Asset 14

Nummer 22 zal je in een monsterachtig ongedierte – Rentokil! – veranderen!

De literatuur zou er goed aan doen wat commerciëler te denken. Waarom zou een goedgekozen reclameboodschap misstaan in een roman?

Terwijl de kunstwereld qua geldgekte al lang niet meer te onderscheiden valt van de vastgoedmarkt, en je voor een romantische sukkel wordt versleten wanneer zo veel mogelijk geld verdienen door zo min mogelijk te doen niet je primaire doel is, blijft de literatuur op dit vlak achter. Uitgevers snijden in hun eigen redacteurenvlees, vallen om of hebben plots overduidelijk veel te weinig gratis drank op een boekpresentatie. Veel auteurs drinken minder cappuccino's dan ze zouden willen. Niemand lijkt als eerste de stap naar verstandig commercieel denken te durven zetten. De angst om door collega's en critici te worden afgeserveerd als een slaaf van het grootkapitaal – of nog erger: als 'phony' – regeert. Zou de literatuur iets kunnen leren van andere entertainmentsectoren? Neem bijvoorbeeld de wereld van de muziekvideoclips. Het schijnt steeds normaler te worden retroactief commerciële boodschappen toe te voegen aan dit soort video art. Wat als de wereld van de literatuur wat minder vies was van geld verdienen? Zou het een idee zijn om voorzichtig te beginnen, bijvoorbeeld met kleine aanpassingen in heruitgaven van boeken die hun literaire waarde al hebben bewezen? Dan zou daarna voor hedendaagse auteurs de weg vrij zijn om ook eens aan zichzelf te denken. Een reeks bescheiden suggesties.

1 "Mrs. Dalloway zei dat ze zelf de bloemen zou kopen. Onderweg, bij de Shell.”
2 "De portier is een invalide. Ikzelf zou in zo’n geval altijd even Apeldoorn bellen.”
3 "Behalve den man, die in de Sarphatistraat de mooiste fietsenwinkel van Europa had, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan den uitvreter. "
4 “Noem me Kapitein Iglo.”
5 “Het is een algemeen aanvaarde waarheid dat een alleenstaand man met een flink vermogen een vrouw nodig heeft. E-matching, durft u het aan?”
6 “Mijn vrouw is dood en al begraven. Yarden verzorgde de uitvaart. Een goed afscheid helpt je verder.”
7 “Vele jaren later, staande voor het vuurpeloton, moest kolonel Aureliano Buendía denken aan die lang vervlogen middag, toen zijn vader hem meenam om kennis te maken met Häagen-Dazs.”
8 “Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar; elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze. Dr. Abu Mohammed kan u helpen.”
9 “Vandaag is moeder gestorven. Yarden verzorgde de uitvaart. Een goed afscheid helpt je verder.”
10 “Schepen van Maersk dragen ieders wens aan boord.”

Illustratie:Anna van Dooren

11 “Op de dag dat Inni Wintrop zelfmoord pleegde stonden de aandelen Philips 149.60.”
12 “Heel lang ben ik vroeg naar bed gegaan. Dat was voordat ik Pauw ontdekte.”
13 “Onze tijd is in zijn diepste wezen tragisch, daarom weigeren we haar tragisch op te vatten, daarom gaan we naar Plopsaland.”
14 “Er waart een spook door Europa. Who you gonna call? Ghostbusters!”
15 “Iemand moet Josef KLM belasterd hebben, want zonder dat hij iets kwaads gedaan had, werd hij op een ochtend gearresteerd.”
16 “iPhone 16, licht in mijn leven, vuur in mijn lendenen. Mijn zonde, mijn ziel. Ai-fown-zes-tien.”
17 “Het was een heldere koude dag in april en de klokken sloegen Steve Jobs.”
18 “In de Gorochowastraat, in een van die grote huizen, waarvan het aantal bewoners wel haast dat van een provinciestad evenaart, lag op een morgen Ilja Iljitsj Oblomov in een van de kamers van zijn appartement op zijn heerlijke Hästens-matras.”
19 “Ik ben een zieke man… Ik ben een boze man. Een onaantrekkelijke man. Toch gebruik ook ik L’Oréal, omdat ik het waard ben.”
20 “Iedereen zei altijd dat John predikant zou worden, net als zijn vader. Zo vaak was het gezegd dat John het zelf was gaan geloven. Maar toen hij op zijn veertiende verjaardag Monsterboard (de ideale carrièresite) ontdekte, was dat net op tijd.”
21 “De wieg schommelt boven een afgrond en het gezond verstand zegt dat ons bestaan niet meer is dan een vluchtige kiertje licht tussen twee eeuwigheden van duisternis. Voor velen van ons begint dat kiertje natuurlijk met een Olvarit fruithapje.”
22 “Toen Greetje op een morgen uit onrustige dromen ontwaakte, bedacht ze dat de Rentokil-man ieder moment voor de deur kon staan. Aan de telefoon had hij haar verzekerd dat de verdelging van het monsterachtige ongedierte in de kamer van haar broer Gregor een fluitje van een cent zou zijn.”
23 “Lieve Hello Kitty.”

-

Wie als eerste een volledige en correcte titellijst naar redactie@hardhoofd.com stuurt, of op onze Facebookpagina plaatst, wint. Met een prijs die wordt opgestuurd en zo.

Mail

Jan Postma Jan Postma (Delft, 1985) is politicoloog, fotograaf, journalist, parttime einzelgänger en meer. Maar, voordat u zich een beeld denkt te kunnen vormen, toch vooral dat laatste.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!