Asset 14

Tradities

Kerstmis is een uit de hand gelopen traditie; een collectieve verdwazing die zich uit in massaal kerkbezoek, voor de tv hangen, te veel eten, drank en ruzie. Maar het is ook een tijd waarin ieder gezin op geheel eigen wijze verdwaasd kan zijn.

Maite:

Mijn ouders bouwen het liefst hun eigen kerstboom. Mijn moeder is jutter en kunstenaar en vindt tijdens haar strandtochten allerlei verloren wrakhout. Samen met mijn vader timmert ze er een kerstboom van. De bonkige roze engeltjes die mijn zusje en ik op jonge leeftijd hebben gekleid hangen er ieder jaar weer in.

Sanne:

23 december: "Kersttraditie bij ons (en waarschijnlijk veel andere licht dysfunctionele gezinnen) is half dronken The Sound of Music en Mary Poppins kijken, en dan heel erg hard meezingen. Ik heb hier alleen geen foto's van en dat is maar goed ook."
26 december: "Sissi kijken met mijn vader: 'Wat? Fifi?'"

Laura:

De punk-boom van mijn geliefde. Eronder staat een aardewerken hamster met een kerstmuts op het hoofd en ernaast liggen een Texaanse vlag en een bierschild (but why?).

Sophie:

Mijn kersttraditie: kerstversiersels knippen. Vanwege een vol proefschrifthoofd dit jaar met dank aan Joel in plaats van op eigen inspiratie. Ik heb wel ook een soort stilleven met een vliegende kat en wat papieren ballen op het glas boven mijn voordeur geplakt voor de kerst. Vroeger knipten we gewoon engeltjes en sneeuwvlokken. Weet nog niet of mijn moeder dat dit jaar in haar eentje ook heeft gedaan.

Jean-Maxim:

"Mam, heb je dit jaar de hoezen niet om de stoelen?" "Welke hoezen, lieve schat?" "De kerstmutsen. We...euh we doen op de redactie iets waarbij we onze kersttradities in beeld brengen. En ik dacht, sinds we geen boom meer in huis halen enzo..." "Oh nee natuurlijk! Wacht even hoor, ik haal het even van zolder!"

Dorien:

"Kerst is bij ons thuis geen kerst zonder de rebuspuzzel in het Dagblad van het Noorden. Voor de helft van mijn familie is ie het hoogtepunt van de feestdagen, de andere helft haat 'm omdat ze de raadsels niet snappen en de rest er zo irritant door gebiologeerd is. Zelf vind ik 'm leuk zolang er plaatjes op te lossen zijn, maar als ik dan aankom bij de letterraadsels ('2-0, E=A') heb ik er weer voor een jaar genoeg van. Elke kerst valt me weer op hoe intens lelijk de tekeningen zijn en dat de tekenaar een preoccupatie met prostituees heeft (dit jaar bij vraag 7: een plaatje met hoeren en een dirigent, 'H=B, R=L: boerenkool. Het thema is 'typisch Nederlands'.)"
"O ja, die foto ziet er heel geënsceneerd uit maar dat is ie niet."

Kasper:

"Eerst is er kerst en dan eten wij puddingtaart zonder worst. Ook lekker. De puddingtaart wordt al generaties lang door mijn schoonfamilie rond de feestdagen bereid. De herkomst van het gele geval – feitelijk pudding noch taart - is onduidelijk, maar stamt waarschijnlijk uit de hongerwinter. Toen waren precies die ingrediënten voorhanden die met enige inventiviteit en een hele hoop familieliefde uiteindelijk de puddingtaart gingen vormen. En vlak voor de jaarwisseling zal dan de een of andere voedselbonnensparende neef wel met een worstje zijn komen aanzetten, die ze er toen maar bij hebben geserveerd. Deze op papier onmogelijke combinatie van vet vlees en zachte zoetigheid is in de afgelopen tien jaar een vast onderdeel van mijn smaakpapillen gaan vormen. De oliebol schijnt niet noodzakelijk te zijn, maar wordt er op die laatste avond van het jaar meestal toch ook maar op je bordje bijgelegd. De bedoeling is dan dat je van alledrie die zaken een stukje op je vork prikt, om vervolgens deze smakenchaos je bakkes binnen te schuiven. Hoe dichter de decembermaand nadert, hoe meer ik ernaar verlang. Minstens zoveel als naar de puddingtaart zelf, zie ik uit naar alle gesprekken die er steevast mee gepaard gaan. Zoals die over de vraag of er nou rozijnen in horen of niet en de schande die wordt gesproken over de Canadese tak, die het ook op verjaardagen durft te serveren en naar het schijnt godbetert met slagroom."

Emy:

"Elk jaar als de kerst nadert begint mijn vader weer met zijn voordracht: ‘The first day of Christmas/ My true love sent to me/ A partridge in a pear tree. The second day of Christmas/ My true love sent to me/ Two turtle doves, and/ A partridge in a pear tree.’ Het Britse kerstliedje ‘The Twelve Days of Christmas’ is een heel raar liedje, waarin de vertelster steeds gekkere, grotere geschenken ontvangt, van een berg levend gevogelte naar acht koeien inclusief melkmeiden tot twaalf springende lords. Omdat mijn vader de hele rits geschenken niet uit zijn hoofd kent, wordt – meestal al na de twee tortelduiven – onvermijdelijk The Christmas Reader erbij gehaald, waar niet alleen dit liedje in staat, maar allerlei verhalen en gedichten die met kerst te maken hebben. En aangezien er altijd wel een familielid roept ‘wat een onzin, wat moet ze met al die vogels en melkmeiden?’, geeft dat mijn vader de kans ook The Twelve Days of Christmas – A Correspondence van John Julius Norwich voor te lezen. Hierin beklaagt het liefdesobject zich over de geschenken: ‘As I write this letter, ten disgusting old men are prancing about all over what used to be the garden – before the geese and the swans and the cows got at it; and several of them, I notice, are taking inexcusable liberties with the milkmaids. Meanwhile the neighbours are trying to have us evicted. I shall never speak to you again.’"

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Marthe van Bronkhorst ziet het licht na een bezoek aan de MediaMarkt en de sportschool: is er wel zoveel verschil tussen mannenliefde en de manosphere? 'Ik ben maar op één plek in mijn leven nóg vuiler aangekeken dan in de MediaMarkt: de squat corner van de sportschool.' Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Het Met Gala vroeg dit jaar om mode als belichaamde kunst, maar wat betekent dat eigenlijk? In haar column gebruikt Loïs Blank de rode loper als uitgangspunt voor een kritische blik op hoe mode, lichamelijkheid en creativiteit zich nog tot elkaar verhouden. Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – Het wachten

Podcast: Maandagavond – Het wachten

Wachten is het thema van de 51ste Maandagavond van De Nwe Tijd. Al tien jaar lang komen een paar theatermakers op doodgewone maandagavonden bij elkaar om een nieuwe tekst voor te lezen over wat hen op dat moment bezighoudt. Tien jaar is een mijlpaal en mijlpalen hoor je te vieren. Dat gaan ze ook doen. Maar dat is pas in de volgende podcast. In deze podcast wachten ze nog. Lees meer

CAPTCHA

CAPTCHA: Can Anyone Prove They’re Clearly Human Anyway?

De relatie tussen mens, dier en internet staat centraal in dit verhaal van Leonie Moreels. De hoofdpersoon balanceert een zieke teckel en een afstandelijke partner die diens identiteit via het internet probeert te achterhalen. Dit alles leidt tot een reflectie over wat echt is en wat niet, en vooral over wat ‘leven’ in verhouding tot het internet betekent. Lees meer

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! 1

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam!

Kom naar het evenement ‘Cultuur op de barricade – hoe helpen we elkaar?’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! Tijdens deze avond slaan Hard//hoofd, The Collectors Circle en de Reinwardt Academie de handen ineen om te onderzoeken hoe solidariteit de kunstwereld kan veranderen. Reserveer hier je kaartje! De cultuursector voelt vaak als een ‘winner takes... Lees meer

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Marthe van Bronkhorst ziet: psychische zorg tijdens een genocide is niet neutraal. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!