Asset 14

Tradities

Kerstmis is een uit de hand gelopen traditie; een collectieve verdwazing die zich uit in massaal kerkbezoek, voor de tv hangen, te veel eten, drank en ruzie. Maar het is ook een tijd waarin ieder gezin op geheel eigen wijze verdwaasd kan zijn.

Maite:

Mijn ouders bouwen het liefst hun eigen kerstboom. Mijn moeder is jutter en kunstenaar en vindt tijdens haar strandtochten allerlei verloren wrakhout. Samen met mijn vader timmert ze er een kerstboom van. De bonkige roze engeltjes die mijn zusje en ik op jonge leeftijd hebben gekleid hangen er ieder jaar weer in.

Sanne:

23 december: "Kersttraditie bij ons (en waarschijnlijk veel andere licht dysfunctionele gezinnen) is half dronken The Sound of Music en Mary Poppins kijken, en dan heel erg hard meezingen. Ik heb hier alleen geen foto's van en dat is maar goed ook."
26 december: "Sissi kijken met mijn vader: 'Wat? Fifi?'"

Laura:

De punk-boom van mijn geliefde. Eronder staat een aardewerken hamster met een kerstmuts op het hoofd en ernaast liggen een Texaanse vlag en een bierschild (but why?).

Sophie:

Mijn kersttraditie: kerstversiersels knippen. Vanwege een vol proefschrifthoofd dit jaar met dank aan Joel in plaats van op eigen inspiratie. Ik heb wel ook een soort stilleven met een vliegende kat en wat papieren ballen op het glas boven mijn voordeur geplakt voor de kerst. Vroeger knipten we gewoon engeltjes en sneeuwvlokken. Weet nog niet of mijn moeder dat dit jaar in haar eentje ook heeft gedaan.

Jean-Maxim:

"Mam, heb je dit jaar de hoezen niet om de stoelen?" "Welke hoezen, lieve schat?" "De kerstmutsen. We...euh we doen op de redactie iets waarbij we onze kersttradities in beeld brengen. En ik dacht, sinds we geen boom meer in huis halen enzo..." "Oh nee natuurlijk! Wacht even hoor, ik haal het even van zolder!"

Dorien:

"Kerst is bij ons thuis geen kerst zonder de rebuspuzzel in het Dagblad van het Noorden. Voor de helft van mijn familie is ie het hoogtepunt van de feestdagen, de andere helft haat 'm omdat ze de raadsels niet snappen en de rest er zo irritant door gebiologeerd is. Zelf vind ik 'm leuk zolang er plaatjes op te lossen zijn, maar als ik dan aankom bij de letterraadsels ('2-0, E=A') heb ik er weer voor een jaar genoeg van. Elke kerst valt me weer op hoe intens lelijk de tekeningen zijn en dat de tekenaar een preoccupatie met prostituees heeft (dit jaar bij vraag 7: een plaatje met hoeren en een dirigent, 'H=B, R=L: boerenkool. Het thema is 'typisch Nederlands'.)"
"O ja, die foto ziet er heel geënsceneerd uit maar dat is ie niet."

Kasper:

"Eerst is er kerst en dan eten wij puddingtaart zonder worst. Ook lekker. De puddingtaart wordt al generaties lang door mijn schoonfamilie rond de feestdagen bereid. De herkomst van het gele geval – feitelijk pudding noch taart - is onduidelijk, maar stamt waarschijnlijk uit de hongerwinter. Toen waren precies die ingrediënten voorhanden die met enige inventiviteit en een hele hoop familieliefde uiteindelijk de puddingtaart gingen vormen. En vlak voor de jaarwisseling zal dan de een of andere voedselbonnensparende neef wel met een worstje zijn komen aanzetten, die ze er toen maar bij hebben geserveerd. Deze op papier onmogelijke combinatie van vet vlees en zachte zoetigheid is in de afgelopen tien jaar een vast onderdeel van mijn smaakpapillen gaan vormen. De oliebol schijnt niet noodzakelijk te zijn, maar wordt er op die laatste avond van het jaar meestal toch ook maar op je bordje bijgelegd. De bedoeling is dan dat je van alledrie die zaken een stukje op je vork prikt, om vervolgens deze smakenchaos je bakkes binnen te schuiven. Hoe dichter de decembermaand nadert, hoe meer ik ernaar verlang. Minstens zoveel als naar de puddingtaart zelf, zie ik uit naar alle gesprekken die er steevast mee gepaard gaan. Zoals die over de vraag of er nou rozijnen in horen of niet en de schande die wordt gesproken over de Canadese tak, die het ook op verjaardagen durft te serveren en naar het schijnt godbetert met slagroom."

Emy:

"Elk jaar als de kerst nadert begint mijn vader weer met zijn voordracht: ‘The first day of Christmas/ My true love sent to me/ A partridge in a pear tree. The second day of Christmas/ My true love sent to me/ Two turtle doves, and/ A partridge in a pear tree.’ Het Britse kerstliedje ‘The Twelve Days of Christmas’ is een heel raar liedje, waarin de vertelster steeds gekkere, grotere geschenken ontvangt, van een berg levend gevogelte naar acht koeien inclusief melkmeiden tot twaalf springende lords. Omdat mijn vader de hele rits geschenken niet uit zijn hoofd kent, wordt – meestal al na de twee tortelduiven – onvermijdelijk The Christmas Reader erbij gehaald, waar niet alleen dit liedje in staat, maar allerlei verhalen en gedichten die met kerst te maken hebben. En aangezien er altijd wel een familielid roept ‘wat een onzin, wat moet ze met al die vogels en melkmeiden?’, geeft dat mijn vader de kans ook The Twelve Days of Christmas – A Correspondence van John Julius Norwich voor te lezen. Hierin beklaagt het liefdesobject zich over de geschenken: ‘As I write this letter, ten disgusting old men are prancing about all over what used to be the garden – before the geese and the swans and the cows got at it; and several of them, I notice, are taking inexcusable liberties with the milkmaids. Meanwhile the neighbours are trying to have us evicted. I shall never speak to you again.’"

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Soms mis ik mijn handen

Soms mis ik mijn handen

‘Soms mis ik de magnetron / soep uit blik / ingevroren aardappels in partjes.’ Middels essay en poëzie illustreert Martijn van Bruggen met stekende precisie het verband tussen voedsel en klasse en wat het betekent je aan te moeten passen naar hiërarchisch geladen verwachtingen. Lees meer

Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

Dingen die ik nooit gedaan heb

Dingen die ik nooit gedaan heb

Op een warme avond in een koele loods loopt een jonge vrouw een bekende professor tegen het lijf. Met de geur van opgedroogd zweet en de aanblik van een duur kapsel neemt Faye Schumacher ons mee in een ontmoeting tussen Vanessa en Meneer de Professor. Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

'Een uitvaart is toch meer voor de nabestaanden.' Steef probeert zichzelf een houding te geven wanneer ze hoort dat haar vervreemde zus is overleden. Nadine Ronde neemt je mee in de eerste stadia van het rouwproces dat begint met een ongemakkelijk potje airhockey, een Super Mario PEZ-dispenser en gesprekken over de prijsstijging van komijnekaas. Lees meer

Auto Draft 22

Merel Pauw/Elmer zoekt naar vorm in Zomergasten: ‘Mag ik hier eeuwig over twijfelen?’

Astrid Goossens ziet hoe Zomergast Merel Pauw (/Elmer) zich comfortabel voelt als buitenstaander, terwijl ze praat over haar idolen, ingewikkelde mannen, blinde vlekken, het loslaten van controle, nationalisme en de schoonheid van harige kostuums. Maar krijgen we ook de mens ‘Merel’ te zien, of genieten we vooral van een performance? Lees meer

Meisjes

Meisjes

Op een dag krijgt een jonge vrouw de vraag om voor een standbeeld te zorgen. Samen met haar botte schaar vertrekt ze naar het bos. In dit verhaal onderzoekt Mei-yun Boswinkel de spanning tussen het strakke keurslijf van de middelbare school en het verlangen naar een ongedwongen ruimte. Lees meer