tickets
Asset 14

Roes

Waar praten chirurgen over als ze je staan te opereren? Laura kreeg een ruggenprik, en kon bij volle bewustzijn meeluisteren.

Mijn eerste operatie was onder narcose. Ademhalen door een maskertje, terugtellen van tien tot één (ik haalde de zeven) en toen eindeloos witte stilte. Maar het ontwaken uit dat niets was grijs en groezelig. Dagen achtereen was ik chagrijnig. Mét hoofdpijn. Daarom neem ik nu een ruggenprik in combinatie met een zogeheten plexusblokkade. Plus morfine, uiteraard. Een cocktail waarbij spier- en zenuwbundels worden stilgelegd, maar je bewustzijn gewoon met rust wordt gelaten. Dus geen kater van een midweek en als bijkomend voordeel zie je nog eens wat.

Na infusen, huidtekeningen, teststroomstoten en scheefhangen (om de verdovingsvloeistof naar de goede plek te laten stromen) ben ik plots van mijn navel tot mijn tenen verlamd. Een behoorlijk ontspannen gevoel. Een roze geverfd been wordt achter het groene operatiedoek bij de enkel omhoog gehouden. Vreemd, vind ik eerst, dat ze hier dus nog iemand opereren. Tot ik met een schok realiseer dat dat knalroze lichaamsdeel mijn eigen been moet zijn. Vlug schuif ik mijn handen onder de warmtedekens om het even te checken, in mijn bovenbenen te knijpen, maar op de plaats waar ik die verwacht liggen nu twee plastic zakken gevuld met lucht. Weer duurt het een aantal ogenblikken voordat mijn hersenen doorhebben dat ook dít mijn benen zijn. Benen die niet terug voelen.

“De verbinding met je hoofd is tijdelijk weg,” beantwoordt de anesthesist mijn zoekende blik. “Veel mensen denken dat er iemand bij ze onder de dekens ligt.”

Dan komt de chirurg door de klapdeuren naar binnen, zijn handen hoog in de lucht. Een assistent staat al klaar met een groene jas.
“Handen,” sommeert de chirurg, die zijn armen nu vooruit steekt en zich in de jas laat helpen. “Trek de mouwen even op.”
Aarzelend pakt de assistent de stof beet maar krijgt direct een reprimande.
“Ja, stop maar! Nieuw jasje. Je hebt er met je vingers aangezeten, gooi maar weg. Hoe heet je?”
“Joram.”
“Loop je de hele dag mee, Joram?”
Joram knikt.

Er zijn ongeveer twaalf mensen in de operatiekamer: allemaal in het groen, met blauwe mutsjes op hun hoofd. Een van de groene lui verplaatst - lukraak lijkt het - wat stekkers in de operatietoren en achter mij piept iets zonder ophouden.
“Is dit normaal?” vraagt iemand. Niemand antwoordt.
“Bovendruk is 108. Willen we dat?” Geen antwoord.
“Ik heb zo een kind.”
“Femoraal?”
“Is er al een time-out geweest?” De anesthesist kijkt vluchtig in de map die naast mijn bed hangt en vervolgens naar de bandjes rond mijn polsen.
“Naam? Geboortedatum? Welk been?” Streng kijkt hij de ruimte rond. “Staan de pijlen erop?”
Ik wil wijzen, maar niemand ziet het bovenlichaam dat bij het been op de snijtafel hoort.
“Incisie!”
Drie jonge mannen, waarvan ik er één vaag ken uit de kroeg waar ik ooit werkte, kijken met de chirurg mee wanneer hij vijf ingangen rond mijn knie snijdt. Mijn ver omhoog gebonden been doet niet bepaald een decente pose vermoeden, maar toch voel ik me uitermate gemakkelijk op de koude tafel.

“Kijk, dit is de vijl waar ik je bot mee ga schaven, zo klein.” De chirurg houdt een glimmend apparaatje voor mijn neus en vertelt dat alles op het beeldscherm veertien keer wordt vergroot. Ik kijk naar de suikerspin die daar rond wappert: de verrotte kruisband. Met een grijper worden de restanten daarvan weg gehapt. Er klinkt een afwisselend slurpen en slijpen en het lijkt hard te waaien in die knie; als diepzee-anemonen deinen de weefsels mee met het water dat wordt rondgepompt. Liters gaan er doorheen. Het is dan ook opvallend schoon en helder, afgezien van wat brokstukken van het ongeluk. Slechts nu en dan wolkt er een sliertje bloed langs de twee gigantische manen op het scherm.
Mijn boven- en mijn onderbeenbot.

Illustratie: Inés Cuesta

“Niet schrikken hoor.” De chirurg komt even boven de groene wand uit. “Ik ga nu een liniaal inbrengen. Gewoon een ordinaire liniaal.” In het ruimtelandschap verschijnt aarzelend een zwart-wit liniaaltje, exact zo één als ik op de middelbare school ook had; het ding dat gaatjes in mijn leren etui prikte. Vertederd glimlach ik naar het beeldscherm.

Na de vijl en de liniaal volgen onder meer nog ijzerdraad, een soort stofzuigertje en een heuse boor. Aan de snerpende geluiden en het bonken van mijn lijf op de stalen tafel maak ik op dat er flink wat kracht wordt gezet. Schroeven van vier centimeter worden naar binnen gejast. Ik voel niets en met een dwaze grijns luister ik naar de vrouwenstemmen achter mij. Ze lachen nogal uitbundig voor in een operatiekamer. Eén van hen vertelt over een nieuw café in de Baarsjes en onderwijl petst er iets in een stalen bak.

“Ik heb de pees uit je hamstrings geknipt.” De chirurg verschijnt weer even in mijn blikveld en knikt naar de keuvelende assistentes. “Zij snijden hem nu op maat voor je kruisband.”

Na achtenzeventig minuten zit het erop.
“Stop de tijd!” grapt de chirurg en trekt voorzichtig alle apparatuur uit mijn been naar buiten. “Het moet alleen nog even worden dichtgenaaid. Hoe vond je het?”
Voldaan kijkt hij me aan, maar ik kan alleen maar naar het beeldscherm staren. Hij is vergeten de camera uit te zetten, die dus niet meer ín maar boven mijn knie filmt. De subtiele jaap eronder is nu, veertien keer vergroot, een pruttelende bloedgeiser van bijna een meter. In het drassige rood valt vooral het zuiver witte bot op. De anesthesist legt een hand op mijn schouder en draait vlug het scherm weg. Vraagt of ik het koud heb. Nog een warmtedeken wil? Een roesje? Echt nergens last van heb?

“Ik voel niets,” antwoord ik lijzig. Of nee, toch wel: ik voel me zowaar fantastisch! Nog nooit was ik zo ontzettend relaxed én opgewekt. Die ruggenprik-morfinecocktail hoort zonder twijfel thuis in ieders badkamerkastje. Ik wil huppelend naar huis en een feest geven, dansen, hardlopen!

Maar niet veel later lig ik kotsmisselijk naast een man in een strakke, zwarte onderbroek. Zijn linkerbeen is roze van het ontsmettingsmiddel en wordt langzaam op en neer gebogen in een machine, net als mijn rechterbeen. We glimlachen zwakjes naar elkaar - een situatie die toch een band schept. Het geluid van de buigapparaten doet me denken aan de soundtrack van Eraserhead. Ook hier heerst nu de juiste room tone om een neutrale plek in een angstaanjagende ruimte te veranderen. De airconditioning zoemt, machines met gehavende ledematen piepen en ver beneden ons klinkt het vervreemdende geruis van de stad op een dinsdagmiddag. De geluiden van wegebbende morfine. Mijn overbuurvrouw spuugt taai slijm in een kartonnen bakje en ik voel met terugwerkende kracht de vijlen, linialen en boormachines in mijn knie bonken.

Een vrouw met vettig haar in een dun staartje wordt in haar rolstoel voorbij gereden. Ze snikt met lange uithalen.
“Het! Doet! Zo’n! Pijn!” Schor van het huilen laat ze op het toilet naast mijn kamer jammerend harde scheten. Haar uithalen gaan daarbij over in een zacht gegrom, tot de scheet eruit is en ze weer uit volle borst kan schreeuwen. Dit herhaalt zich ieder uur, een heel etmaal lang. Zielig of hilarisch, ik kan niet kiezen.

Voor die keuze kom ik tijdens mijn verblijf nog meermaals te staan. De felgekleurde lichaamsdelen in de gang. Opgezwollen, geknakte gewrichten onder donkerblauwe knoopshirtjes, ieder in zijn eigen onderbroek. Ondersteund door looprekken, krukken of de stevige greep van een fysiotherapeut leert men hier voor de tweede keer in een leven lopen. Helemaal opnieuw, omdat alle spieren en pezen en zenuwen van hun plek zijn geweest. Wiebelend laat ik een man met grote schroeven in zijn schedel passeren (overreden door een bus, hoor ik later).

“Wat een gedoe met dat lijf hè?” Over zijn rollator gebogen kijkt hij mij vol medelijden aan en rijdt dan zijn in ijzer gestutte hoofd klem tussen de spijlen van een ziekenhuisbed. Ik moet mijn eerste stap nog zetten.

Mail

Laura van der Haar is archeoloog en schrijver.

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Zonder advertenties en helemaal gratis.

En dat heeft resultaat. Hard//hoofd’ers Iduna Paalman en Joost Oomen werden dit jaar door de Volkskrant verkozen tot literair talent van het jaar.

Een plek als Hard//hoofd kan alleen bestaan met jouw steun. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunstwerken van veelbelovende makers, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan
het laatste
10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

10 jaar Hard//hoofd in Het HEM

Op de eerste lentedag van dit decennium viert Hard//hoofd haar 10-jarig bestaan in Het HEM. Samen met de alchemisten van deze tijd toveren we Het HEM om tot nachtlaboratorium. Vier met ons mee! Lees meer

Tip: Wees een exoot

Wees een exoot

Eva van den Boogaard ontwaakt in een onbekend huis. Is zij hier de vreemdeling? Of is het vooral vreemd dat haar gastheer haar dat laat denken? Een tip om je niet neer te leggen bij xenofobie. Lees meer

 Klimt achter de klimop

Klimt achter de klimop

Italiaanse tuinmannen bevrijdden een vrouw die zo'n 60 tot 100 miljoen euro waard blijkt. Het nieuws in beeld door Veerle van der Veer. Lees meer

Trotse mixtape

Trotse mixtape

Als je buren aan de deur komen bonzen, is dat om de link naar deze playlist te vragen. Lees meer

Automatische concepten 32

Het glas had jouw vorm

Thijs Joores bespreekt in zijn gedichten een donkere kant van trots: over het Imposter Syndrome en thuiskomen bij je ouders waar je kindertekeningen nog op het toilet hangen. Lees meer

Alles vijf sterren: 19

Trots op onze menselijkheid

Deze week worden we blij (en trots) van burlesque, zwart-witfoto's in elke kleur van de regenboog en het tweede seizoen van Sex Education. Lees meer

De humblebrag

De humblebrag

Anne Staal gaat in gesprek met haar miereneter, want er moet haar iets van het hart. Lees meer

Stemmen die wegsterven in de wind

Stemmen die wegsterven in de wind

Een auteur heeft zich teruggetrokken in een grauwe hotelkamer en werkt aan een boek, om niet te hoeven praten en niks uit te hoeven leggen. Voor zolang het duurt. Want van wie is het boek uiteindelijk: van de schrijver of van de lezers? Lees meer

 Wat betekent het om erbij te horen?

Wat betekent het om erbij te horen?

In deze extra Beeldspraak, speciaal voor de Trotse week, zoomt Alex Avgud in op de lichamen van zij die zich niet aan de norm wensen te houden: migranten, lhbt'ers of beide. Lees meer

Zondeval 2.0: hoe (niet) te leven in de klimaathel

Zondeval 2.0 Hoe (niet) te leven in de klimaathel

Terwijl de aarde warmer wordt dan goed voor ons is, ziet Iris Blaak dat mensen naar uitersten grijpen om hiermee om te gaan. Waar de een zijn kop in het zand steekt, neemt de ander juist het drastische besluit om zich niet meer voort te planten. Lees meer

Column: Jouw haar is ook mooi, hoor

Jouw haar is ook mooi, hoor

Iduna Paalman kan nog steeds met schaamte terugdenken aan die keer dat een jongen op het festival vond dat ze tof haar had, en hoe ze dat voor even geloofde. Lees meer

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand

Uiterlijk schoon is zowel een vloek als een zegen voor Jihane Chaara. Ze merkt dat het al te vaak het zicht ontneemt op alles wat er onder de oppervlakte aanwezig is. Ze zoekt haar heil in de filosofie van body neutrality. Lees meer

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Trots zoals _ zich verhoudt tot _

Yentl van Stokkum onderzoekt de trots die ze in haar dagelijks leven om zich heen ziet: in kleedkamers, in opgeruimde kamers en in primetime televisieprogramma's. Lees meer

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Waarom etaleren we onze trots op sociale media?

Honger en rampspoed te over in de wereld, maar op sociale media ziet Wieneke van Koppen alleen maar voorspoed en persoonlijk geluk. Hoe zit dat? Ze gaat te rade bij emotie-psycholoog Ad Vingerhoets. Lees meer

Train je trots

Train je trots

Roos Wolthers besefte dat ze eigenlijk nooit trots is op zichzelf. Sterker nog: ze ziet vooral wat ze verkeerd doet. Maar trots kun je trainen. Een tip om je eigen prestaties te benoemen. Lees meer

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Hard//hoofd hult zich in een fluwelen harnas

Deze week paradeert, poseert en flaneert Hard//hoofd erop los, want wij zijn trots, en de hele wereld mag het weten. Lees meer

 Kikker-K'NEX

Kikker-K'NEX

Amerikaanse wetenschappers zijn erin geslaagd kleine robotjes te maken met levende cellen uit kikkerembryo's. Aida de Jong bracht het nieuws in beeld. Lees meer

 1

Lieflijkheid, comfort, en verbeelding

Deze week worden we blij van een boek van Jenny Slate, een fleecepyjama en de horoscopen van Rob Breszny. Lees meer

 1

Collectief protest is nodig voor individueel geluk

Wolter de Boer luisterde naar de kersttoespraak van de koning en was verheugd dat hij over onze geluksobsessie sprak. Wel liet de koning een paar belangrijke maatschappelijke factoren voor de ellende van individuen achterwege in zijn rede. Lees meer

Seoul 2

Seoul

Thijs Joores schreef deze ritmische gedichtencyclus tijdens de jaarwisseling in Seoul. Het begint kalm, maar eindigt in een wervelwind aan gedachten en reflecties. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n platform is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan en ontvang kunst, een Hard//hoofd-tasje en voorrang voor ons jubileum.

Sluit je aan