Illustratie: Joost de Haas

Deze week tonen we onze liefde voor Eindhoven, Sufjan Stevens, de VVD (Stef Blok in het bijzonder), Tupac Shakur, Bert Brussen en onze geschiedenisleraar." />

Illustratie: Joost de Haas

Deze week tonen we onze liefde voor Eindhoven, Sufjan Stevens, de VVD (Stef Blok in het bijzonder), Tupac Shakur, Bert Brussen en onze geschiedenisleraar." />
Asset 14

Tedere gevoelens

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Ver weg

Sufjan in Eindhoven

Afgelopen vrijdag kreeg ik een sms-je: "Hee! Kaartje voor Sufjan Stevens over in Eindhoven vanavond, 32 euro, ga je mee?!" Supervet. Maar ik zat net zo lekker. Mijn plan voor de avond was de restanten van een Thaise afhaalmaaltijd opeten en lamlendig op de bank tenminste een half seizoen Entourage kijken. Ik had geen geld en als slotargument kwam mijn hoofdstedelijke arrogantie bovendrijven: "Moet ik dan he-le-maal naar Eindhoven?! Djiezus." De luiheid won.
In de loop van de avond begon mijn Facebook vol te stromen met lyrische updates: "Apocalyptic Love Dome of Death!! Sufjan Stevens = out of this world!" plus tientallen uitroeptekens. Ook de recensent van de Volkskrant heeft op 23 mei in zijn stukje naast de foto van Stevens (met neonverf en gigantische engelenvleugels) maar net genoeg bijvoeglijk naamwoorden in zijn arsenaal. Het was "een feest van ongegeneerde naïeve charme en een passend slot van de elektronische jamboree van spirituele space-age-padvinders". En ik heb het gemist. Toch jammer.
Het in 2005 uitgebrachte Come On Feel the Illinoise werd alom gehuldigd als een meesterwerk. De meeste nummers waren folky, in het centrum zijn zachte stem en banjo of gitaar, aangevuld met prachtige arrangementen. Het lijkt af en toe alsof hij in zijn rechterpink nog meer creatieve ideeën heeft dan de meeste muzikanten in hun gehele oeuvre. Maar met zijn nieuwe album, The Age of Adz, produceert hij een nieuw geluid. Je zou het kunnen omschrijven als introspectieve glitch-pop, of als "an orchestra having a nervous breakdown".
Dat was hoe Stevens zich naar eigen zeggen ook voelde tijdens het opnemen van dit album, hypersensitief en een zenuwinzinking nabij. Het is een minder toegankelijk album dan zijn vorige, maar wel een album dat je beloont als je de tijd en moeite neemt. Een postmoderne hippie en een muzikant van wereldklasse met lovende kritieken en een origineel geluid. Klinkt als een fantastisch concert. Maar waarom dan in godsnaam he-le-maal in Eindhoven?

Door Meredith Greer

De Hofstad

Liberaal zijn we allemaal

Iedereen is liberaal. Behalve een radical fringe van geloofswaanzinnige fundamentalisten (correctie: gewaardeerde gedoogpartners) is er in Nederland niemand die tegen vrijheid en democratie is. De JOVD bevestigde dat een paar jaar geleden door Femke Halsema tot ‘liberaal van het jaar’ uit te roepen. Anders dan bedoeld bevestigde dat niet zozeer het eigen gelijk alswel de inhoudsloosheid van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie.
Wie naar de website van de VVD gaat, krijgt daar gedurfde toekomstvisies in het gezicht gesmeten als “Grenzen dicht voor wie ze overschrijdt” (beperkt meteen de werklast bij justitie) en “Vandalen gaan betalen” (helpt ook goed tegen de economische crisis). Repressie, rancune, benepenheid. Iedereen is liberaal, behalve de VVD. Afgelopen weekend hield de partij haar jaarlijkse congres. Veel aandacht heeft het niet gehad, en veel zal er ook niet te beleven zijn geweest. Hoewel het Telegraaf-segment vermoedelijk niet warm loopt voor verdere steun aan Griekenland, en het chique segment niet blij kan zijn met de toegezegde steun van de SGP, bleef iedereen klappen, glimlachen en achter Mark staan. Waar vroeger de partijbijeenkomsten nog omschreven werden als “bloed aan de blazer”, zijn na het bedwingen van de Verdonk-revolte dissidente geluiden effectief wegge-PR-manageriseerd.
"De VVD is een conservatieve biefstuk met liberaal sausje: 90 procent van de VVD-kiezers wil simpelweg lagere belastingen en meer veiligheid. Hun liberalisme beperkt zich tot de vrijheid voor Nederlanders om te verdienen en consumeren." Aldus Joris Voorhoeve, ex-partijleider en sinds kort ook ex-VVD’er. De mooie peilingen kunnen niet verhullen dat er een afgrondelijke Leegte op Rechts gaapt. “We run this country”, zou een CDA-kamerlid in de jaren ’80 gezegd hebben. Diezelfde hoogmoed bevangt nu de huidige managers van de BV Nederland. Juist het nikszeggend vertoon van eenheid laat zien wat de VVD feitelijk is: een partij in crisis.

Door Floris Solleveld

Illustratie: Joost de Haas

Rolmodel

2Pac

Life begins at fourty, gaat het oude gezegde. Vorige week vierde onze eigen Argentijnse sprookjesprinses haar veertigste verjaardag uitbundig met een tentoonstelling, een boek, een feest en vooral een grote mediahype. Bol stonden de kranten ervan.
Máxima is niet de enige beroemdheid die in 1971 is geboren; in het jaar waarin Coco Chanel en Jim Morrison hun laatste adem uitbliezen, zagen ook Snoop Dogg, Lance Armstrong en Tupac Amaru Shakur het leven. Tupac, ook wel 2Pac, ook wel Makaveli, was pas vijfentwintig jaar toen hij in Las Vegas door vier kogels werd doorzeefd. Niet dat het zijn carrière slecht heeft gedaan: na zijn dood werden tientallen miljoenen albums verkocht, samengeraapt van opnames, en T-shirts met zijn beeltenis verkopen bijna net zo goed als die vermaledijde Che Guevara-merchandise. En net als de Prinses van Oranje-Nassau, krijgt ook Tupac een feestje.
Op 16 juni organiseert Afeni Shakur, voor wie hij ooit Dear Mama schreef, een evenement ter ere van zijn veertigste verjaring. Erykah Badu zingt een liedje, Mike Epps maakt een grapje en alle verdiensten gaan naar de Tupac Amaru Shakur Foundation for the Arts, een organisatie opgericht in zijn naam. Of Tupac in zijn leven net zo veel aan liefdadigheid had gedaan als bijvoorbeeld zijn moeder (of Máxima) blijft giswerk, maar het kan geen kwaad even stil te staan bij deze bijzondere en jonge rapper/acteur, die zo vroegtijdig overleed. Wat had hij bereikt? Had hij Obama gesteund tijdens zijn campagne? Was hij serieus acteur geworden? Had hij net als Jay-Z tot drie keer toe geclaimd nu echt klaar te zijn met rappen, om vervolgens tóch weer een album uit te brengen? Zou hij alsnog verkering hebben gekregen met Janet? We zullen het nooit weten, want Tupac blijft voor eeuwig vijfentwintig. Gelukkig is zijn Black Panther moeder er nog. Want life begins at fourty, maar Afeni is bijna sixty-five, and still alive!

Door Ava Mees List

Post Scriptum

Gevoelstijdperk

GeenStijl-man en columnist Bert Brussen werd een tijd geleden geïnterviewd door de Volkskrant, zijn nieuwe werkgever. Dat hij, de nieuwrechtse boeman, nu schreef voor een links bolwerk, vond hij wel grappig. "Ik vind hypocrisie niet erg," zei hij.
Brussen is niet de enige; er is sprake van een brede trend. Het maakt voor veel mensen niet uit of je A zegt, terwijl je B doet; zo lang je haar maar goed zit. Schoolvoorbeeld is Silvio Berlusconi, wiens aanhangers hem zelfs niet zouden afvallen wanneer de premier live op nationale televisie seks zou hebben met een kleuter. Onze eigen PVV presenteert zich als veiligheidspartij met een brievenbuspisser in de gelederen - Henk en Ingrid halen de schouders op.
Wilders is zelf de koning van de schaamteloze dubbele moraal. Tijdens het debat over Griekenland verweet hij de andere partijen aan 'angstdenken en doemdenken’ te doen. "Ik houd daar niet van," sprak hij zonder ironie. De Tweede Kamer barstte in lachen uit, maar zijn fans zal het niet deren.
De VVD heeft hier goed naar gekeken. De zwalkende elitepartij van de goedlachse Gerrit Zalm is door Stef ‘IJskoud’ Blok (de Nederlandse Karl Rove) opgeknapt tot een opportunistisch neoconservatief machtsblok, met een charmante voorman. "Ja, dat kabinet neemt nare besluiten, maar Mark Rutte is wel een leuke vent." VVD-Statenleden stemden zonder moeite op de SGP.
Mijn geschiedenisleraar op de middelbare school tekende ooit een grafiek op het bord. Op de x-as schreef hij jaartallen en perioden, op de y-as simpelweg ‘rationeel’ en ‘irrationeel’. Hij liet zien dat de wereld altijd golft tussen gevoel en verstand, van het geordende Romeinse Rijk, naar de van religieuze hysterie doordrenkte Middeleeuwen.
We leven nu ongetwijfeld in een gevoelstijdperk, waarin een glimlach belangrijker is dan een ideaal, en principes opzij worden geschoven bij de aanblik van een kans.

Door Rutger Lemm

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Nieuwe Mina’s, oude lessen

Rocher Koendjbiharie en Tamara Hartman schreven een essay over de Nederlandse geschiedenis van het feminisme en kritiek op de Dolle Mina’s binnen een kader van intersectionaliteit voor een boekpublicatie van de Dolle Mina’s. Er kwam feedback dat het stuk ‘te moeilijk’ en niet ‘speels’ genoeg was – een vanoudse kritiek wanneer over racisme of witheid geschreven wordt. Ze besloten zich terug te trekken en plaatsten dit incident binnen de context van systematische witheid van de Dolle Mina’s. Nu lees je het essay hier, op Hard//hoofd. Lees meer

Laatste woorden

Laatste woorden

Na een overlijden in de familie, vraagt Vera Corben zich af welke geluiden permanent in ons hoofd wonen. Is dat de score van het leven? Hoe klinkt die dan? En is de dood dan niet meer dan de afwezigheid van dat geluid? Lees meer

Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

[Deadline verstreken] Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!