Beeld: Joost de Haas

Deze week: het tijdelijke Stedelijk, hoofddoekjes in de HEMA, Louis van Gaal, de Dalai Lama en de komst van Noam Chomsky." />

Beeld: Joost de Haas

Deze week: het tijdelijke Stedelijk, hoofddoekjes in de HEMA, Louis van Gaal, de Dalai Lama en de komst van Noam Chomsky." />
nieuwsbrief
Asset 14

Chomsky is een rockster

Een beetje New York in Nederland: hard//talk is onze variant van Talk of the town van The New Yorker. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Graag horen we wat u van deze rubriek vindt. Mailt u ons!

Mail

Rolmodel

Circus Chomsky

Noam Chomsky komt naar Nederland. De Westerkerk in Amsterdam was binnen een paar dagen uitverkocht, de website waarschuwt voor illegale doorverkoop, het IISG streamt live en zijn lezing in Leiden zal op groot scherm te zien zijn. De meest geciteerde intellectueel ter wereld is ondertussen 82 en nog steeds voltijd kwaad over het onrecht in de wereld. Onlangs vroeg BBC-interviewer Jeremy Paxman: “Why haven’t you mellowed?” Chomsky: “Because I look at the world.”
Er is iets paradoxaals aan de positie van Chomsky als cultfiguur. Naast de meest geciteerde is hij vermoedelijk ook de best betaalde anarchist ter wereld: na 11 september kon hij zijn gages voor een lezing ophogen tot $11.000.
Het is moeilijk om je de hedendaagse taalkunde voor te stellen zonder Chomsky. Wie Syntactic Structures (1957) openslaat wordt nog steeds getroffen door de helderheid waarmee hij grammatica als een formeel systeem beschrijft. Aspects of the Theory of Syntax was in de jaren zestig een onwaarschijnlijke bestseller, en nog steeds worden mensen kwaad over zijn opvatting dat taal een diepere structuur heeft die zo complex is dat ze onmogelijk geleerd kan worden en daarom wel aangeboren moet zijn.
Maar dat is niet waarom de Westerkerk straks vol zit. Anders dan zijn rivaal George Lakoff, die tegenwoordig vaak wordt aangehaald door journalisten vanwege zijn ideeën over framing, bedrijft Chomsky namelijk geen politiek als linguïst. En dat scheelt. Waar Lakoffs boeken aan elkaar hangen van zelfherhaling, pseudowetenschap en radical chic, heeft Chomsky tenminste de street credibility van iemand die in de jaren zestig voor tien man in het buurthuis tegen de Vietnamoorlog tekeer ging. Maar of zijn gehoor in de Westerkerk iets zal horen wat ze nog niet wisten valt te betwijfelen. Vermoedelijk komen ze vooral om Chomsky te zien.
Daarom een waarschuwing: reken niet op een boeiend gesprek naderhand. Chomsky blijft niet borrelen.

Door Floris Solleveld

Ver weg

Democratische hervormingen in bezet Tibet

Niet Kadhafi of Mubarak, maar de veertiende Dalai Lama, Tenzin Gyatso, is de langst zittende politiek leider ter wereld. Al sinds november 1950, een maand na de Chinese inval in Tibet, is hij de internationaal erkende leider van de Tibetanen. Broeder Leider, de Gids van de Revolutie van Libië, komt met zijn 42 jaar slechts op een teleurstellende tweede plaats. Mubarak doet met zijn twintig jaar niet eens echt mee.
De ironie hierbij is wel dat de macht van de Dalai Lama niet veel verder strekt dan zijn eigen persafdeling; China maakt de dienst uit in Tibet. Bovendien droeg de Dalai Lama al in 1990 zijn politieke functies over aan de Tibetaanse regering in ballingschap. Daarom is het des te opvallender dat Zijne Heiligheid afgelopen week bekend maakte af te zullen treden voor een democratisch gekozen leider.
De Dalai Lama lijkt bijna geïnspireerd te zijn door de dictatoriale bijltjesdag die het Midden-Oosten overspoelt, alhoewel zich voor zijn residentie in Noord-India nog geen woedende volksmassa’s hebben samengepakt. Toch is politieke hervorming noodzakelijk, zoals hij volgende week op de bijeenkomst van het Tibetaanse parlement in ballingschap duidelijk zal maken.
Het is niet dat hij zich zorgen maakt om zijn eigen positie, maar om die van zijn opvolger. China, door wie de Dalai Lama gezien wordt als separatist, wacht geduldig tot hij komt te overlijden, zodat ze een eigen opvolger naar voren kunnen schuiven. Dit deden ze ook al in de zogenaamde Pänchen Lama-controverse (de Pänchen Lama is de vice-Dalai Lama), toen de Chinezen hun eigen reïncarnatie van de Pänchen Lama identificeerden en van de Tibetaanse kandidaat plotseling geen spoor meer te bekennen was. Mochten de Tibetanen nu een 'gekozen leider' krijgen, dan kan Bejing díe truc in ieder geval niet meer uithalen.

Door Elon Heymans

De letteren

Louis van Gaal

Louis van Gaal heeft zich onmogelijk gemaakt in München; niet vanwege zijn voetbalprestaties, maar vanwege zijn boek. Zijn boek, ja. Dat niemand heeft gelezen. De coach moet Bayern aan het einde van het seizoen (voortijdig) verlaten.
Van Gaal is een van de meest succesvolle trainers uit de geschiedenis van het clubvoetbal. Vorig seizoen voegde een ‘dubbel’ aan zijn palmares toe: het landskampioenschap en de nationale beker van Duitsland. Van Gaalde haalde tevens de finale van de Champions League. Nu, nog geen tien maanden later, zit Louis op de wip. Bayern staat vijfde, is uitgeschakeld in de beker, en het is de vraag de 1-0 voorsprong tegen Inter Milaan in de kwartfinale van de Champions League dinsdag aanstaande kan worden behouden.
Toch is dit niet de ware reden achter zijn vertrek deze zomer, aldus de Duitslandcorrespondent van NRC Handelsblad, Joost van der Vaart (geen broer van). Je zou zeggen: volgend seizoen wordt het beter. Kijk maar naar de statistieken. Maar de verhoudingen tussen Van Gaal en de Beierse clubleiding zijn bekoeld. Volgens Van der Vaart gebeurde dat na publicatie van Van Gaals grote autobiografische 'voetballeerboek' Biographie und Vision: Louis trok met zijn boek te veel eer naar zich toe en beledigde bovendien de clubleiding door hen een exemplaar te overhandigen. Dit overkwam Jaap Stam eerder bij Manchester United na voorpublicaties uit zijn biografie (thans enkel tweedehands verkrijgbaar): het boek kon clubtrainer en –icoon Alex Ferguson niet bekoren en de kale verdediger kon ondanks al het succes zijn spullen pakken. Wat betekent dit nu? Welnu, voetballers moeten voetballen en niet schrijven. Behalve geschiedenis, dan.
Je moet dus gewoon de Champions League weer winnen, Louis. En bondscoach worden van Argentinië.

Door Philip Huff

Commentaar

De worst van Flip Dewinter

"Ontslagen omdat ik een hoofddoekje draag." Het klinkt als een poster tegen racisme, zoals je die wel vaker ziet. Maar is racisme wel zo’n onfeilbaar en vastomlijnd begrip? De Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam in België lijkt daar anders over te denken. Ze ontsloegen een meisje met een hoofddoek, uit culturele fijngevoeligheid.
"In België werkt het anders, dat is tenminste de informatie die wij hebben gekregen. Daar is het een uitzondering als iemand in een publieke functie een hoofddoek draagt. Ze zijn daar blijkbaar minder ver, minder tolerant dan in Nederland," was HEMA's reactie, zoals te lezen in de Volkskrant van 9 maart. En hierdoor werd het contract van de uitzendkracht die, na negatieve reacties van klanten, weigerde haar hoofddoek af te zetten, niet verlengd. Wie is de HEMA om die arme, minder ver geëvolueerde Belgen voor het hoofd te stoten? Men moet zich aanpassen als men in andermans land is, nietwaar?
Maar is het wel acceptabel om je als winkel te laten leiden door de vooroordelen van je klanten? Jozef De Witte, directeur van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding (CGKR) vraagt zich af of het dan ook mogelijk is om winkelbedienden te ontslaan die te dik of te dun zijn, of piercings hebben. En toegegeven, hij heeft een punt. Discriminatie uit commerciële motieven is nog steeds discriminatie.
Natuurlijk staat het een werkgever vrij om zijn werknemers te vragen zich neutraal op te stellen, wat kan inhouden dat de HEMA winkelbediendes vraagt om geen aanwezige tekenen van hun geloofsovertuigingen te dragen. Maar wellicht moet de HEMA zich afvragen hoe neutraal ze overkomen als Flip Dewinter van het Vlaams Belang in 'Nog steeds wakker Nederland' oproept om en masse rookworsten bij ze te kopen. Ook als die niet verkrijgbaar zijn in dat minder ontwikkelde land.

Door Meredith Greer

Post Scriptum

Tijdelijk Stedelijk

Afgelopen weekend snelde kunstminnend Nederland zich naar de nieuwe expositie in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Hoewel, een nieuwe expositie? Volgens het museum is het slechts een “temporary stedelijk” in de gerenoveerde oudbouw. Toen het museum in 2008 uit het Post CS gebouw vertrok, bleek dat de verbouwing aan het Museumplein flink wat vertraging had opgelopen. Het Stedelijk was dakloos, de vaste collectie verbleef in het depot, en de culturele elite werd steeds wanhopiger. De Facebookpagina Stedelijk doe iets werd opgericht, en bij een college kunstgeschiedenis barstte de hoogleraar bijna in tranen uit toen ze besefte dat de zaal gevuld was met "een generatie zonder Stedelijk". Nu opent het museum zijn deuren met een tijdelijke expositie van de vaste collectie.
Het is een verademing om over de monumentale trap en door de zalen van het gebouw te lopen en werken te zien die je alleen van plaatjes kende. Maar al wandelend blijkt een rode draad in de expositie te ontbreken; tijden, thema’s en stromingen buitelen over elkaar heen. Het bijbehorende tekstje biedt ook weinig uitkomst: Temporary Stedelijk 2 toont de veelgeroemde collectie moderne en hedendaagse kunst en vormgeving in de hele breedte." Hoe goed de werken ook zijn, het willekeurig neerzetten van werken met alleen de titel, kunstenaar en het jaartal ernaast is teleurstellend. Als een roofdier struin ik de zalen af: hoe kan mijn culturele honger gestild worden als ik niet weet waarom ik dit voorgeschoteld krijg? Mijn tocht eindigt bij het werk Dubble tumble van Piero Golia, dat speciaal voor deze expositie is gemaakt en nieuw licht werpt op abstractie, kunst en ruimte.
Het kan dus toch. Stedelijk, doe het!

Door Roos Euwe

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5