Merel en Emmie spraken vorige week met Micael Dahlén, schrijver van het pas vertaalde boek Nextopia. Dit werk gaat over de voortdurende zoektocht naar de volgende droom. Een professor die zich het uiterlijk van een rockster aanmeet en lacht om de moderne mens, die nooit tevreden is.
De Zweedse professor in de economie Micael Dahlén (1973) houdt sinds 2008 een blog bij, nextopia.info. Hier bericht hij over trends en gedragspatronen in onze huidige maatschappij, die door hem wordt gedefinieerd als een ‘expectations society’. Gebaseerd op dit blog schreef hij een boek dat onlangs vertaald is verschenen bij Uitgeverij Spectrum: Nextopia. Leven, liefde en zaken in de expectations society.
Zijn expectations society houdt kortweg in dat we alleen nog maar aan morgen denken. We leven in nextopia: het volgende is altijd beter. Ons leven bestaat uit een opeenstapeling hooggespannen verwachtingen met betrekking tot onszelf en de wereld om ons heen, wat leidt tot een devaluatie van het heden. Nextopia is de wereld waarin Steve Jobs en anderen het voor elkaar krijgen producten louter op basis van beloften en verwachtingen te verkopen. "De iPhone zal er komen en zal geweldig zijn!" Nog voordat iemand een iPhone had vastgehouden, vlogen ze over de toonbank. Toen de eerste reviews verschenen, bleek men maar gematigd enthousiast, zelfs teleurgesteld. Maar dat maakte niet uit; men keek alweer uit naar de volgende generatie iPhone. We hebben meer mogelijkheden tot geluk dan ooit en tegelijkertijd is ons geluk vluchtiger dan ooit. De overvloed aan keuzes geeft ons permanent het idee iets te zijn misgelopen. Maar toch, morgen weer een kans, morgen weer een keuze!
Hardhoofd sprak voor u met Micael Dahlén. Een man die eruitziet als een kruising tussen Jezus Christus en Russell Brand: lang zwart haar en een baard, met daartussen vriendelijke ogen en een glimlach, een zwart velours jasje met daaronder een net iets te kort t-shirt met opdruk en een roze Björn Borg-onderbroek, die vrolijk boven zijn spijkerbroek uitsteekt. Hij begroet ons met een opvallend slanke hand met afgebladderde zwarte nagellak en loopt kalm achter ons aan met onze rode Dirk tas - want hoffelijk is hij ook, net als Christus trouwens - op zoek naar een geschikte plek voor de opnames.
Over het boek
Dahlén brengt een overtuigende analyse van onze tijd, die zeker mensen die zich nu ergens tussen hun 20ste en 30ste levensjaar bevinden niet enorm zal verrassen. Nextopia. Leven, liefde en zaken in de expectations society is rijk aan voorbeelden en bewijs, geleverd door economen, marketing-experts (zoals Dahlén zelf) en psychologen. Het beoogt een vlot geschreven boek te zijn dat past bij zijn boodschap: "Eigenlijk heb je al geen zin meer om dit te lezen en ben je benieuwd naar het volgende", lijkt het te willen zeggen. Vreemd genoeg leest het boek daardoor niet gemakkelijk. Het geheel doet fragmentarisch aan en zinnen als "Overal springt een generatie van jonge kinderen overeind om naar speelgoedwinkels te rennen" en "Zoals kinderen in speelgoedwinkels over de hele wereld met grote ogen in de toekomst keken, zo keken mensen naar de man voor het Washington Memorial" doen je minstens een wenkbrauw optrekken. Wellicht is dit een makke van de vertaling, maar toch, het wringt. Om nog niet te spreken over de quasi-hippe opmaak en omslag, die hopelijk ironisch zijn bedoeld. Dit is jammer, want de boodschap van Dahlén is volwassener en meer overwogen dan ze nu overkomt.
Het boek mag ten prooi gevallen zijn aan de eigen boodschap, Dahlén is dat echter niet: hij blijkt in het gesprek een genuanceerde geest die oog heeft voor de problematische kanten van zijn boodschap. Want hoe moet dat met de toekomst als we allemaal overconsumerende hedonisten zijn, op zoek naar het kortstondige geluk van morgen? "A 10.000 dollar question", zegt Dahlén, maar als vader van twee kinderen moet hij wel optimistisch zijn over de toekomst. "Weet je dat het slechts 10 procent van het BNP (Bruto Nationaal Product) van alle landen vereist om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. Tien procent maar!", zegt hij enthousiast. Maar hoe dat te verwezenlijken? Hoe ziet Dahlén zijn eigen rol hierin? "Ik heb met mijn boek bewust geen stelling willen nemen", vertelt hij, "ik probeer mensen de ogen te openen voor een bepaalde tendens, dat wel. Ze moeten vervolgens voor zichzelf beslissen of dit goed of slecht is en wat en óf ze er iets aan willen doen." Hij meent echter oprecht dat we wel degelijk iets kunnen doen, dat we iets kunnen veranderen als we ons erop toeleggen. "Bovendien leven optimisten langer en gezonder dan pessimisten", voegt hij lachend toe.
Tekst: Merel Kamp
Video: Emmie Kollau
