag ik me met tranen in de ogen af tijdens het lezen van Beginners - waarin de originele teksten de geredigeerde voorafgaan. Sommige van Lish’ ingrepen zijn redelijk geniaal, het werk van een uiterst bekwame redacteur. Andere – veel andere, vind ik – zijn niets minder dan amputaties van een gezond lichaamsdeel.

De sterke beginzinnen hebben het grotendeels overleefd ("Er kwam een man zonder handen aan de deur om me een foto van mijn huis te verkopen."), maar Lish maakte Carvers stem neutraal en knipte alle emotionele motivaties van de personages weg, waardoor je soms het gevoel krijgt dat er iets achtergehouden wordt. Brutale acties gebeuren zonder aanleiding, verhalen stoppen soms zo abrupt terwijl je dacht dat ze nog niet echt begonnen waren.

In Nog één ding, het slotverhaal van de bundel, wordt de alcoholistische D.T. door zijn vrouw buitengeschopt. Met een handvol bezittingen staat hij op de stoep: "Hij zei: "Ik wou alleen nog één ding zeggen." Maar hij kon vervolgens met geen mogelijkheid bedenken wat."’ Dit is Lish’ einde van het verhaal.

Carvers eigen versie duurt twee paragrafen langer: "Ik wou alleen nog één ding zeggen, Maxine. Luister naar me. Onthou dit," zegt hij. "Ik hou van je. Ik hou van je, wat er ook gebeurt. Ik hou ook van jou Bea. Ik hou van jullie allebei." (…) "Is dit liefde, L.D?", zei ze, en ze richtte haar ogen op hem. Haar ogen waren vreselijk en diep, en hij beantwoordde haar blik zo lang hij kon."

Ik hield erg van de oude Carver, ik dacht hem te kennen als een goede vriend. Dat kale, dat van de hak op de tak springende, ik vond het bijzonder. Met Beginners heb ik nu een nieuwe Carver: een barmhartige, een emotionele. Een die af en toe ook weleens de plank misslaat met een slordige structuur, en nu hou ik nog meer van hem. Laat ik daar nu maar gewoon van genieten, en stoppen met janken.

Lees ook dit prachtige verhaal uit The New Yorker over de relatie tussen Carver en Lish.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Petrov zit

Petrov zit

Maria draaide zich om en liep de kamer uit. Petrov staarde naar het bruine plastic, de hoorn, de zwart met witte cijfers. Zijn starre billen raakten het leer en zijn ogen werden naar het tafeltje naast het raam getrokken. Het tafeltje met de telefoon, ver buiten zijn bereik. Zijn gedachtes vormden woorden die hij niet... Lees meer

Ga zweven

Ga zweven

Ooit had ze er weinig mee, maar tegenwoordig staat Jihane Chaara open voor het zweverige. Ze maakt plezier met tarotkaarten en voelt de vibes van mensen op een feestje. Een tip om ‘de’ waarheid wat minder te serieus te nemen. Lees meer

Column: En zo is het goed?

En zo is het goed?

‘De toekomst ligt niet vast, ze ligt open,’ concludeert Iduna Paalman tijdens een intergalactische reis op 1 januari. 'Meer verantwoordelijkheid in 2020, en meer sterren zien.' Lees meer

 2020, tijd om te spelen met eten!

2020, tijd om te spelen met eten!

In Beeldspraak richt Hard//hoofd de lens op de wereld en biedt een andere kijk op het dagelijks leven. Deze keer met Marc Elisabeth, die tegen de 30 loopt, maar het spelen met eten nooit verleerd is! Lees meer

RE: Kiezen voor rechts. De verslaglegging van Nederlandse media over de Britse verkiezingen

Kiezen voor rechts: hoe de Nederlandse media verslag deden van de Britse verkiezingen

Keuzes die Nederlandse media maken in hun verslaggeving pakken vaak uit in het voordeel van rechts. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen van 2021 in het vooruitzicht. Lees meer

Luister naar je coupé

Luister naar je coupé

Nora van Arkel las het liefst een boek in de trein, maar stoorde zich aan pratende mensen in de stiltecoupé. Tot ze besloot de gesprekken in haar voordeel te gebruiken. Een tip om je niet te ergeren in het OV. Lees meer

 Heilige hobby's

Heilige hobby's

Onze zoektocht naar bijzondere ervaringen begint religieuze trekjes te vertonen. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Alles vijf sterren: Om het een beetje dragelijk te houden

Om het een beetje dragelijk te houden

Deze week worden we blij van een timer, filmpjes van spelende kinderen en een Reddit-forum met alle antwoorden. Lees meer

Edward Hopper - Chop Suey

Verdrietvoyeur

Van een veilige afstand laat Babet ons meekijken naar een vrouw in een jas en laat ze ons gissen naar wie deze vrouw is of zou kunnen zijn. Lees meer

Filmtrialoog: Star Wars: The Rise of Skywalker

Star Wars: The Rise of Skywalker

Redacteuren Else Boer, Jihane Chaara en Kiki Bolwijn zagen in het meest recente deel van de Star Wars-saga: The Rise of Skywalker, weinig dappere keuzes van de makers. Lees meer

Tip: Zeg je reisverzekering op

Zeg je reisverzekering op

Redacteur Wieneke van Koppen is er klaar mee, ze sluit geen speciale reisverzekering meer af als ze op avontuur gaat. 'Brave burgers betalen in vrijwel alle gevallen meer aan reisverzekeringen dan ze in hun leven uitgekeerd krijgen.' Lees meer

Column: So nice

So nice

Iduna Paalman heeft een VIP-kaart voor het concert van Guy Sebastian in de Melkweg in Amsterdam. 'Naast een korte meet-en-greet mag ik op de foto en eventueel een handtekening.' Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan