"Ik probeer de nuance terug te brengen door gedegen onderzoek te doen en me slechts voorzichtig uit te spreken."" /> "Ik probeer de nuance terug te brengen door gedegen onderzoek te doen en me slechts voorzichtig uit te spreken."" />
Asset 14

Willem Sluyterman van Loo

Hard//hoofd selecteert al bijna twee jaar zorgvuldig uit een oerwoud aan mogelijkheden. In ‘hard//hoofd kiest’ wordt maandelijks een relatief onbekende beeldend kunstenaar uitgelicht, wiens werk het volgens ons de moeite waard is om te volgen. In Rotterdam doet tentoonstellingsruimte TENT elk jaar hetzelfde: zij organiseren de ‘Academy Awards’ waarbij van alle pas afgestudeerde kunststudenten de beste in de prijzen vallen in een echte galasfeer. In de aanloop naar TENT Academy Awards op 15 juli lichten wij twee genomineerden uit. We sluiten af met Willem Sluyterman van Loo, documentairemaker aan de KABK in Den Haag.



Wat zien we?
"De korte documentaire 'De glimlach van een kind' gaat over de interactie tussen drie jonge verpleegkundigen-in-opleiding en de bewoners van een verpleeghuis in Leidschendam. Je hoort gesprekken tussen drie jonge stagiaires en 'hun' bewoners. De ouderen blijven buiten beeld, de jongeren zie je wel, in stille, gefilmde portretten.

De aanleiding: bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010 was de ouderenzorg een 'hot item'. Het personeelstekort wordt door de vergrijzing steeds nijpender, en het kabinet-Rutte zou daar wel wat aan doen: 12000 extra mensen aan het bed. Dat is lastiger dan gedacht, want waar haal je zoveel personeel vandaan? Dat ontdekte de regering ook. In december 2010 kondigde het kabinet aan dat het extra personeel er zeker komt, maar niet op de korte termijn die het kabinet voor ogen had: er melden zich niet genoeg studenten op de verpleegkunde-opleidingen, omdat de ouderenzorg bepaald niet in trek is bij jongeren.

De foto's tonen stillevens (niet geënsceneerd) waar gezelligheid en praktische noodzaak elkaar treffen."

Wat kan je vertellen over je werkwijze?
"Ik ga uit van de actualiteit en probeer - door me uitgebreid te verdiepen in het onderwerp - tot een goed gefundeerde bijdrage aan het publieke debat te komen. In deze tijd, waarin iedereen wordt geacht een mening te hebben en het publieke debat overstemd wordt door emoties, probeer ik nuance terug te brengen door het doen van gedegen onderzoek en mij slechts voorzichtig uit te spreken.

Concreter: ik wilde me met deze film richten op de verpleegkundigen-in-opleiding, maar de bewoners niet weglaten. Filmen in een verpleeghuis is ingewikkeld, omdat de privacy van de bewoners natuurlijk voorop staat; dat was de belangrijkste voorwaarde waaraan ik moest voldoen. Ik heb ruim een half jaar lang regelmatig opnamen gemaakt, meestal in sessies van vier a vijf uur.

In de film vraagt het geluid de meeste aandacht. De beelden, portretten van de jongeren afgewisseld met lange shots van gangen en gemeenschappelijke ruimten, geven een impressie van het leven in zo'n instituut en van het levenstempo.

Om verschillende redenen heb ik besloten geluid en beeld 'los te koppelen'; je ziet niet wat je hoort. In de eerste plaats deed ik dat omdat de film moest gaan over de interactie tussen stagiaires en bewoners. De gesprekken moesten de hoofdrol spelen. De spaarzame momenten dat de stagiaires tijd hebben om met 'hun' bewoners te praten, zijn vooral tijdens het wassen, aankleden en vergelijkbare momenten. Dat wilde ik niet in beeld brengen, omdat het alleen maar zou afleiden van het gesprek. Bovendien kon ik op deze manier de stagiaires op afstand volgen; ik gaf ze een zendermicrofoon, waardoor ik er niet naast hoefde te staan als ze aan het werk waren. Dat maakte de gesprekken natuurlijker en ik liep niet in de weg.

De montage, waarbij André Schreuders heeft geholpen, was een ingewikkeld aspect. Doordat geluid en beeld niet synchroon lopen, is het moeilijk om een goed werkende spanningsboog te laten ontstaan. Hoe lang kan een shot bijvoorbeeld blijven staan zodat het nét irritant wordt, maar zonder dat de kijker afhaakt? Wat is de functie van de muziek? En op welke plaats komen de portretten? Door daar samen met André aan te werken bleef het overzichtelijker."

Wat fascineert jou?
"De mening van de massa ten opzichte van de realiteit. Iedereen heeft bijvoorbeeld zijn woordje klaar over de verpleeghuiszorg: het moet beter en er moet meer personeel komen. Dat is absoluut zo. Maar hoeveel mensen komen met regelmaat in een verpleeghuis en zien met eigen ogen hoe het eraan toegaat? Hoeveel mensen werken, professioneel of als vrijwilliger, in zo'n huis?

En breder: hoe kan het dat bijvoorbeeld Geert Wilders zo veel steun krijgt, terwijl zijn argumenten puur op emotie gestoeld zijn? En wat zegt de populariteit van websites als Twitter en GeenStijl, waar particuliere opvattingen tot waarheid worden verheven, over onze samenleving?"

Wat wil je?
"Momenteel werk ik als freelance fotograaf en als webredacteur bij een nieuwsrubriek. Daar hoop ik inspiratie op te doen voor een nieuw project; dat zal vermoedelijk een crossmediale documentaire worden over een veelbesproken onderwerp uit de actualiteit, zoals privacy of integratie. Maar een vervolg op dit project is ook een mogelijkheid."

Mail

Videoredactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Hard//hoofd is trotse mediapartner van literair festival Nieuwe Types, dat gedurende de hele maand maart plaatsvindt in Arnhem én online. Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Revolutie in kleine stappen

In plaats van te praten

Deze week worden onze redacteuren nogmaals blij van Micha Wertheim en vinden ze alternatieve wijzen om gesprekken te voeren (of juist niet). Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers