Beeld: Joost de Haas

Deze week: True Grit, plagiaat in Duitsland, stemadvies, de jurkjes van Kadhafi en besluiteloosheid door internet. " />

Beeld: Joost de Haas

Deze week: True Grit, plagiaat in Duitsland, stemadvies, de jurkjes van Kadhafi en besluiteloosheid door internet. " />
Asset 14

De kleren van Kadhafi

Een beetje New York in Nederland: hard//talk is onze variant van Talk of the town van The New Yorker. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Graag horen we wat u van deze rubriek vindt. Mailt u ons!

De filmclub

True Grit

De Coen Brothers-Western True Grit greep afgelopen weekend in Los Angeles naast alle tien de Oscars waarvoor hij genomineerd was. Voor de Britse cinematograaf Roger Deakins – genomineerd voor zijn prachtige, rustige camerawerk – betekende het de negende niet-verzilverde nominatie. Verliezers alom, zou je denken. Toch is de film – de highest grossing film van de broertjes ooit – met of zonder Oscarbeeldjes op de Blu Ray-hoes, straks een overwinning. En niet alleen commercieel.
Bij het verschijnen van Charles Portis’ boek True Grit in 1968 sprak The New York Times Book Review van "a skillfully constructed comic tour de force." Dit geldt ook voor de film: van de opening, een stil shot van een lijk op de zwarte grond, tot één van de laatste scènes, een paardenrit door de nacht, verlaat je je op de film. En de acteurs.
True Grit is een boekverfilming. De vorige boekverfilming van de Coen Brothers was ook een Western: No Country For Old Men. Het verhaal gaat dat een van de twee broers het boek van Cormac McCarthy op zijn schoot had liggen en de dialogen – hier en daar wat ingekort – voorlas. De ander tikte ze over. True Grit is een knappere verfilming. Het boek wordt verteld vanuit het perspectief van een veertienjarige meisje. Die vertelstem is belangrijk. In een film is dat niet makkelijk. Toch lossen de broers dit heel elegant op: een korte voice over van de oudere vrouw leidt ons de film in. Aan het einde van de film krijgt deze veertiger een gezicht. Ze is ons dan niet onbekend. Skilfully constructed, dus. En tussendoor spreekt de hoofdpersoon – als meisje van veertien – gewoon zoals de toon van het boek is: belerend, conservatief, gedreven en vol lef. Jeff Bridges speelt ijzersterk. Maar Hailee Steinfeld geeft de film true grit. En humor. Zonder ironie. Meesterlijk, dus. Met of zonder Oscars.

Door Philip Huff

Rolmodel

Nomen est omen

Karl-Theodor Maria Nikolaus Johann Jacob Philipp Franz Joseph Sylvester Freiherr von und zu Guttenberg, de Duitse Defensieminister die deze week aftrad vanwege het plagiaat dat hij pleegde in zijn proefschrift, wordt al grappend Baron zu Googleberg genoemd. Toch is zijn eigen achternaam al toepasselijk genoeg: op één letter na is die immers identiek aan die van de Duitser die bijna zeshonderd jaar geleden de mechanische boekdrukkunst uitvond. Op wat gejeremieer over details en marginale kip- en eivraagstukken na, zijn historici het er over eens dat deze uitvinding, van Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg, instrumenteel was voor het ontstaan van de Renaissance, de Reformatie, en de moderniteit. Zonder Gutenberg geen moderne wetenschap, en dus ook geen universiteiten, en dus ook geen promovendi die in hun dissertatie teksten overnemen zonder bronvermelding.
Hoewel Von und zu Guttenberg een aardige verklaring had (het is best moeilijk om een promotie te combineren met een gezin en een fulltimebaan), en hoewel Merkel aangaf dat ze een minister had aangenomen, geen wetenschapper, is het goed dat Guttenberg is afgetreden. Was hij aangebleven, dan had dat impliciet betekend dat je zelfs in het keurige Duitsland weg kan komen met plagiaat. Maar belangrijker is dat je als Minister van Defensie beslissingen moet nemen waarvan de gevolgen een stuk groter zijn dan het wel of niet verkrijgen van een summa cum laude voor je proefschrift (denk aan: leven en dood). Daarvoor moet je zo secuur, voorzichtig, en integer mogelijk te werk gaan – en Guttenbergs plagiaat toonde aan dat het hem aan één of meer van die eigenschappen ontbrak.

Door Lynn Berger

Commentaar

Stemadvies

Colin Firth speelt in The King’s Speech de stotterende koning George VI, die stemlessen krijgt om zijn natie beter te leiden en uiteindelijk (spoiler-alert) glorieert in een bijna foutloze oorlogsspeech. Firth kreeg zelf stemcoaching om het stotteren voor de rol te leren en won afgelopen zondag de Oscar voor beste acteur, waardoor het verhaal achter de film een opvallende analogie met het verhaal van The King’s Speech zelf vertoont.
Nederland kon ondertussen ook wel wat stemadvies gebruiken. Het zwaar verdeelde land moest alweer voor de derde keer in een jaar naar de stembus. Jan Kuitenbrouwer beschreef in nrc.next afgelopen dinsdag goed hoe alle partijen faalden in hun campagne. Al die onbekende gezichten op de posters, het leek Kuitenbrouwer alsof er aandacht gevraagd werd voor een vermissing: "Heeft u deze Provinciale Staten-kandidaat gezien?”
De slogans onder de onbekende hoofden waren niet veel beter. De PvdA bereikte een nieuw dieptepunt met het extreem nietszeggende "Het moet eerlijker”. Cohen is nog steeds onze eigen George VI, maar het inhoudelijke gestotter van de grootste oppositiepartij is schrijnender. Wie schrijft de speeches van de beste man? Cohen zei tijdens de verkiezingsnacht: "Laten we ons nog eens goed realiseren waarom wij dit allemaal gedaan hebben, en waarom wij hebben gezegd dat het eerlijker moet. Dat is precies wat we bereikt hebben. Het moet eerlijker en ja, dat kan nu ook." Prijsvraag voor de lezer: waar had de PvdA-leider het over? A. De onthulling van een nieuwe, verbeterde leugendetectortest. B. Waarom hij bij 'Doen, Durf of de Waarheid' altijd 'de Waarheid' kiest. C. De algemene verbetering in de naleving van de spelregels bij gezelschapsspelletjes als Monopoly, Kolonisten van Catan en Levensweg. De winnaar krijgt een DVD van The King’s Speech.

Door Rutger Lemm

Ver weg

Kleren maken de man

Om op het politieke wereldtoneel te kunnen functioneren, doen mensen allemaal hetzelfde pakje aan. Een pak met das voor de mannen en een mantelpakje voor de vrouwen. Dit Westerse (of Noordelijke) seksespecifieke uniform is zo degelijk dat het maar zelden wordt betwist of besproken. Verschillen tussen landen lijken te vervallen. Kledij op het politieke wereldtoneel die wel controverse oproept, is die van Moammar Abu Minyar al-Kadhafi.
Eerst waren zijn pakjes vooral in modeland omstreden. De een noemde het ‘dictator chique’, de ander rockster-achtig en er zijn zelfs mensen die de dictator ooit kroonden tot stijlicoon (Vanity Fair, 2009) of ‘satorial genius’ noemden. Maar er was meer aan de hand. De jurkjes van Kadhafi, het hoedje, de rocksterbrillen en de Haddockpakken waren namelijk een heel slimme, politieke strategie. In plaats van de verschillen uit te vlakken door Westerse standaarden te dragen, benadrukte Kadhafi juist het ‘exotische’. Denk ook aan de bedoeïentent die hij meenam op politieke reizen. Door het vreemde te benadrukken, plaatste Kadhafi zich buiten de internationaal bekende categorieën - en dus buiten de aanspraak op aanvaardbaar, ethisch-politiek handelen. Met andere woorden: deze man kon je niet beoordelen, omdat hij een ander jurkje aan had. Maar nu Kadhafi in eigen land onder druk staat, begint hij ineens te zeuren dat 'het Westen' hem 'laat vallen'. Een opmerkelijke koerswijziging. Zeker nu de dictator daardoor in zijn blote hemd komt te staan. De les van dit alles? Kleren maken de man.

Door Annabel Troost

De letteren

Besluiteloosheid

Deze week was Nicholas Carr in Nederland, de schrijver van het essay Is Google Making Us Stupid?: What the Internet is doing to our brains en het daarop volgende boek The shallows. Volgens Carr verandert het internet onze hersenen: onze concentratie is lager en we raken sneller afgeleid. Dit komt doordat er ook echt wat verandert in de structuur van ons brein, zo betoogt Carr.
Het betoog van Carr kennen we al een tijdje. Interessanter is misschien het artikel I can’t think dat vorige week in Newsweek verscheen. Volgens schrijfster Sharon Begley heeft de Twitterization van onze cultuur een revolutie opgeleverd, maar raken we nu als consequentie verlamd als we echte beslissingen moeten maken. Doordat we zoveel informatie op ons afgestuurd krijgen, wordt het steeds moeilijker om alle informatie te wegen en mee te nemen in beslissingen. We koesteren volgens Begley het misverstand dat het nodig is om enorme hoeveelheden complexe informatie te verwerken voordat we een goede beslissing kunnen nemen. Bij het nemen van een beslissing kan je veel beter je telefoon uitzetten en wegblijven van een computer.
Begley redeneert door waar Carr is opgehouden. Het internet verandert ons brein en dat zien we in het dagelijks leven aan de moeite die het kost om beslissingen te nemen. Sufficers maken een beslissing met de informatie die ze hebben en maximizers surfen door met een oneindig verlangen naar meer informatie. Ik ben het met Begley eens: als je vreest een maximizer te worden, zet dan gewoon eens een tijdje het internet op je smartphone uit.

Door Tim de Gier

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
het laatste
Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Ecce homo. Een warme Zomergasten met Nazmiye Oral

Als we gisteravond íets van Nazmiye Oral leerden, dan is het wel hoe belangrijk het is om de ruimte die we hebben gewonnen aan anderen door te geven. Lees meer

 Een kosmische estafette

Een kosmische estafette

Maar liefst vier verschillende robots zullen de buisjes als een estafette op tientallen miljoenen kilometers van de aarde aan elkaar doorgeven. Lees meer

Micha's Muur

Micha's Muur

Gijs van Maanen bezocht Micha Wertheims voorstelling 'Voor alle duidelijkheid' en constateerde dat die stond als een huis. Maar juist een scheurtje in een van de muren had de verbeelding van het publiek kunnen prikkelen, betoogt hij. Lees meer

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Strafpleiter Inez Weski gaat vrijuit in Zomergasten

Inez Weski bleek een intelligente, doordachte gast die uitspraken doet over de condition humaine, maar ook wantrouwig is tegenover de mensheid. Lees meer

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Bij Typhoon was geen vleugje ironie te bekennen

Typhoon bleek een meer dan vriendelijke eerste Zomergast; vrolijk en inspirerend genoeg om Janine Abbring een lesje ‘wokeness voor beginners’ te geven. Maar vliegt de tijd voorbij terwijl je kijkt? Dat niet. Lees meer

 Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

Had ik al verteld hoe onderdrukt ík ben?

"Als gevolg van het optreden van radicale groepen die (institutioneel) racisme zeggen te willen bestrijden, komt de vrijheid van meningsuiting onder druk te staan", ondertekenden onder anderen Zihni Özdil, Jan Roos en Geerten Waling. Ook de namen van niet minder dan twaalf Forum-vertegenwoordigers staan onder de brief. Lees meer

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers 1

De rollen omgedraaid - kijken naar kunstkijkers

Wanneer een bezoeker in een museum bij een kunstwerk net wat langer dan de gemiddelde dertig seconden blijft staan, zou Vivian Mac Gillavry diegene het liefst het hemd van het lijf vragen. Om zo min mogelijk mensen lastig te vallen, bedacht ze een undercoveroperatie. Lees meer

Filmtrialoog: Queen & Slim

Queen & Slim

Onze redacteuren zagen Queen & Slim, een 'instant classic met een hoge mate van urgentie'. Lees meer

Re: Hier (CONCEPT)

Hier

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: Anne Chris van Doesburg reageert op de reflecties van dichter Ingmar Heytze. Lees meer

 Mag ik dan niks meer zeggen?

Mag ik dan niks meer zeggen?

'De vrije uitwisseling van informatie en ideeën, de levenslijn van een liberale samenleving, wordt met de dag verder ingeperkt', vonden zo'n 150 prominenten in een publieke aanklacht tegen de 'cancel culture'. Kritiek op de brief liet niet lang op zich wachten. Lees meer

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wie de vermogensongelijkheid in Nederland aan de kaak stelt, hoort regelmatig: ‘Gelukkig zijn we geen Amerika. Daar is de rijkdom pas oneerlijk verdeeld!’ Dat klopt. Maar we staan wel op de tweede plek. Zo egalitair is ons land niet. Lees meer

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: filosoof Aldo Kempen reageert op de reflecties van filosoof Miriam Rasch. Lees meer

 Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Meerkoeten blijken hun nesten maar wat graag te bouwen met ons corona-afval. Dat heeft voor-, maar vooral veel nadelen. Lees meer

Rueben Millenaar

“Excuses voor de slavernij? Moet ik me schuldig voelen?”

Overheidsexcuses zijn hét moment voor Nederland om het koloniale verleden eens recht in het gezicht aan te kijken, schrijft Lennart Bolwijn. Lees meer

 1

'Ik gebruik de toekomst, het verleden en het tijdloze'

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: illustrator Mans Weghorst reageert op de reflectie van animator Michael Dudok de Wit. Lees meer

 Vijftig jaar parade op de barricade

Vijftig jaar parade op de barricade

Vandaag precies vijftig jaar geleden liepen duizenden Amerikanen mee in de eerste Gay Pride Parade. Lees meer

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

Juist nu kan het straatbeeld anders

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag is in plaats van reclame een kunstproject te zien van collectief Topp & Dubio. Lees meer

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren, schrijft Sebastiaan van der Lubbe. Lees meer

Nieuws in Beeld: Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt 10

Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt

Fotograaf Ka-Tjun Hau bracht de 'achterkant' van de antiracismedemonstraties in beeld. Lees meer

Hard//talk: ‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

De politie meer geweldsbevoegdheden geven is volstrekt onnodig. Het is zelfs onwenselijk en gevaarlijk. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan