3 maart 2011

Kadhafi’s pilotenbril

Bij de grensovergang tussen Tunesië en Libië moesten we lang wachten. Het pakketje met bruine paspoorten werd bij de douanier-met-mitrailleur ingeleverd en de groepsleden van mijn studiereis druppelden uit de bus om in de schaduw te wachten. Ik stapte juist onder het dak van het tankstation-achtige complex vandaan en stelde mezelf bloot aan de bloedhete woestijnzon. Ik moest bruin worden die zomer. Ik vertelde mezelf dat ik dit deed zodat ik de herinnering aan deze warmte straks in het koude Nederland op mijn huid zou kunnen vasthouden. Maar eigenlijk genoot ik van deze positie, een stapje buiten de groep, in de krankzinnige hitte alsof er niets aan de hand is.

Kadhafi had net zo’n hippe pilotenbril als ik. In de bus had ik hier nog een felle discussie over met Martine, een introvert meisje uit de groep dat zich enorm aan mijn stoerdoenerij ergerde en dat ik daardoor heel aantrekkelijk vond. In de voorbereiding op de reis was geen enkele vrouwelijke reisgenoot me opgevallen, maar na vier dagen reizen door een islamitisch land, opgesloten in een groep van twintig man, vond ik alle vrouwen in de bus de meest begeerlijke wezens op aarde. De pilotenbril was Martine een doorn in het oog. Zij begreep niet hoe ik zoiets op mijn neus kon zetten, ik moest mezelf wel heel wat vinden. Ik verweet haar ondertussen dat haar bescheidenheid laf was, dat opkomen voor je persoonlijkheid niet per se arrogant is. De discussie duurde heel erg lang. Ergernis en seksuele spanning zijn vaak hetzelfde.

Ik moest denken aan de vader van mijn ex-vriendin, een echte macho met grote harige armen en veel vrouwen om zich heen. Toen mijn vriendin, haar zus, diens vriend, hun vader en ik tijdens een uitje naar Zeeland een tussenstop maakten en hij voor zijn doen zeer joviaal aangaf dat we mochten bestellen wat we wilden, zei ik dat ik in tegenstelling tot de anderen niets hoefde te eten. Plotseling keek hij me geïrriteerd aan en zei streng: “Geen valse bescheidenheid, daar heb ik een hekel aan. Eet iets.” Hij had gelijk. Ik had best trek.

Libië bleek in alle opzichten boeiender dan het startpunt van onze studiereis. De Tunesische president Ben Ali was een bleke dictator in vergelijking met de excentrieke Mouammar al-Kadhafi. Hij kende geen valse bescheidenheid met zijn vrouwelijke bodyguards, rondborstige Oekraïense zusters en talloze prestigeprojecten. Wij, inwoners van een land waar het CDA permanent in de regering zit, waren gefascineerd door deze rockster verkleed als politicus. We kochten massaal de Kadhafi-mokken, -shirts, -horloges en –kalenders. Het werd een sport om de grootste beeltenis van de ‘Broeder leider’ te fotograferen. De Libiërs zelf waren ontspannen en leken blij, soms zelfs verbaasd om ons te zien. Toeristen waren schaars. Het grensbeleid was onlangs versoepeld, nu Kadhafi langzaam uit zijn diplomatieke isolement kwam. Goed, de wereld was nog boos over Lockerbie, maar ze hadden de olie uit Libië’s grond en de miljarden uit Kadhafi’s zakken nodig.

Onze gids Abdullah was niet zo’n fan van het staatshoofd. Zijn vader was aanhanger van de door Kadhafi afgezette koning Idris geweest en werd regelmatig opgepakt door de Libische geheime dienst. Abdullah zelf kon als een van de weinige Libiërs een periode in het buitenland studeren. Als getalenteerde voetballer mocht hij van zijn overheid naar Engeland verhuizen, waar hij een paar jaar op semi-professioneel niveau bij een universiteit speelde. Juist daar groeide zijn woede over de oneerlijke verdeling van de gigantische Libische olierijkdom en het grillige beleid van de leider van het volk. Toch leed zijn humeur hier niet onder. Abdullah had een Brits gevoel voor humor en bewoog zich vanaf de eerste dag door de groep met kleine rare grapjes en samenzweerderige knipogen. Tijdens een saaie lezing bij een van de vele Romeinse ruïnes kreeg je een tikje op je linkerschouder. Als je je omdraaide, zag je niemand en stond Abdullah aan je rechterkant met quasi-geïnteresseerde blik en zijn handen op zijn rug naar de spreker te luisteren.

Illustratie: Gemma Pauwels

Onze groep kende door onze universiteitsstempel een officiële status en werd zodoende permanent begeleid door twee overheidsagenten. Zij luisterden ook aandachtig wanneer Abdullah zijn van Kadhafi-kritiek doorspekte verhaal hield, maar hun Engels was te slecht en bovendien waren ze te sympathiek om het hem echt moeilijk te maken. Dit veranderde echter toen er midden in de woestijn een onbekende man de bus instapte. Abdullah’s verhaal ging plotseling niet meer over politiek, maar over woestijnplanten. Na een paar kilometer stopten we bij een benzinestation. De vreemde man verliet na enig overleg de bus. Later bleek dat dit een nieuwe, minder vriendelijke overheidsagent was geweest, die Abdullah’s praatje met een bandrecorder opnam. Nadat onze gids hem wat dinars had toegeschoven, liet hij ons met rust. Toen de groepsleiding aanbood om dit te vergoeden, stak hij bezwerend zijn handen op en zei met een grijns: “Nee, nee: mijn land, mijn corruptie.”

Martine en ik waren ondertussen een ongemakkelijke romance begonnen, waarvan steeds duidelijker werd dat onze persoonlijkheden toch te veel verschilden. Toen we voor het eerst een kamer deelden, begon ze na het neerzetten van de rugzakken meteen met vragen: “Vind je andere meisjes in de groep leuker?” “Je wilt zeker alleen maar seks?” “Als we terug in Nederland zijn, hoor ik vast nooit meer iets van je?” Ik probeerde eerst kalm mezelf te verdedigen door te zeggen dat ik haar echt leuk vond, dat ik het op deze reis gewoon fijn met haar wilde hebben, dat ik misschien niet verliefd was maar haar ook niet als een goedkope player zou gebruiken, maar al snel kreeg ik hier genoeg van. Na de eerste zoen op een hotelkamer in Tripoli was ik bereid om onze strijd te laten varen en hoopte ik dat ze voorbij haar irritatie over mijn zonnebril zou kijken, maar ze wilde nog steeds een karikatuur van me maken. De volgende nacht hadden we andere kamergenoten.

Ondertussen kregen we een goed inzicht in de vreemde tegenstellingen van het land: twee straten buiten het prachtig verzorgde centrum van Tripoli stonden we in een sloppenbuurt, waar al het afval op een enorme hoop in het midden van de wijk lag te rotten en losse stroomkabels vervaarlijk knetterden boven onze hoofden. Daarnaast bezochten we het Man Made River Project, Kadhafi’s megalomane plan om prehistorisch water van onder de Sahara door het hele land te pompen om het grote droogteprobleem op te lossen. Kosten: 30 miljard dollar. Effectiviteit: niet duidelijk, waarschijnlijk is het water na dertig jaar op. De trotse ingenieur in het controlecentrum vatte het allemaal goed samen toen hij met een wijds armgebaar richting het enorme scherm zei: “We control everything.” Abdullah noemde dit symbolische prestigeproject steevast ‘Mad Man River Project’. Hij had regelmatig speciale belasting voor het project betaald, net als de Jihad-belasting die de strijd tegen Israël moest financieren. Het was de enige plek waar hij niet mee naar binnen wilde.

Na afloop van het bezoek lunchten we op een golfbaan in aanleg, van Kadhafi’s middelste zoon. Ik vroeg Abdullah waarom hij niet wegging, met al zijn internationale contacten. Hij keek me spottend aan vanachter zijn bril, legde vaderlijk een hand mijn schouder en zei: “Dit is mijn land, ik zal nooit vluchten. Op een dag komt er verandering, geloof me maar.”

Columns & Commentaar

Cal50_Browning_2REI_2

Hard//Talk:
Grensbewaking

Hoe scherper we de landsgrenzen bewaken hoe meer onze morele grenzen lijken te vervagen
02/02/16
Gastbijdrage
nederlandse-belgische-vlag

Kort verhaal:
Individu

Hoe goed ken jij je buren? Samen met BesteBuren organiseerde hard//hoofd de schrijfwedstrijd Gluren naar de buren. Deelnemers werden uitgedaagd om na te denken over nabuurschap tussen Nederland en Vlaanderen, nabij en over de grens. Robin Coolen won met dit verhaal over haar Vlaams-Nederlandse afkomst de publieksprijs van de wedstrijd.

01/02/16
Gastbijdrage
3694594686_be974ceebf_b

Kort verhaal:
Plan G

Samen met BesteBuren organiseerde hard//hoofd de schrijfwedstrijd Gluren naar de buren. Deelnemers werden uitgedaagd om na te denken over nabuurschap tussen Nederland en Vlaanderen, nabij en over de grens. Jutta Callebaut won met dit verhaal over de uitspraak van de G de juryprijs van de wedstrijd.
01/02/16
Gastbijdrage
Lenin

TIP:
Zoek de nostalgie

"Take a picture, soon all communist signs will be gone."
01/02/16
Gastbijdrage
16003820365_13dea60119_z

Hard//Talk:
Timmermans het schip in

Politici, opiniemakers en journalisten moeten op hun woorden passen. Verkeerde informatie kan weersproken worden, maar het kwaad is dan al geschied.
29/01/16
Dolf de Weijer
12647708_1007887792617392_610179243_n

TIP:
Voorlezen

"Ik hoorde een timbre met een vleugje shag. Rookte hij? Een onheilspellende stem, vol verlangen en rauw verdriet."
27/01/16
Bien Borren
8597549723_a560372a2b_o

Hard//Talk:
Ontevreden

Het leven in Nederland is een loterij met vele winnaars maar je moet wel een postcode hebben
26/01/16
Suzanne Schönbeck
Nevit Dilmen

TIP:
Krijtdrop

"Ik vraag me af hoe lang het zal duren voor jij, lieve lezer, toegeeft. Nu je ogen over de tekst vliegen kun je de combinatie van drop, pepermunt en anijs al bijna proeven."
25/01/16
Maartje Smits
wittevolvo_xf&m

Column:
Cider Country

Bloed in de grond en een dode vrouw in een witte Volvo. Koen brengt de kerst door op het Engelse platteland.
21/01/16
Koen Alfons
5962944238_00e2a6265c_z

Hard//Talk:
Oorzaken en afgeleiden

We moeten ons niet te snel op de borst kloppen met weliswaar belangrijke, maar vooral symbolische overwinningen die ons het zicht ontnemen op de onderliggende structuren van ongelijkheid.
21/01/16
Mirko van Pampus
ambacht

Hard//Talk:
Niemand is meer verdwaald

De technologietrein dendert voort en wacht op niemand. Jens heeft slecht nieuws voor degenen die de ontsnappingsroute van de nostalgie nemen.
19/01/16
Gastbijdrage
_Neem een koude douche_Harold Edgerton

TIP:
Neem een koude douche

Dit is niet je gedroomde leven en dromen doe je niet meer. Ron heeft de oplossing.
18/01/16
Ron Vaessen
Vacature_Leonid_Pasternak_-_The_Passion_of_creation

Vacature:
Eindredacteur Tekst

Wij zoeken een Eindredacteur Tekst!
17/01/16
Redactie
mondopmond

TIP:
Mond-op-mondbeademing

Het volgen van een reanimatiecursus leek niet zo urgent. Tot het voorval in de bus.
15/01/16
Luuk Hijne
Angela_Merkel_CDU_Parteitag_2014_by_Olaf_Kosinsky-10

Hard//Talk:
Voor en na Keulen

‘Voor Keulen’ gaf Duitsland het goede voorbeeld met haar vluchtelingenbeleid. ‘Na Keulen’ moet Duitsland laten zien dat ze dit nog steeds kan, vindt Jules.
14/01/16
Jules Roosenboom
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

nederlandse-belgische-vlag

Kort verhaal:
Individu

Hoe goed ken jij je buren? Samen met BesteBuren organiseerde hard//hoofd de schrijfwedstrijd Gluren naar de buren. Deelnemers werden uitgedaagd om na te denken over nabuurschap tussen Nederland en Vlaanderen, nabij en over de grens. Robin Coolen won met dit verhaal over haar Vlaams-Nederlandse afkomst de publieksprijs van de wedstrijd.

01/02/16
Gastbijdrage
3694594686_be974ceebf_b

Kort verhaal:
Plan G

Samen met BesteBuren organiseerde hard//hoofd de schrijfwedstrijd Gluren naar de buren. Deelnemers werden uitgedaagd om na te denken over nabuurschap tussen Nederland en Vlaanderen, nabij en over de grens. Jutta Callebaut won met dit verhaal over de uitspraak van de G de juryprijs van de wedstrijd.
01/02/16
Gastbijdrage
2951338099_37bd54edaa_o

Dit was mooi in januari

Het massale ontzag voor de brandweersirene. Mensen die je voor het raampje uitzwaaien maar dat de trein dan nog lang niet wegrijdt. Dat je in The Sims nooit game over gaat, hoeveel huizen je ook in de fik steekt.
31/01/16
Laura van der Haar
Lasse Wandschneider

DE EUROLINESGEDICHTEN

Ervoor zorgen dat grote groepen invloedrijke figuren je dood een leven lang betreuren. Dit is mijn poëtica. Iedereen en alles leren liefhebben.
17/01/16
Gastbijdrage
1

Dode-dierencollectie

Laura's dode-dierencollectie.
20/12/15
Laura van der Haar
Leeuw

Dierengedicht:
En de leeuw sprak

Heb je het al gehoord? De leeuw moet terechtstaan! Hij wordt verdacht van aasroof en opeten met voorbedachten rade.
19/12/15
Floris Solleveld
katkoek1

Audiobite:
De spinnende kat

Tijdens de Dierenweek vertelt Paula drie korte verhalen over dieren met een speciale gave. Vandaag het verhaal over de kater van een vriendin die een pijnlijke plek wist aan te wijzen.
13/12/15
Paula Lina
Het heimelijke analfabetisme van Sjors

Kort verhaal:
Het heimelijke analfabetisme van Sjors

Sjors wordt uitgeroepen tot voorlezer van het dorp. Maar kán Sjors eigenlijk wel lezen?
04/12/15
Gastbijdrage
91203906_7202c49955

De Parasiet:
Zelftesttest®

Hard//hoofd is besmet met De Parasiet. Het kunstenaarscollectief ontwikkelde de Zelftesttest® voor onze lezers.
29/11/15
Redactie
7c

Heimwee

Voor de laatste keer op reis, om daarna voor altijd thuis te blijven.   reizen kan toch ook in google maps?   zwaarder dan de rugzak   ik heb heimwee maar waarnaar toe ben ik vergeten   — Ludwig Volbeda is tekenaar. Hij houdt van landschappen bekijken, boeken lezen, brieven schrijven, machines niet begrijpen en werken in […]
26/11/15
Beeldredactie
6a

Heimwee

Reizen, terwijl je liever thuis was gebleven.   ” ik vind de vaalserberg mooier ”   nederland 1, 2 en 3   deze taal spreek ik niet   — Ludwig Volbeda is tekenaar. Hij houdt van landschappen bekijken, boeken lezen, brieven schrijven, machines niet begrijpen en werken in schetsboekjes.
19/11/15
Beeldredactie
NLBE

Wedstrijd:
Schrijvers opgelet!

Schrijf over onze zuiderburen en win een publicatie op hard//hoofd.
19/11/15
Redactie
5a

Heimwee

Soms zou je willen dat alles gewoon bleef zoals het was.   standbeeld van de thuisgebleven broer van columbus   spelfout   ik heb heimwee naar onze zoon maar zo is ze gelukkiger   — Ludwig Volbeda is tekenaar. Hij houdt van landschappen bekijken, boeken lezen, brieven schrijven, machines niet begrijpen en werken in schetsboekjes.
12/11/15
Beeldredactie
mullischuis 1

Mulisch’ werkkamer

Illustrator Aart-Jan Venema bracht een avond in Harry Mulisch' werkkamer door en neemt de kijker mee op dit bezoek.
05/11/15
Beeldredactie
4a

Heimwee

Ludwig Volbeda neemt ons met een serie tekeningen mee op reis, maar vooral ook naar het verlangen om gewoon thuis te zijn.   ik stak de tent in brand in de hoop dat ze me naar huis zouden sturen   jaloers op de slak   alleen de lucht verandert hier   — Ludwig Volbeda is tekenaar. […]
05/11/15
Beeldredactie
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

FSM_01_1080

Nieuws in Beeld:
Het Vliegend Spaghettimonster-geloof

In The Gospel of the Flying Spaghetti Monster staat onder meer beschreven hoe de mens is ontstaan: een onzichtbaar spaghettimonster creëerde hem in een dronken bui. “Een sliert DNA, de bouwsteen van leven, lijkt enorm op de pastasoort fusilli”. Hun aanhangers, de pastafarians, gaan met vergiet als religieus hoofddeksel door het leven. En in plaats van de Tien […]
30/01/16
Beeldredactie
NiBKorea

Nieuws in Beeld:
Noord-Korea ontwikkelt katervrije alcohol

Noord-Koreaanse wetenschappers beweren een katervrij drankje te hebben ontwikkeld. Koryo is de naam en het drankje, dat 30 tot 40 procent alcohol bevat, is gemaakt van rijst en ginseng. De geloofwaardigheid van de katervrije alcohol is te betwijfelen, aangezien de wetenschapper zeggen dat de ginseng je niet alleen behoed voor katers, maar je ook kan […]
23/01/16
Beeldredactie
politie aangepast

