Voor degene die maandagavond 31 augustus niet naar Netwerk hebben gekeken (en, ik geef toe, wie kijkt er tegenwoordig nog naar Netwerk) even wat achtergrond: binnen de komende paar jaar verdwijnt de gloeilamp. Verboden. Dinsdag 1 september 2009 werden de eerste schreden richting die verdwijning gezet met het verbod op onder andere de 100-watt-peer. Over een aantal jaar is er geen gloeilamp meer te koop.
Om de volle omvang van deze historische gebeurtenis eens goed voor het voetlicht te brengen, hadden onze vrienden bij Netwerk middels een verbluffend staaltje onderzoekjournalistiek een reportage met drie gasten in elkaar gedraaid. Ten eerste was daar de uiterste snelle, frisse, jonge sales-en-marketing medewerker van, u raadt het al, Philips. Ten tweede een overenthousiaste veertiger die hoopt de komende jaren een fortuin te verdienen met Led-lampjes. En voor het nodige tegengeluid had de redactie iemand opgesnord die, zijn Hollands bloed getrouwe, een actiegroep had opgericht. De actiegroep had de even smakeloze als slechte naam Human Lights Watch. Stel je een kamer voor met middelbare heren die in een brainstormsessie de ene flauwe woordspeling na de andere lanceren. Maar Human Lights Watch is niet ludiek. Het is een serieuze actiegroep. ‘Het gloeilampverbod komt te vroeg!’ stellen zij. O, vraagt de altijd kritische Netwerkkijker zich af, waarom dan? De-frisse-meneer-van-Philips en de blije-veertiger-van-de-Ledlampjes beweerden toch bij hoog en bij laag dat er wel tien hele goede, nee zelf betere, alternatieven zijn? Ja, zei de man van Human Light Watch, die in de verte een beetje op Ursul de Geer leek, maar niets is minder waar.
Netwerk had de actievoerder, waarschijnlijk op eigen verzoek, gepositioneerd in een ‘oude, stijlvolle’ kamer van het Teylers museum in Haarlem. Hier kon hij zijn verbluffende argumentatie goed tot zijn recht laten komen en demonstreren, want – en nu komt het – de alternatieven voor de gloeilamp bieden niet genoeg rust en sfeer. Het licht waarmee wij zijn ‘opgegroeid,’ zo zei hij letterlijk, gaat verdwijnen. Er komt nieuw, synthetisch licht voor in de plaats. We veranderen in robots, de aarde gaat ten onder, een kernramp is nabij! Hij wist zijn pleidooi nog wat kracht bij te zetten met een quasi-wetenschappelijk argument over hoeveelheden kleuren in licht en dat synthetisch licht niet alle kleuren bevat en onze hersenen dat niet kunnen verwerken en dat het daarom heel onrustig is, maar hoofdzaak was toch dat, hij herhaalde het wel drie keer, het niet dezelfde sfeer had.
Netwerk had er, behalve het hele onderwerp gewoon achterwege te laten, ook voor kunnen kiezen iemand aan het woord te laten over de milieutechnische zin of onzin van het verbod. Of de haalbaarheid ervan. Of de economische gevolgen. Weet ik veel. In plaats daarvan zat er een gepensioneerde, melancholische, reactionaire kankerpit die het, waarschijnlijk ingegeven door zijn veelvuldige migraineaanvallen, tot zijn levenswerk had gemaakt om tot aan het eind van zijn dagen te strijden voor sfeer en rust en het behoud van het licht waarmee wij zijn opgevoed. Het klinkt bijna Bijbels. Maar het is het niet. Sorry Netwerk, volgende keer wordt het weer CSI.
