Asset 14

Oetkergate

In de onregelmatige rubriek Re: kijkt hard//hoofd van een afstandje naar de actualiteit. Vandaag een gastbijdrage van Vincent Cardinaal, die de naam Oetker tegenkwam in het nieuws, en terugdacht aan zijn eigen ontmoeting met de oud-Waffen-SS'er en pizza- en pudding-magnaat.

Het begon met een vliegreis. Het jaar was 1991, ik was negen jaar oud en ging met mijn moeder voor het eerst in mijn leven op vakantie. Opgroeiend in de troosteloze nieuwbouw van Rotterdam-Crooswijk, zonder vader en verstoken van broertjes en zusjes, behoorde het maken van iets simpels als een reisje niet tot ons palet. Tot dat moment dus. Op uitnodiging van een man wiens huis mijn moeder geregeld schoonmaakte, vertrokken we in de herfstvakantie voor vijf dagen naar een huisje aan het Lac Léman, beter bekend als het Meer van Genève. De man in kwestie, tevens onze huisarts, betaalde ticket en verblijf. Hij zou ons afhalen van het vliegveld. We zouden bij hem en zijn gezin verblijven in een bungalow die er, op de foto’s die hij mij vooraf toonde, uitzag als iets uit een andere wereld. De mensen leken er gelukkig.

Vliegen liet op mij geen onuitwisbare indruk achter. Ik was meer geïnteresseerd in details dan in het grote geheel, ook al was het de eerste keer over de grens. In het vliegtuig verbaasde ik me vooral over de uitgebreide informatie op het kotszakje – het stijgen en landen deden me weinig. Verder zat er een man naast ons met een asymmetrische snor. Hij leek er niet onder te lijden.

In de aankomsthal viel mijn oog direct op een clubje mannen, uitgedost in apenpakjes waarvan ik dacht dat ze alleen in films voorkwamen. Het waren chauffeurs van limousines, die allen een bordje in hun hand hielden met daarop de naam van hun klant. Terwijl ik half-geïnteresseerd de namen las zag ik twee meter van de andere chauffeurs vandaan nog een man staan. Hij droeg een bordje waarop een naam stond die mij met de ogen deed knipperen. Dit kon niet waar zijn. Er stond “Oetker”. In mijn door diepvriespizza’s en toetjes gedomineerde kinderbestaan ging ik er direct van uit dat dit de naamgever van al dat lekkers moest zijn. Hoe groot zou de kans immers zijn dat er nog iemand met zo’n maffe naam rond zou lopen? Nee, dit was Dr. Oetker zélf en ik posteerde me direct tegenover de groep op een bankje. Ik was vastberaden deze man de hand te schudden. Flinke vent die mij nog weg kreeg. Mijn moeder kende mij goed genoeg om zich na twee blikken, één op het naambordje en ander op mij, neer te leggen bij dit feit.

Zo begon het grote wachten. Na twee uur in de benauwde hal was er nog steeds geen teken van Dr. Oetker. Ook niet van onze huisarts overigens, die naar later zou blijken vast zat in een verkeersinfarct rondom het vliegveld. De chauffeur begon het inmiddels warm te krijgen. Steeds vaker veegde hij met een mouw het zweet van zijn voorhoofd, onrustig kijkend naar het bord met daarop de gearriveerde vluchten. Tot hij dit zenuwspel onderbrak met een actie die mij direct overeind deed schieten. Hij klemde het naambordje onder zijn arm en liep vastberaden een kant uit. Gek van opwinding rende ik achter hem aan, om tot mijn ontgoocheling erachter te komen dat hij onderweg was naar het herentoilet.
Niet dat deze man zijn blaas moest legen schokte mij, maar vooral het risico dat we op deze manier Dr. Oetker zouden mislopen. Zonder na te denken stormde ik hem achterna het toilet in, met de bedoeling om hem op dit onaanvaardbare gedrag te wijzen. Mijn moeder kon me nog net wegtrekken voordat ik me tussen chauffeur en urinoir plaatste.

Na het toiletbezoek kwam het geheel in een stroomversnelling. Nog geen tien minuten nadat de chauffeur was teruggekeerd, verscheen er man met een attachékoffertje. Hij stopte voor het bordje en knikte de houder ervan minzaam toe. Sneller dan het licht stond ik bij de twee mannen. In een krankzinnige variant op “Dr. Livingstone I presume?” sprak ik vol hoop zijn achternaam uit: "Oetker?". Na een paar tellen, die uiteraard voelden als minuten, gemonsterd te zijn door twee kille ogen, kreeg ik het slapst denkbare handje ooit. Met links ook nog - Oetker nam niet eens de moeite zijn rechterhand los te maken van zijn koffertje. Ontgoocheld droop ik af, al moet ik bekennen dat ik geen idee had wat ik dan wel had verwacht.

Inmiddels is bekend dat Dr. Oetker tijdens de Tweede Wereldoorlog lid was van de Waffen SS. Stellen dat ik toen al nattigheid voelde zou te ver voeren. Mijn beeld van Nazi’s werd destijds vooral gevoed door de videotheek. Veel verder dan dat ze een ongezonde obsessie voor de Ark des Verbonds aan de dag legden, kwam ik niet.

Nadat we in de wagen van de huisarts waren gestapt, nam ik me voor geen pizza’s, pudding of andere producten van Oetker meer te eten. Een onzinnig besluit, dat geen navolging kreeg. Wel leerde ik die dag een wijze levensles: vertrouw nooit een man die een slappe handdruk geeft.

Vincent Cardinaal (1982) is freelance schrijver en spreker. Geboren, getogen en woonachtig in Rotterdam.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer