Beeld: Joost de Haas

Deze week: het tijdelijke Stedelijk, hoofddoekjes in de HEMA, Louis van Gaal, de Dalai Lama en de komst van Noam Chomsky." />

Beeld: Joost de Haas

Deze week: het tijdelijke Stedelijk, hoofddoekjes in de HEMA, Louis van Gaal, de Dalai Lama en de komst van Noam Chomsky." />
Asset 14

Chomsky is een rockster

Een beetje New York in Nederland: hard//talk is onze variant van Talk of the town van The New Yorker. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Graag horen we wat u van deze rubriek vindt. Mailt u ons!

Rolmodel

Circus Chomsky

Noam Chomsky komt naar Nederland. De Westerkerk in Amsterdam was binnen een paar dagen uitverkocht, de website waarschuwt voor illegale doorverkoop, het IISG streamt live en zijn lezing in Leiden zal op groot scherm te zien zijn. De meest geciteerde intellectueel ter wereld is ondertussen 82 en nog steeds voltijd kwaad over het onrecht in de wereld. Onlangs vroeg BBC-interviewer Jeremy Paxman: “Why haven’t you mellowed?” Chomsky: “Because I look at the world.”
Er is iets paradoxaals aan de positie van Chomsky als cultfiguur. Naast de meest geciteerde is hij vermoedelijk ook de best betaalde anarchist ter wereld: na 11 september kon hij zijn gages voor een lezing ophogen tot $11.000.
Het is moeilijk om je de hedendaagse taalkunde voor te stellen zonder Chomsky. Wie Syntactic Structures (1957) openslaat wordt nog steeds getroffen door de helderheid waarmee hij grammatica als een formeel systeem beschrijft. Aspects of the Theory of Syntax was in de jaren zestig een onwaarschijnlijke bestseller, en nog steeds worden mensen kwaad over zijn opvatting dat taal een diepere structuur heeft die zo complex is dat ze onmogelijk geleerd kan worden en daarom wel aangeboren moet zijn.
Maar dat is niet waarom de Westerkerk straks vol zit. Anders dan zijn rivaal George Lakoff, die tegenwoordig vaak wordt aangehaald door journalisten vanwege zijn ideeën over framing, bedrijft Chomsky namelijk geen politiek als linguïst. En dat scheelt. Waar Lakoffs boeken aan elkaar hangen van zelfherhaling, pseudowetenschap en radical chic, heeft Chomsky tenminste de street credibility van iemand die in de jaren zestig voor tien man in het buurthuis tegen de Vietnamoorlog tekeer ging. Maar of zijn gehoor in de Westerkerk iets zal horen wat ze nog niet wisten valt te betwijfelen. Vermoedelijk komen ze vooral om Chomsky te zien.
Daarom een waarschuwing: reken niet op een boeiend gesprek naderhand. Chomsky blijft niet borrelen.

Door Floris Solleveld

Ver weg

Democratische hervormingen in bezet Tibet

Niet Kadhafi of Mubarak, maar de veertiende Dalai Lama, Tenzin Gyatso, is de langst zittende politiek leider ter wereld. Al sinds november 1950, een maand na de Chinese inval in Tibet, is hij de internationaal erkende leider van de Tibetanen. Broeder Leider, de Gids van de Revolutie van Libië, komt met zijn 42 jaar slechts op een teleurstellende tweede plaats. Mubarak doet met zijn twintig jaar niet eens echt mee.
De ironie hierbij is wel dat de macht van de Dalai Lama niet veel verder strekt dan zijn eigen persafdeling; China maakt de dienst uit in Tibet. Bovendien droeg de Dalai Lama al in 1990 zijn politieke functies over aan de Tibetaanse regering in ballingschap. Daarom is het des te opvallender dat Zijne Heiligheid afgelopen week bekend maakte af te zullen treden voor een democratisch gekozen leider.
De Dalai Lama lijkt bijna geïnspireerd te zijn door de dictatoriale bijltjesdag die het Midden-Oosten overspoelt, alhoewel zich voor zijn residentie in Noord-India nog geen woedende volksmassa’s hebben samengepakt. Toch is politieke hervorming noodzakelijk, zoals hij volgende week op de bijeenkomst van het Tibetaanse parlement in ballingschap duidelijk zal maken.
Het is niet dat hij zich zorgen maakt om zijn eigen positie, maar om die van zijn opvolger. China, door wie de Dalai Lama gezien wordt als separatist, wacht geduldig tot hij komt te overlijden, zodat ze een eigen opvolger naar voren kunnen schuiven. Dit deden ze ook al in de zogenaamde Pänchen Lama-controverse (de Pänchen Lama is de vice-Dalai Lama), toen de Chinezen hun eigen reïncarnatie van de Pänchen Lama identificeerden en van de Tibetaanse kandidaat plotseling geen spoor meer te bekennen was. Mochten de Tibetanen nu een 'gekozen leider' krijgen, dan kan Bejing díe truc in ieder geval niet meer uithalen.

Door Elon Heymans

De letteren

Louis van Gaal

Louis van Gaal heeft zich onmogelijk gemaakt in München; niet vanwege zijn voetbalprestaties, maar vanwege zijn boek. Zijn boek, ja. Dat niemand heeft gelezen. De coach moet Bayern aan het einde van het seizoen (voortijdig) verlaten.
Van Gaal is een van de meest succesvolle trainers uit de geschiedenis van het clubvoetbal. Vorig seizoen voegde een ‘dubbel’ aan zijn palmares toe: het landskampioenschap en de nationale beker van Duitsland. Van Gaalde haalde tevens de finale van de Champions League. Nu, nog geen tien maanden later, zit Louis op de wip. Bayern staat vijfde, is uitgeschakeld in de beker, en het is de vraag de 1-0 voorsprong tegen Inter Milaan in de kwartfinale van de Champions League dinsdag aanstaande kan worden behouden.
Toch is dit niet de ware reden achter zijn vertrek deze zomer, aldus de Duitslandcorrespondent van NRC Handelsblad, Joost van der Vaart (geen broer van). Je zou zeggen: volgend seizoen wordt het beter. Kijk maar naar de statistieken. Maar de verhoudingen tussen Van Gaal en de Beierse clubleiding zijn bekoeld. Volgens Van der Vaart gebeurde dat na publicatie van Van Gaals grote autobiografische 'voetballeerboek' Biographie und Vision: Louis trok met zijn boek te veel eer naar zich toe en beledigde bovendien de clubleiding door hen een exemplaar te overhandigen. Dit overkwam Jaap Stam eerder bij Manchester United na voorpublicaties uit zijn biografie (thans enkel tweedehands verkrijgbaar): het boek kon clubtrainer en –icoon Alex Ferguson niet bekoren en de kale verdediger kon ondanks al het succes zijn spullen pakken. Wat betekent dit nu? Welnu, voetballers moeten voetballen en niet schrijven. Behalve geschiedenis, dan.
Je moet dus gewoon de Champions League weer winnen, Louis. En bondscoach worden van Argentinië.

Door Philip Huff

Commentaar

De worst van Flip Dewinter

"Ontslagen omdat ik een hoofddoekje draag." Het klinkt als een poster tegen racisme, zoals je die wel vaker ziet. Maar is racisme wel zo’n onfeilbaar en vastomlijnd begrip? De Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam in België lijkt daar anders over te denken. Ze ontsloegen een meisje met een hoofddoek, uit culturele fijngevoeligheid.
"In België werkt het anders, dat is tenminste de informatie die wij hebben gekregen. Daar is het een uitzondering als iemand in een publieke functie een hoofddoek draagt. Ze zijn daar blijkbaar minder ver, minder tolerant dan in Nederland," was HEMA's reactie, zoals te lezen in de Volkskrant van 9 maart. En hierdoor werd het contract van de uitzendkracht die, na negatieve reacties van klanten, weigerde haar hoofddoek af te zetten, niet verlengd. Wie is de HEMA om die arme, minder ver geëvolueerde Belgen voor het hoofd te stoten? Men moet zich aanpassen als men in andermans land is, nietwaar?
Maar is het wel acceptabel om je als winkel te laten leiden door de vooroordelen van je klanten? Jozef De Witte, directeur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding (CGKR) vraagt zich af of het dan ook mogelijk is om winkelbedienden te ontslaan die te dik of te dun zijn, of piercings hebben. En toegegeven, hij heeft een punt. Discriminatie uit commerciële motieven is nog steeds discriminatie.
Natuurlijk staat het een werkgever vrij om zijn werknemers te vragen zich neutraal op te stellen, wat kan inhouden dat de HEMA winkelbediendes vraagt om geen aanwezige tekenen van hun geloofsovertuigingen te dragen. Maar wellicht moet de HEMA zich afvragen hoe neutraal ze overkomen als Flip Dewinter van het Vlaams Belang in 'Nog steeds wakker Nederland' oproept om en masse rookworsten bij ze te kopen. Ook als die niet verkrijgbaar zijn in dat minder ontwikkelde land.

Door Meredith Greer

Post Scriptum

Tijdelijk Stedelijk

Afgelopen weekend snelde kunstminnend Nederland zich naar de nieuwe expositie in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Hoewel, een nieuwe expositie? Volgens het museum is het slechts een “temporary stedelijk” in de gerenoveerde oudbouw. Toen het museum in 2008 uit het Post CS gebouw vertrok, bleek dat de verbouwing aan het Museumplein flink wat vertraging had opgelopen. Het Stedelijk was dakloos, de vaste collectie verbleef in het depot, en de culturele elite werd steeds wanhopiger. De Facebookpagina Stedelijk doe iets werd opgericht, en bij een college kunstgeschiedenis barstte de hoogleraar bijna in tranen uit toen ze besefte dat de zaal gevuld was met "een generatie zonder Stedelijk". Nu opent het museum zijn deuren met een tijdelijke expositie van de vaste collectie.
Het is een verademing om over de monumentale trap en door de zalen van het gebouw te lopen en werken te zien die je alleen van plaatjes kende. Maar al wandelend blijkt een rode draad in de expositie te ontbreken; tijden, thema’s en stromingen buitelen over elkaar heen. Het bijbehorende tekstje biedt ook weinig uitkomst: Temporary Stedelijk 2 toont de veelgeroemde collectie moderne en hedendaagse kunst en vormgeving in de hele breedte." Hoe goed de werken ook zijn, het willekeurig neerzetten van werken met alleen de titel, kunstenaar en het jaartal ernaast is teleurstellend. Als een roofdier struin ik de zalen af: hoe kan mijn culturele honger gestild worden als ik niet weet waarom ik dit voorgeschoteld krijg? Mijn tocht eindigt bij het werk Dubble tumble van Piero Golia, dat speciaal voor deze expositie is gemaakt en nieuw licht werpt op abstractie, kunst en ruimte.
Het kan dus toch. Stedelijk, doe het!

Door Roos Euwe

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

 Flierefluiters op tournee

Flierefluiters op tournee

Waarschijnlijk pikten de vogeltjes het lied op tijdens het overwinteren in nabijheid van hun soortgenoten uit het westen. Maar waarom nou juist déze hit het goed doet? Dat blijft voorlopig waarschijnlijk een raadsel. Lees meer

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan