Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" /> Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" />
Asset 14

Kramp

Brankele onderzoekt de verscheidene fenomenen die ons als mensen beroeren. Deze week: hoe komt het dat je kuit soms zo strak staat als een gabber op een raveparty?

Kramp

Als een gluiperige slang sluipt het langzaam glijdend door je ledematen naar het punt van aanval. Je voelt de kop opsteken maar blijft nog even in de waan dat het slechts een vergankelijke rilling betreft. Niets is minder waar – binnen luttele seconden verandert je lichaam in een sadomasochistische machine die zichzelf pijnigt alsof haar eigen leven ervan afhangt. De paniekerige greep naar de plek des onheils maakt het geheel niet minder stuiptrekkerig. Nu de bliksem is ingeslagen rest ons niets anders dan het gemartelde stuk vlees door de handen van de tijd tot ontspanning te laten kneden. En juist dan, wanneer de kalmte lijkt te zijn wedergekeerd, zal het minste of geringste verroeren je onverbiddelijk terugwerpen in het verstrengelende web der spiercontracties.

Kramp is een onwillekeurige, plotselinge en aanhoudend pijnlijke spiersamentrekking. In gezonde mensen zijn er verschillende oorzaken van, maar het kan ook een symptoom of complicatie van een ziekte zijn. Vooral tijdens of na intensieve sportbeoefening zijn spieren geneigd in een kramp te schieten. Mensen van middelbare of oudere leeftijd kunnen al kramp krijgen na lichte inspanning of in rust. De nachtelijke spierkrampen die menigeen uit zijn zalige dromen of gepassioneerde voor-slaap haalt, zijn meestal beperkt tot de spieren van de kuiten en voeten.

File in de filamenten

Normaal gesproken zijn de verschillende vezels in een spier afwisselend actief. Wanneer de ene zich spant, ontspant de ander zich, zodat een goede balans in de spierkracht bereikt kan worden en er langdurig gepresteerd kan worden. Bij kramp spannen vele vezels zich plots tegelijk. Spieren zijn in principe zo sterk dat ze zichzelf van de botten af kunnen scheuren. Dit gebeurt normaal gesproken niet omdat de kracht die een spier uitoefent tot in de puntjes wordt gecontroleerd. Een spiervezel bestaat uit enkele onderdelen, filamenten, die elkaar vasthouden en als rupsjes langs elkaar kruipen om de spier langer (ontspanning) of korter (spanning) te maken. Om een contractie plaats te laten vinden moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo moeten de juiste hoeveelheden stoffen aanwezig zijn in het bloed en het spierweefsel om de filamenten langs elkaar te laten glijden.

Wanneer er een tekort aan zuurstof, magnesium, kalium, calcium, zout (natriumchloride) of suiker (glucose) in je bloed is, wordt de spierspanning beïnvloed. Al deze stoffen spelen een rol bij de regulatie van contracties. De afzonderlijke spiervezels kunnen bijvoorbeeld niet meer ontspannen, omdat de filamenten niet van elkaar afgehaald kunnen worden, wat kan resulteren in een continue spanning: kramp. Het tekort van bovenstaande stoffen in het bloed kan verscheidene oorzaken hebben, waaronder uiteraard een gebrekkig dieet.

Verstoring in de verhouding van deze stoffen kan ook het gevolg zijn van overmatig vochtverlies door bijvoorbeeld zweten. Uitdroging is een belangrijke krampveroorzaker; de concentratie van stoffen in het bloed is afhankelijk van de hoeveelheid vloeistof waar ze zich in bevinden. Hoe minder water, hoe hoger de concentratie van de stof. Als je te weinig drinkt kan het gebeuren dat bijvoorbeeld calcium in de spiervezel aan de filamenten gebonden blijft, terwijl het na de spiercontractie eigenlijk terug zou moeten gaan naar het omringende weefsel. Omdat de concentratie calcium in dat weefsel echter hoger geworden is door de verminderde hoeveelheid water, vindt die overgang niet plaats. Het calcium blijft zo voortdurend gebonden aan de spierfilamenten, wat ervoor zorgt dat de spier zich niet meer kan ontspannen, met krampachtige resultaten als gevolg. Iets dergelijks gebeurt ook bij overmatige lichaamsbeoefening, wanneer zich melkzuur (spierpijn) in de spieren ophoopt.

Springen tegen kramp

Kramp kan ook veroorzaakt worden door grote temperatuurverschillen, vermoeidheid of een onvoldoende toevoer van bloed (en haar bestanddelen) naar de spieren. Dit laatste kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens het eten, wanneer het bloed voornamelijk naar je spijsverteringsstelsel en niet naar je spieren gaat. Een goede reden om niet meteen na het eten je beste beentje voor te zetten bij die inspannende curling-training dus.

Aangezien de motorneuronen - de zenuwen die je spieren aansturen – tijdens kramp overuren maken en maar blijven vuren, is het belangrijk deze cyclus te doorbreken. Het is daarom aan te raden de spier met een verantwoordelijke hoeveelheid mankracht te stretchen. Zo worden er weer signalen teruggestuurd naar de hersenen die de activiteit van de motorische neuronen kunnen indammen. Wanneer je vlak voor de verlenging allemaal voetballers hun uitgeputte benen omhoog ziet steken, wordt dus getracht de spiervezels weer in hun normale activiteitenpatroon te laten functioneren. Wellicht kunnen mislukte spelers zich nog troosten met de wetenschap dat er dan tenminste nog íets in schiet. Als de ergste kramp voorbij is, kan massage helpen de doorbloeding te verbeteren en de rust in de spier weer te herstellen.

In het algemeen geldt dat men ter krampvoorkoming de spieren voor en na inspanning moet rekken. Het soepeler worden van de spieren zorgt er dan voor dat ze minder snel spontaan samentrekken. Bovendien moet er uiteraard veel gedronken worden en kunnen cafeïne en nicotine beter vermeden worden. Dan wens ik u nu krampachtig een goede nachtrust.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
De schipperende kameleon: zomergast Van der Burg is sociaal voor de mensen, maar liberaal in het beleid

De schipperende kameleon: Zomergast Van der Burg is sociaal voor de mensen, maar liberaal in het beleid

Eric van der Burg was op bezoek bij Zomergasten. Marthe van Bronkhorst geeft in dit artikel haar scherpe analyse op de aflevering. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - Brief 2

Wie wil nou een slachtoffer zijn?

Jochum ontving een brief van Ettie over zijn nooit-verstuurde brief aan zijn jeugdliefde. Ettie vindt dat Jochum de vrijheid van de queeridenteit niet goed beschrijft. Hij besluit Ettie een brief terug te sturen en op haar kritiek in te gaan. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - brief 1

Het privilege van lesbisch-zijn

Een nooit verstuurde brief die door Jochum Veenstra op Hard//Hoofd gepubliceerd werd, begon een eigen leven te krijgen in het hoofd van Ettie, die niet zo goed wist wat ze ervan moest vinden en er toen maar over besloot te schrijven. Het resultaat is een niet-verstuurde brief die ze toch besloot op te sturen. Lees meer

Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer