Asset 14

Handtekening

Valt er nog iets nieuws te zeggen over de troonswisseling? Ja! In de nieuwe rubriek Re: kijkt hard//hoofd van een afstandje naar de actualiteit. In de eerste aflevering zet Jan zijn handtekening.

Dinsdag

Niets. Ik heb bestaan.

– Antoine de Roquentin

Op de ochtend van wat misschien mijn allerlaatste Koninginnedag zou worden, lag ik al ruim vijftig uur min of meer onafgebroken in bed. Mijn lichaam leek vastberaden de hele abdicatieceremonie aan zich voorbij te laten gaan. Maar toen het moment eenmaal daar was, kon dat mij er niet van weerhouden mijn laptop open te slaan. De NOS deed via alle kanalen verslag.

Ik schakelde in op het moment dat de directeur van het Kabinet der Koningin, ene Chris Breedveld die na deze dag weer een mediaslaap van dertig jaar tegemoet gaat, de akte ter ondertekening voorlegde aan koningin Beatrix. Naast haar zat Willem-Alexander te trillen als een riet. Er ging een rilling door mijn lijf, niet van de koorts maar van herkenning.

Den Haag, 25 november 1975. Op Paleis Huis ten Bosch heeft Koningin Juliana de akte ondertekend. Foto: Nationaal Archief

Over een paar maanden is het precies tien jaar geleden dat ik mijn middelbareschooldiploma mocht ophalen. Mijn jaargenoten en ik, we hingen voorafgaande aan de ceremonie een beetje rond in de hal van de school – in de buurt van het terrarium waar, voor zover ik me kan herinneren, nooit een reptiel in heeft gezeten. Onze familieleden waren de aula al ingeleid, wij moesten nog even geduld betrachten. De zomervakantie was voor ons al begonnen op het moment dat we ons laatste examen hadden afgelegd, weken eerder. Hoewel wiskunde zeker niet mijn sterkste vak was geweest, was ik tot mijn verbazing (en die van de docent bij wie ik het papier inleverde) als eerste klaar en had ik zeker tien minuten in mijn eentje op het schoolplein de absolute vrijheid proberen te bevatten voordat de eerste klasgenoot naar buiten kwam met wie ik die verwarring kon delen.

Hier in de hal was iedereen ontspannen, we hadden allemaal zonder veel problemen ons diploma behaald. Sommigen waren zichtbaar meer ontspannen dan in de zes jaar daarvoor: zes licht beangstigende jaren voorbij en een nieuw begin in het verschiet. Een van de sulligere figuren uit mijn klas droeg een fluorgeel mouwloos hemd en sprak in stoere bewoordingen zijn minachting uit voor “de meeste van deze mensen” die hij “na deze dag nooit meer hoefde te zien.” Ik heb hem nooit meer gezien, maar hoorde onlangs dat hij net als zijn vader tandarts is geworden.

Terwijl we de aula in geleid werden – ik denk dat we met z'n vijftigen waren – hoorden we 'Conquest of Paradise' van Vangelis. Ceremonieel vertoon luistert nauw en dit was melodrama van het hoogste niveau. Ik zou graag bekennen dat de muziek me stiekem toch raakte, en dat ik dat toen niet durfde toe te geven, maar ik vrees dat dat een leugen zou zijn: het was gewoon tenenkrommend.

Wat volgde kan ik me niet meer goed herinneren, ongetwijfeld hield iemand een praatje, waarna iedereen beurtelings naar het podium werd geroepen om een handtekening te zetten. Toen ik op de verhoging zat en een van de docenten een vriendelijk woord voor me over bleek te hebben, probeerde ik de pen tussen mijn vingers te klemmen zoals ik dat in de pakweg vijftien jaar daarvoor toch met enige regelmaat en zonder veel nadenken ook had gedaan. Het leek welhaast alsof ik een beroerte had: vanuit mijn tintelende hand trok een signaal door mijn arm; een poging de hele rechterzijde van mijn lichaam plat te leggen. De handtekening die ik er met veel moeite uit perste, moet een van de lelijkste in een rijke geschiedenis van lelijke handtekeningen zijn. Na afloop van de ceremonie bleek dat ik niet de enige was geweest die geheel onverwacht door zenuwen was overmand. De ene na de andere klasgenoot bekende hetzelfde te hebben meegemaakt.

Terug naar de ondertekening van de akte. Nadat het document de tafel was rondgegaan, en allerlei figuren van belang een krabbel op de daartoe bestemde pagina hadden gezet, werd het stuk nogmaals voorgelegd aan Beatrix, plots weer een prinses, ze keek naar ernaar en ik ontwaarde een kleine glimlach. Ik dacht eerst dat het de last die van haar schouders gevallen was die haar lippen haast onzichtbaar deed krullen, ik stelde me voor hoe ze in dat ene moment haar volledige leven in ogenschouw nam, de onmenselijke taak die haar bij haar geboorte was toebedeeld, en dacht: “Het is volbracht.” Precies op dat moment verbrak de NOS-commentator haar gewijde stilte: “Ze vindt de handtekeningen mooi.”

Mail

Jan Postma Jan Postma (Delft, 1985) is politicoloog, fotograaf, journalist, parttime einzelgänger en meer. Maar, voordat u zich een beeld denkt te kunnen vormen, toch vooral dat laatste.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer