Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" /> Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" />
Asset 14

Kramp

Brankele onderzoekt de verscheidene fenomenen die ons als mensen beroeren. Deze week: hoe komt het dat je kuit soms zo strak staat als een gabber op een raveparty?

Kramp

Als een gluiperige slang sluipt het langzaam glijdend door je ledematen naar het punt van aanval. Je voelt de kop opsteken maar blijft nog even in de waan dat het slechts een vergankelijke rilling betreft. Niets is minder waar – binnen luttele seconden verandert je lichaam in een sadomasochistische machine die zichzelf pijnigt alsof haar eigen leven ervan afhangt. De paniekerige greep naar de plek des onheils maakt het geheel niet minder stuiptrekkerig. Nu de bliksem is ingeslagen rest ons niets anders dan het gemartelde stuk vlees door de handen van de tijd tot ontspanning te laten kneden. En juist dan, wanneer de kalmte lijkt te zijn wedergekeerd, zal het minste of geringste verroeren je onverbiddelijk terugwerpen in het verstrengelende web der spiercontracties.

Kramp is een onwillekeurige, plotselinge en aanhoudend pijnlijke spiersamentrekking. In gezonde mensen zijn er verschillende oorzaken van, maar het kan ook een symptoom of complicatie van een ziekte zijn. Vooral tijdens of na intensieve sportbeoefening zijn spieren geneigd in een kramp te schieten. Mensen van middelbare of oudere leeftijd kunnen al kramp krijgen na lichte inspanning of in rust. De nachtelijke spierkrampen die menigeen uit zijn zalige dromen of gepassioneerde voor-slaap haalt, zijn meestal beperkt tot de spieren van de kuiten en voeten.

File in de filamenten

Normaal gesproken zijn de verschillende vezels in een spier afwisselend actief. Wanneer de ene zich spant, ontspant de ander zich, zodat een goede balans in de spierkracht bereikt kan worden en er langdurig gepresteerd kan worden. Bij kramp spannen vele vezels zich plots tegelijk. Spieren zijn in principe zo sterk dat ze zichzelf van de botten af kunnen scheuren. Dit gebeurt normaal gesproken niet omdat de kracht die een spier uitoefent tot in de puntjes wordt gecontroleerd. Een spiervezel bestaat uit enkele onderdelen, filamenten, die elkaar vasthouden en als rupsjes langs elkaar kruipen om de spier langer (ontspanning) of korter (spanning) te maken. Om een contractie plaats te laten vinden moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo moeten de juiste hoeveelheden stoffen aanwezig zijn in het bloed en het spierweefsel om de filamenten langs elkaar te laten glijden.

Wanneer er een tekort aan zuurstof, magnesium, kalium, calcium, zout (natriumchloride) of suiker (glucose) in je bloed is, wordt de spierspanning beïnvloed. Al deze stoffen spelen een rol bij de regulatie van contracties. De afzonderlijke spiervezels kunnen bijvoorbeeld niet meer ontspannen, omdat de filamenten niet van elkaar afgehaald kunnen worden, wat kan resulteren in een continue spanning: kramp. Het tekort van bovenstaande stoffen in het bloed kan verscheidene oorzaken hebben, waaronder uiteraard een gebrekkig dieet.

Verstoring in de verhouding van deze stoffen kan ook het gevolg zijn van overmatig vochtverlies door bijvoorbeeld zweten. Uitdroging is een belangrijke krampveroorzaker; de concentratie van stoffen in het bloed is afhankelijk van de hoeveelheid vloeistof waar ze zich in bevinden. Hoe minder water, hoe hoger de concentratie van de stof. Als je te weinig drinkt kan het gebeuren dat bijvoorbeeld calcium in de spiervezel aan de filamenten gebonden blijft, terwijl het na de spiercontractie eigenlijk terug zou moeten gaan naar het omringende weefsel. Omdat de concentratie calcium in dat weefsel echter hoger geworden is door de verminderde hoeveelheid water, vindt die overgang niet plaats. Het calcium blijft zo voortdurend gebonden aan de spierfilamenten, wat ervoor zorgt dat de spier zich niet meer kan ontspannen, met krampachtige resultaten als gevolg. Iets dergelijks gebeurt ook bij overmatige lichaamsbeoefening, wanneer zich melkzuur (spierpijn) in de spieren ophoopt.

Springen tegen kramp

Kramp kan ook veroorzaakt worden door grote temperatuurverschillen, vermoeidheid of een onvoldoende toevoer van bloed (en haar bestanddelen) naar de spieren. Dit laatste kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens het eten, wanneer het bloed voornamelijk naar je spijsverteringsstelsel en niet naar je spieren gaat. Een goede reden om niet meteen na het eten je beste beentje voor te zetten bij die inspannende curling-training dus.

Aangezien de motorneuronen - de zenuwen die je spieren aansturen – tijdens kramp overuren maken en maar blijven vuren, is het belangrijk deze cyclus te doorbreken. Het is daarom aan te raden de spier met een verantwoordelijke hoeveelheid mankracht te stretchen. Zo worden er weer signalen teruggestuurd naar de hersenen die de activiteit van de motorische neuronen kunnen indammen. Wanneer je vlak voor de verlenging allemaal voetballers hun uitgeputte benen omhoog ziet steken, wordt dus getracht de spiervezels weer in hun normale activiteitenpatroon te laten functioneren. Wellicht kunnen mislukte spelers zich nog troosten met de wetenschap dat er dan tenminste nog íets in schiet. Als de ergste kramp voorbij is, kan massage helpen de doorbloeding te verbeteren en de rust in de spier weer te herstellen.

In het algemeen geldt dat men ter krampvoorkoming de spieren voor en na inspanning moet rekken. Het soepeler worden van de spieren zorgt er dan voor dat ze minder snel spontaan samentrekken. Bovendien moet er uiteraard veel gedronken worden en kunnen cafeïne en nicotine beter vermeden worden. Dan wens ik u nu krampachtig een goede nachtrust.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
het laatste
Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 32

Als alles anders loopt

Deze week worden onze redacteurs blij van poëzie op hun time line, een film met Cate Blanchett en een verassingsalbum. Lees meer

Scheerlijn - Haring

Scheerlijn - Haring

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Liene Schipper. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Een Betonskelet leggen (fragment)

Vertigo

Dit seizoen warmt Hard//hoofd zich aan de zomer in een samenwerking met de Seizoenszine: een reeks zines waarin wordt samengewerkt door schrijvers, illustratoren en fotografen om het seizoen te omvatten. Deze week is de beurt aan Ceren Uzuner. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

8 + 5 + 36 + 9

8 + 5 + 36 + 9

Het leven van de hoofdpersoon van dit korte verhaal speelt zich af in een kleine bubbel van drie personen: haar beste vriendin, het vriendje van haar beste vriendin en zijzelf. Een bubbel die vroeg of laat onvermijdelijk uiteen zal spatten. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 31

Het is voorbij voor je het weet

Deze week werden onze redacteuren blij van een veel te korte serie, een ongebruikelijke detective en muziek die niet voor jouw oren bestemd is. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan