Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" /> Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" />
Asset 14

Kramp

Brankele onderzoekt de verscheidene fenomenen die ons als mensen beroeren. Deze week: hoe komt het dat je kuit soms zo strak staat als een gabber op een raveparty?

Kramp

Als een gluiperige slang sluipt het langzaam glijdend door je ledematen naar het punt van aanval. Je voelt de kop opsteken maar blijft nog even in de waan dat het slechts een vergankelijke rilling betreft. Niets is minder waar – binnen luttele seconden verandert je lichaam in een sadomasochistische machine die zichzelf pijnigt alsof haar eigen leven ervan afhangt. De paniekerige greep naar de plek des onheils maakt het geheel niet minder stuiptrekkerig. Nu de bliksem is ingeslagen rest ons niets anders dan het gemartelde stuk vlees door de handen van de tijd tot ontspanning te laten kneden. En juist dan, wanneer de kalmte lijkt te zijn wedergekeerd, zal het minste of geringste verroeren je onverbiddelijk terugwerpen in het verstrengelende web der spiercontracties.

Kramp is een onwillekeurige, plotselinge en aanhoudend pijnlijke spiersamentrekking. In gezonde mensen zijn er verschillende oorzaken van, maar het kan ook een symptoom of complicatie van een ziekte zijn. Vooral tijdens of na intensieve sportbeoefening zijn spieren geneigd in een kramp te schieten. Mensen van middelbare of oudere leeftijd kunnen al kramp krijgen na lichte inspanning of in rust. De nachtelijke spierkrampen die menigeen uit zijn zalige dromen of gepassioneerde voor-slaap haalt, zijn meestal beperkt tot de spieren van de kuiten en voeten.

File in de filamenten

Normaal gesproken zijn de verschillende vezels in een spier afwisselend actief. Wanneer de ene zich spant, ontspant de ander zich, zodat een goede balans in de spierkracht bereikt kan worden en er langdurig gepresteerd kan worden. Bij kramp spannen vele vezels zich plots tegelijk. Spieren zijn in principe zo sterk dat ze zichzelf van de botten af kunnen scheuren. Dit gebeurt normaal gesproken niet omdat de kracht die een spier uitoefent tot in de puntjes wordt gecontroleerd. Een spiervezel bestaat uit enkele onderdelen, filamenten, die elkaar vasthouden en als rupsjes langs elkaar kruipen om de spier langer (ontspanning) of korter (spanning) te maken. Om een contractie plaats te laten vinden moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo moeten de juiste hoeveelheden stoffen aanwezig zijn in het bloed en het spierweefsel om de filamenten langs elkaar te laten glijden.

Wanneer er een tekort aan zuurstof, magnesium, kalium, calcium, zout (natriumchloride) of suiker (glucose) in je bloed is, wordt de spierspanning beïnvloed. Al deze stoffen spelen een rol bij de regulatie van contracties. De afzonderlijke spiervezels kunnen bijvoorbeeld niet meer ontspannen, omdat de filamenten niet van elkaar afgehaald kunnen worden, wat kan resulteren in een continue spanning: kramp. Het tekort van bovenstaande stoffen in het bloed kan verscheidene oorzaken hebben, waaronder uiteraard een gebrekkig dieet.

Verstoring in de verhouding van deze stoffen kan ook het gevolg zijn van overmatig vochtverlies door bijvoorbeeld zweten. Uitdroging is een belangrijke krampveroorzaker; de concentratie van stoffen in het bloed is afhankelijk van de hoeveelheid vloeistof waar ze zich in bevinden. Hoe minder water, hoe hoger de concentratie van de stof. Als je te weinig drinkt kan het gebeuren dat bijvoorbeeld calcium in de spiervezel aan de filamenten gebonden blijft, terwijl het na de spiercontractie eigenlijk terug zou moeten gaan naar het omringende weefsel. Omdat de concentratie calcium in dat weefsel echter hoger geworden is door de verminderde hoeveelheid water, vindt die overgang niet plaats. Het calcium blijft zo voortdurend gebonden aan de spierfilamenten, wat ervoor zorgt dat de spier zich niet meer kan ontspannen, met krampachtige resultaten als gevolg. Iets dergelijks gebeurt ook bij overmatige lichaamsbeoefening, wanneer zich melkzuur (spierpijn) in de spieren ophoopt.

Springen tegen kramp

Kramp kan ook veroorzaakt worden door grote temperatuurverschillen, vermoeidheid of een onvoldoende toevoer van bloed (en haar bestanddelen) naar de spieren. Dit laatste kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens het eten, wanneer het bloed voornamelijk naar je spijsverteringsstelsel en niet naar je spieren gaat. Een goede reden om niet meteen na het eten je beste beentje voor te zetten bij die inspannende curling-training dus.

Aangezien de motorneuronen - de zenuwen die je spieren aansturen – tijdens kramp overuren maken en maar blijven vuren, is het belangrijk deze cyclus te doorbreken. Het is daarom aan te raden de spier met een verantwoordelijke hoeveelheid mankracht te stretchen. Zo worden er weer signalen teruggestuurd naar de hersenen die de activiteit van de motorische neuronen kunnen indammen. Wanneer je vlak voor de verlenging allemaal voetballers hun uitgeputte benen omhoog ziet steken, wordt dus getracht de spiervezels weer in hun normale activiteitenpatroon te laten functioneren. Wellicht kunnen mislukte spelers zich nog troosten met de wetenschap dat er dan tenminste nog íets in schiet. Als de ergste kramp voorbij is, kan massage helpen de doorbloeding te verbeteren en de rust in de spier weer te herstellen.

In het algemeen geldt dat men ter krampvoorkoming de spieren voor en na inspanning moet rekken. Het soepeler worden van de spieren zorgt er dan voor dat ze minder snel spontaan samentrekken. Bovendien moet er uiteraard veel gedronken worden en kunnen cafeïne en nicotine beter vermeden worden. Dan wens ik u nu krampachtig een goede nachtrust.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

Als je wordt uitgenodigd voor een euthanasiefeest, dan ga je

'Als je je psycholoog écht een brevet van onkunde wil geven, moet je haar uitnodigen voor je euthanasiefeest.' Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Zo het begon 1

Zo het begon

Nele Peeters schreef een ontroerend verhaal, vol treffende zinnen en beelden. Het is dromerig verhaal, over eenzaamheid, hoop, zorgzaamheid en zwaarte. Lees meer

Ik ook op jou

Ik ook op jou

Op een avond zegt iemand tegen Eva dat hij verliefd op haar is. Terwijl hij wacht op een antwoord, denkt Eva na over wat verliefd zijn eigenlijk is. Lees meer

 1

Het model

De hoofdpersoon in dit verhaal van Feico Sobel poseert op een doordeweekse avond naakt voor een schilderklasje in Spijkenisse. De sessie ontaardt in een bizarre erotische nachtmerrie waarin onze verteller zich totaal verliest. Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

:Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Oproep: nieuwe Chef Illustratie en Beeldredacteur online

Hard//hoofd zoekt twee getalenteerde, assertieve, breed onderlegde beelddenker (x/v/m) die de beeldredactie willen komen versterken! Lees meer

Herhaalrecept

Herhaalrecept

Op een ochtend wordt Aisha Mansaray wakker in een parelmoeren bubbel. Ze onderzoekt hoe ze met haar depressie op de randen van de realiteit kan leven, zonder de grip erop te verliezen. ‘Mijn aandoening was een zuigend ding geweest dat zich om mij heen had gewikkeld, lelijk, en meer levend dan ik.’ Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Geen geld maakt ook niet gelukkig

Marthe van Bronkhorst maakt de balans op tussen S en M, die beide alles kwijt zijn: de een is ingebed in het zorgsysteem, de ander moet niks hebben van de verzorgingsstaat. Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Weke delen

Weke delen

Op de laatste dag van de zomervakantie bedenken vier vrienden een ultieme streek om ‘de Pedofiel’ in het dorp te leveren. Maar tussen Reinout en Jordan is iets anders aan de hand. Een coming of age- verhaal van Nelson Morus over vriendschap, angst, en schaamte. Lees meer

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

‘Stel je voor dat het gewoon wérkt’

Grootgebracht met het idee dat 'natuurlijke' oplossingen de voorkeur hebben boven synthetische medicatie stond Eva niet te springen om angstremmers te gaan gebruiken. Maar wat als het nou gewoon werkt? Lees meer

De kieuwbogen kleuren zalmroze

De kieuwbogen kleuren zalmroze

In de zomer van 2022 voltrok zich een milieuramp in de rivier de Oder. Honderdduizenden dode vissen dreven toen naar het oppervlak van de rivier. Emma Zuiderveen schreef een gedichtenreeks waarin ze de oorzaken en gevolgen van deze ramp op zowel individuele als collectieve schaal onderzoekt. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname

Het Sranantongo leeft

Het Sranantongo wordt steeds meer gesproken in Suriname om de massa aan te spreken. Toch is het Nederlands nog steeds de enige officiële taal van het land. Voor het drieluik dat Kevin Headley schrijft over hoe het koloniale verleden nog voortleeft in Suriname, gaat hij in dit derde en laatste deel in op de geschiedenis... Lees meer

De vrouw met de rode haren (ILY)

De vrouw met de rode haren (ILY)

Een verhaal van Ida Blom over de beklemming van verlies en herinnering en het zoeken naar het verleden in het heden. Lees meer

Wie blijft? De kennisvlucht in Suriname 1

Wie blijft er over na de kennisvlucht in Suriname?

Hoogopgeleiden trekken steeds vaker weg uit Suriname. In dit tweede deel van een drieluik over hoe het koloniale verleden doorleeft in Suriname, gaat Kevin Headley in op hoe de kennisvlucht zich verhoudt tot de economische staat van het land. Lees meer

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eenzaamheid trekt me niet, maar ik heb er behoefte aan

Eva van den Boogaard schreef een brief aan Roland Barthes, die in zijn dagboeken over eenzaamheid en vrijheid schreef wat zij zelf niet kon verwoorden. ‘Je hebt me lang gerustgesteld, maar waar ik de herkenning eerst geruststellend vond, vind ik haar de laatste tijd steeds verontrustender.’ Lees meer

Suriname is één groot slavernijmuseum

Suriname is één groot slavernijmuseum

Een slavernijmuseum is niet genoeg. Kevin Headley stelt de vraag hoe Nederland Suriname tegemoet kan komen op gebied van cultureel erfgoed rondom het koloniale verleden. ‘Ik denk dat de belangrijkste vraag die Nederland aan Suriname moet stellen is: “Wat heb je nodig?”’ Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer