Beeld: Joost de Haas

Deze week: de media en Japan, Blue Valentine, The Sing Off, iOverheid en Winston Bogarde." />

Beeld: Joost de Haas

Deze week: de media en Japan, Blue Valentine, The Sing Off, iOverheid en Winston Bogarde." />
Asset 14

Rampspoed

Een beetje New York in Nederland: hard//talk is onze variant van Talk of the town van The New Yorker. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Graag horen we wat u van deze rubriek vindt. Mailt u ons!

Ver weg

Kerndiscussie

“Dag meneer de politicus, u spreekt met de journalist.” “Ha journalist! Hoe is het?” “Goed, goed. Druk, druk. Met u?” “Ik mag niet klagen. Dat bedoel ik letterlijk: de fractievoorzitter heeft in een interne memo alle vormen van klagerij verboden. Het volk wil hoop en optimisme.” “Ja, onze hoofdredacteur start nu een onderzoek om te kijken welke stukken het best gelezen worden en wat de invloed is op het koopgedrag. Het blijkt bijvoorbeeld dat mensen na het lezen over Libië vaak een zonvakantie boeken, of een hippe zonnebril aanschaffen. De journalist wiens artikel het meeste geld oplevert door verkoop en advertenties, krijgt iets lekkers.” “Een taart?” “Een notitieblok van eetpapier. Er hangt nu ook een groot bord hier in de hal, waarop de verkoopcijfers van die dag staan. Als we een record breken, rinkelt er een bel en mogen we een kwartiertje naar buiten om een broodje te eten.”
“Maar goed journalist, waarvoor belde je?” “Het gaat over Japan, meneer de politicus.” “Ik hou heel erg van sushi, er is hier in Den Haag een fan-tas-tisch tentje genaamd Katsui…” “Nee nee, de aardbeving. De ramp.” “Weet ik toch. Geintje.” “Na het ongeluk met de kernreactor in Fukushima is de discussie over atoomenergie in Nederland weer opgerakeld.” “Nee hoor, daar merk ik hier niets van.” “Ja, toch wel. Ik zeg u nu dat dat zo is.” “Nee, die discussie was al gaande…” “Door de situatie in Japan is de kwestie nog prangender.” “Wat een onzin. De risico’s waren altijd al bekend. Het zou wel heel hypocriet zijn om…” “Meneer de politicus, is uw standpunt over kernenergie en een tweede kerncentrale in Nederland, veranderd door de Japanse ontwikkelingen?”
“Luister. Als ik rattengif, bleekmiddel en Hero Fruitontbijt in een blender doe en het wil opdrinken, maar vlak daarvoor zie hoe iemand anders door dit mixje sterft, dan is het toch wel heel opportunistisch om op dat moment te twijfelen over mijn eigen voornemen? Over de risico’s bestond toch geen twijfel, waarom zijn ze opeens wel een argument als er ook echt iets misgaat?” “Hypocriet, opportuun… U gebruikt grote woorden. Zo werken dingen nu eenmaal, meneer. Eerst zien, dan geloven.” “Ik weiger daar aan mee te doen.” “Dan komt u niet in de krant.” “…” “Hallo?” “De tragische gebeurtenissen in Japan tonen aan hoe prangend de kernenergiekwestie in Nederland is… Schrijf je mee?” “Ja.”

Door Rutger Lemm

De filmclub

Blue Valentine

Mensen zijn uiteindelijk altijd de verliezer. Tegen beter weten in beginnen ze keer op keer aan de uitvoering van een gedoemd scenario. Optimistisch maar onhandig ploeteren ze voort, tegen de tijd: met hun linkerelleboog stoten ze kristallen vazen omver, met rechts slaan ze hun reisgenoten per ongeluk een bloedneus. In Blue Valentine maken Dean (Ryan Gosling) en Cindy (Michelle Williams) vol goede bedoelingen elkaar, en hun relatie, kapot.
De twee ontmoeten elkaar in het bejaardenhuis van Cindy's oma, waar Dean als verhuizer aan het werk is. Wij ontmoeten ze vijf jaar later, wanneer ze met dochtertje en hond samenwonen in een rommelig huis met een tuin vol lege bierflesjes en sigarettenpeuken. Cindy is hardwerkend verpleegster, Dean moddert wat aan.
Wat we zien in Blue Valentine is tegelijkertijd het hoopvolle opbloeien van de relatie (in een lenteachtig New York) en het pijnlijke, treurige, onvermijdelijke afbrokkelen ervan (in een potsierlijk motel vijf jaar later). Vroeger en nu zijn vloeiend door elkaar heen gemonteerd, en Gosling en Williams spelen allebei heel genuanceerd (Williams kreeg een Oscarnominatie voor haar rol). De karakters zijn boosdoeners noch helden – en hoewel ze niet ‘slecht’ zijn, richten ze onverhoopt een hoop ellende aan. Blue Valentine is zo deprimerend als de titel doet vermoeden, en je kan er beter niet heen gaan op een eerste date. Maar mensen zijn nu eenmaal verliezers, of ze willen of niet – deze film geeft die waarheid feilloos weer. Dat weergeven is zo knap gedaan, dat Blue Valentine paradoxaal genoeg ook weer hoop geeft: we zijn verliezers, maar heel, heel soms lukken dingen toch. Al is het maar voor even.

Door Lynn Berger

Machtige Media

The Shit Off

Blonde Beats, INtrmzzo, Gentle Voices en Herman in een bakje Geitenkwark. Zaterdagavond keken 1,2 miljoen kijkers naar The Sing Off, de nieuwe talentenjacht van SBS6, waarin a cappella-groepen strijden om een platencontract. De nieuwe show behaalde de tiende plaats van best bekeken televisieprogramma's. Een prima resultaat. Met maar liefst 2.583.000 kijkers was NOS Achtuurjournaal zaterdagavond met een tsunami en dreigende kernramp de grote winnaar.
Een miljoen televisiekijkers hebben na de beelden van een verwoest Japan de TV uitgezet. De andere miljoen zapten door naar The Sing Off. Maar waarom? Omdat een zaterdagavond gevuld met rampspoed geen fijne zaterdagavond is? Omdat we gewoontedieren zijn en op zaterdagavond onze talentenjachten (tegenwoordig zonder afzeiksausje) willen?
Dus waren daar de altijd glimlachende Tooske Ragas en de volkse Danny de Munk. Er was echter een verschil met andere talentenshows: de groep Herman in een bakje geitenkwark was een echt originele kandidaat met goede grappen en een eigen stijl. Zo gebeurde er toch iets bijzonders. Even leek het alsof de humor Tooske te veel werd en ze zou stikken in een bakje geitenkwark, maar ze hield zich goed staande. Met steun van Danny natuurlijk, die wat onwennig voor het eerst een conservatoriumhuis betrad. Hilarisch, om de grappige jongens van Herman in een Bakje Geitenkwark in een niet-grappige omgeving te zien optreden, waarbij op niet-grappig bedoelde manier werd uitgelegd dat het grappig bedoeld was.
Even vergaten een miljoen landgenoten de ellende om ons heen en verloren ze zich in de tjoep-tjoeps en oeh-aahs van de verschillende groepen. Wat is het toch fijn om in een land te wonen waar je alleen bang hoeft te zijn voor een buitenproportionele vloedgolf aan geestigheden. Als het zo doorgaat in Japan en Libië, en een trein-WC deze week nog steeds zes ton kost, kijk ik aankomende zaterdag weer.

Door Annabel Troost

Commentaar

iOverheid

De overheid is net een opdringerige telemarketeer, ze wil alles van je weten. Hoe je reist, je kenteken, hoeveel je waarvoor betaalt, je biometrische gegevens, je medische achtergrond. Alles wordt opgeslagen in databanken die de overheid zo veel mogelijk met elkaar verbindt. Een 'héél erg tricky' praktijk, zo blijkt uit het rapport iOverheid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Want door het koppelen van de data uit deze systemen ontstaat een beeld van de burger dat vaak niet klopt. Buiten het feit dat deze informatie de overheid weinig aangaat.
Wel wil een meerderheid van de Tweede Kamer opeens een speciale roze OV-chip voor ouderen, zo berichtte de NOS afgelopen woensdag, omdat ouderen weerstand voelen hun persoonlijke gegevens af te staan. Heel begrijpelijk, maar waarom is dat voor ouderen een geldige reden en voor jongeren niet? Wij hebben immers nog decennia om achtervolgd te worden door onzinnige data. Zo gaf lid van de WRR (Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid) Corien Prins in het NRC Handelsblad het voorbeeld van een baby bij wiens ouders wordt ingebroken. Die baby krijgt in een systeem een geel kleurtje omdat hij getuige was van een misdrijf en kan daardoor het stempel 'probleemkind' tot zijn 33ste meezeulen.
Of de regering het rapport van de WRR serieus zal nemen is de vraag. De Eerste Kamer deed dinsdag gelukkig wel een beetje moeilijk over het Elektronisch Patiëntendossier, maar het ministerie van Volksgezondheid liep reeds gulzig op de zaken vooruit. In februari stuurde zij al een brief aan iedereen met een 'zorgaanbieder' die heeft gemeld dat er 'gegevens over u beschikbaar zijn'. Bijgevoegd alvast een foldertje om de geadresseerde voor te bereiden op het naderende gebrek aan privacy. Geen zorgen, als je echt een probleem hebt met gegevensuitwisseling kan je bezwaar indienen. Met je DigiD-code, op de website van het EPD. Toevallig deed die het deze week niet. “Excuses voor het ongemak.”

Door Kelli van der Waals

De letteren

Boekenweek

Vraag een willekeurige vriend van mij wat z’n lievelingsbiografie is en ze zullen je smalend vertellen over Deze neger buigt voor niemand, de autobiografie van ex-voetballer Winston Bogarde. Het was dus hoog tijd voor een boekenweek met het thema ‘Curriculum Vitae- Geschreven portretten’, al is het maar om het genre het juk van Bogarde van zich af te laten schudden.
In Duitsland neemt men de biografie uiterst serieus. Beroemde journalisten werken jarenlang aan biografieën die meestal grote consequenties hebben op de Duitse geschiedschrijving. Hoewel de media in Nederland ook veel aandacht hebben besteed aan bijvoorbeeld de biografie van Annie M.G. Schmidt door Annejet van der Zijl of die van Joop den Uyl door Anet Bleich, blijft het toch anders dan biografieën van Adolf Hitler of Willy Brandt.
Vorig jaar las ik voor het eerst biografieën van Duitse productie. Behalve Albert Speer door Joachim Fest las ik ook Churchill en Kanttekeningen bij Hitler van Sebastian Haffner. Duitsers hebben een traditie van goede biografieën: de journalisten zijn zeer analytisch en nauwkeurig en de objecten hebben allemaal grote historische gebeurtenissen meegemaakt. Bovendien zijn ze vlot geschreven, zeker in vergelijking met de anders zo stugge Duitse literatuur.
Nederland heeft nog niet de biografie-traditie van Duitsland, maar het zou mooi zijn als deze boekenweek daar verandering in brengt. Laten we goed naar Haffner en Fest kijken en met een ontluisterende biografie van Geert Wilders de alom tegenwoordige Winston Bogarde uit de gedachten van mijn vrienden verdrijven.

Door Tim de Gier

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Waarom stellen journalisten zo weinig vragen?

Bij de media heerst ziekte, journalisten stellen te weinig vragen. Fausto en Marthe van Bronkhorst komen met een behandelplan. Lees meer

Essaywedstrijd: 'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

'Dat is dan jouw waarheid' Hooray for the Essay 2026

In deze editie van Hooray for the Essay dagen we je uit om na te denken over waarheid. Reageer voor 19 januari. Lees meer

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Politiek is de olifant in de kamer, maar modejournalistiek trekt de deur liever dicht

Mode lijkt glanzend en zorgeloos, maar er schuilt een wereld van politiek achter. Loïs Blank vraagt zich af: wie bepaalt eigenlijk welke verhalen verteld mogen worden? Wat gebeurt er met de progressieve stemmen van een bedrijf dat vooral voor de winst gaat? Lees meer

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Suriname - van onafhankelijk land naar natie

Op 25 november is het 50 jaar geleden dat Suriname onafhankelijk werd van Nederland. Kevin Headley bespreekt hoe de onafhankelijkheid van Suriname tot stand is gekomen en hoe het zich verder ontwikkelt tot natie: van politieke geschiedenis tot hedendaagse successen. Lees meer

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

De integratie-stok slaat wéér de ‘problematische Moslim’

'Een begrip als integratie lijkt een middel om te streven naar een inclusievere samenleving, maar dwingt in feite minderheden om hun culturele en religieuze identiteit op te geven.' Aslıhan Öztürk legt de retoriek bloot waarmee de integratie-stok dreigend boven het hoofd van generaties migranten wordt gehouden. Lees meer

Wifey material

Wifey material

Wifey of wervelwind, Madonna of hoer. Marthe van Bronkhorst had gehoopt dat dit binaire denken passé was, maar helaas, de emancipatietrein blijkt op dit spoor nog steeds haperen. Ik oefen een enorme aantrekkingskracht uit op één specifiek soort mensen: mensen van wie de favoriete contactfrequentie eens in het kwartaal is. Mensen van wie de love... Lees meer

Anders voel ik me zo oud 1

Anders voel ik me zo oud

In dit essay analyseert Loulou Drinkwaard de tegenstrijdige etiquetten die haar zijn geleerd of opgelegd: ‘Tussen u en jou in, zweef ik. De waarden van mijn vader in mijn ene hand en de waarheid van mijn moeder in mijn andere. Mijn oma deelt de kennis van ons moederland en ‘De Nederlander’ bepaalt wat hoort. Ondertussen vond ik een alternatief. Zullen wij elkaar vousvoyeren?’ Lees meer

:De herhaling van de zombie-apocalyps: Op zoek naar een alternatieve dystopie

De herhaling van de zombie-apocalyps: Op zoek naar een alternatieve dystopie

De zombie is een popcultuuricoon. En niet alleen tijdens Halloween! Series als The Walking Dead en The Last of Us volgen de gebaande zombiepaden. Volgens Anne Ballon hebben zombies méér narratief potentieel. In vernieuwende verhalen wordt onderzocht 'hoe wij als halfbewusten de wereld beleven, hoe we opgaan in systemen die we niet hebben gekozen, hoe we verlangen en met verlies omgaan.' Lees meer

Twee dagen

Twee dagen

Rocher Koendjbiharie belicht de verschillende paden die we tijdens de aankomende verkiezingen in kunnen slaan. Kiest Nederland opnieuw voor rechts, en strompelen we verder richting democratisch en moreel verval? Of kiest Nederland toch voor een samenleving waarin we omkijken naar elkaar? 'Alleen fascisten zien antifascisme als een bedreiging.' Lees meer

Vergeten vrouwen 1

Vergeten vrouwen

In dit essay schrijft Anne Louïse van den Dool over vrouwelijke kunstenaars die meer dan ooit in de schijnwerpers staan. Niet alleen hedendaagse makers, maar ook opvallend veel vrouwen die rond 1900 actief waren in de kunstwereld trekken veel aandacht. Met solotentoonstellingen over Suze Robertson, Coba Ritsema en Jo Koster laten musea zien waarom juist deze kunstenaars alsnog een plek in de canon verdienen. Lees meer

Wil de Nederlander opstaan alsjeblieft?

Wil de Nederlander opstaan alsjeblieft?

Wanneer de VVD pleit voor het bijhouden van gegevens over ‘culturele normen en waarden’ van mensen met een migratieachtergrond, over welke normen en waarden hebben ze het hier dan eigenlijk? Rocher Koendjbiharie neemt de eisen onder de loep die de politiek alleen stelt aan mensen die zichtbaar wortels elders ter wereld hebben. ‘Men wil geen vermenging van culturen en geen uitwisseling van gedachten. De echte eis is assimilatie en het afbreken van wortels.’ Lees meer

Roze, wit, blauw

Roze, wit, blauw

Rechtse en nationalistische partijen laten in hun nieuwste verkiezingsprogramma’s zien dat hun ruimte voor de lhbtqia+-gemeenschap altijd voorwaardelijk is geweest. Journalist Rocher Koendjbiharie legt uit: 'Homoseksualiteit en vrouwenrechten zijn binnen rechtse kringen vaak pas relevant wanneer ze in relatie tot migratie besproken worden.' Lees meer

De achterblijvers

De achterblijvers

Fietsend over een jaagpad reflecteert Gert-Jan Meyntjens op zijn rol als echtgenoot en vader, en neemt hij je mee op een zoektocht naar wat het betekent om man te zijn. Zonder bitter te worden. Lees meer

Ik sliep rechts

Ik sliep rechts

Daten met iemand aan de andere kant van het politieke spectrum? Naomi Ronner deed het. In dit essay beschrijft ze haar ervaringen. Lees meer

De kleinste kans

De kleinste kans

Roosje van der Kamp bereidt zich altijd voor op het ergste. Een vreemd plekje op haar huid, opladers in het stopcontact: overal schuilt gevaar. Als ze achter een geheim komt in de familie begrijpt ze beter waar haar angsten vandaan komen. Ze vertelt erover in dit openhartige essay over intergenerationeel trauma. Lees meer

:Zomergast Koch: ‘Het is gewoon leuk om mensen iets op de mouw te spelden’

Zomergast Koch: ‘Het is gewoon leuk om mensen iets op de mouw te spelden’

Het plezier van de leugen en de bevrijding van de agressie: volgens Zomergast Herman Koch verfraait iedereen het leven een beetje met leugens. Lees meer

Hondenvoer 1

It takes an adult to raise a village: Halsema is streng, rechtvaardig, en een tikje autoritair in Zomergasten

De bedachtzame, maar mediagetrainde, Femke Halsema nam ons als Zomergast mee in de bestuurlijke (opvoed)dilemma’s uit haar werk. Als een klassiek ouderfiguur toont ze zich streng en rechtvaardig, maar mist ze óók zelfinzicht op sommige punten. Lees meer

Uğur Ümit Üngör stilt in Zomergasten maar zelden onze honger naar menselijkheid en ‘goeie dingen’

Uğur Ümit Üngör stilt in Zomergasten maar zelden onze honger naar menselijkheid en ‘goeie dingen’

‘Uğur Ümit Üngörs fragmenten zijn broodnodige kost voor een samenleving die consequent doet alsof wijdverbreid extreem (staats)geweld een ver-van-mijn-bedshow is.’ Terwijl Zomergast Üngör zichzelf kundig naar de achtergrond werkt, maakt hij duidelijk dat de zomer vele winters verstopt. Met opgewekte grimmigheid vraagt hij ons om ons zorgen te maken over het leed van anderen. Lees meer

Zomergasten met Eva Crutzen roept de vraag op of een mooi gesprek genoeg is of dat kijkers toch snakken naar goede televisie.

Zomergast Eva Crutzen zorgde voor een mooi gesprek, maar is dat genoeg?

Na de ideale televisieavond van Eva Crutzen vraagt Hanna Karalic zich af of een mooi gesprek genoeg is voor Zomergasten of dat kijkers toch snakken naar goede televisie. Lees meer

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe schrijvers en kunstenaars. We zijn al vijftien (!) jaar gratis toegankelijk en advertentievrij. Zo’n vrije ruimte is harder nodig dan ooit. Steun de makers van de toekomst; sluit je vóór 1 januari aan als kunstverzamelaar en ontvang in januari je eerste kunstwerk, een unieke print van César Rogers!

Word kunstverzamelaar