Nieuws in Beeld:
Politie Keulen en Zweden onder vuur

De politie in Keulen en Zweden zijn onder vuur komen te liggen, nadat naar buiten is gekomen dat zij bewust door allochtonen gepleegde aanrandingen en misdrijven hebben verzwegen. Ze wilden de populairder wordende rechts-extremisten niet in de kaart spelen. Er wordt geschokt gereageerd op het stilzwijgen, de Zweedse premier noemt het verraad ten opzichte van de […]
16/01/16
Beeldredactie
HardhoofdNIBWies

Nieuws in Beeld:
Asiel voor kanaaltunnel-wandelaar

De Britse autoriteiten hebben asiel verleend aan een Sudanese vluchteling die door de kanaaltunnel naar Engeland liep. De 40-jarige man liep 50 kilometer door de donkere tunnel en moest daarbij uitwijken voor langsrazende treinen en bewakingspersoneel. Voor zover bekend is hij de eerste asielzoeker die te voet via de tunnel het kanaal is overgestoken. — […]
09/01/16
Beeldredactie
Star Wars geloof HI

Nieuws in Beeld:
In de naam van Darth Vader, de Zoon en de Heilige Geest

Een kerk in Duitsland heeft met een ietwat bizarre mis geprobeerd meer mensen te interesseren in het geloof. In de kerk werd voor circa 500, al dan niet gelovige, aanwezigen een speciale Star Wars-dienst gehouden met lichtzwaarden in plaats van wierook en teksten over overeenkomsten tussen het science fiction-epos en het christendom. Merlijn van Bijsterveld is illustrator. […]
02/01/15
Beeldredactie
Weisheitszähne-1

Dit was mooi in december

Ruigtekruiden als klit, beklierde duizendknoop, bilzekruid en gevlekte scheerling. Iemand die naast zijn rolstoel op het parkbankje is gaan zitten. Dat de lekkerste spierpijn in je buik zit.
31/12/15
Laura van der Haar
CatKiller_Optimized_540px

Nieuws in Beeld:
De kattenmoordenaar

In de omgeving van Londen is een kattenmoordenaar actief. Eerst werd gedacht dat de zes katten slachtoffer zouden zijn van een vos, maar na verder onderzoek bleken de verwondingen te zijn aangericht door een mes. Diereneigenaren is geadviseerd hun dieren, waar mogelijk, binnen te houden. Friso Blankevoort (a.k.a. Freshco) is een illustrator/designer die woont en werkt in […]
19/12/15
Beeldredactie
Begi

Dierenweek:
De dierentuin in Tbilisi

'Geen foto’s maken.' -'Geen foto's? Maar....' 'Geen foto's.'
19/12/15
Simone Peek
Taxidermie_MartineBeetz

Dierenweek:
Onder preparateurs

Zodra we het atelier binnen lopen, word ik bijna onpasselijk van de stank. Het is alsof er iets verbrand is dat niet verbrand had mogen worden. Wat is dat? ‘Oh, Jonne heeft net een schedel doorgezaagd.’
17/12/15
Sarah van Binsbergen
Illustratie ongewenste dieren LOW

Ponyburgers en rattenbillen

'Tweehonderdduizend ganzen worden jaarlijks afgeschoten. Een raadselachtige tegenstelling; die bergen ongebruikt scharrelvlees.'
17/12/15
Gastbijdrage
dode dieren

Interview:
Dichterbij dode dieren met opa en oma

Voor de dierenweek interviewde Maite de mensen in haar leven die het dichtst bij de slacht van dieren zijn geweest: haar opa en oma.
15/12/15
Maite Karssenberg
mondriaandruppel-rood

Nieuws in Beeld:
Druipverf

Kunstschilder Frank van Hemert krijgt een schadevergoeding. In de jaren 90 heeft hij tientallen schilderen gemaakt met verf van Schmincke, Fleischfarbe nr. 213, die jaren later is gaan druipen. De 35 schilderijen die hij heeft verkocht, waaronder aan het Stedelijk Museum, zijn niets meer waard. Wanneer je ze aan de muur laat hangen, wordt de vloer vies. […]
12/12/15
Beeldredactie
design baby

Nieuws in Beeld:
Geklungel met genen

150 topwetenschappers en activisten hebben in een open brief geschreven dat er een verbod moet komen op het genetisch manipuleren van menselijke embryo’s. Ze waarschuwen nu te stoppen met het sleutelen aan genen, voordat het te laat is. Ze vrezen dat wanneer dat niet gebeurd, we straks alleen nog maar perfect ‘designer baby’s‘ zullen krijgen. Gemma Pauwels is freelance […]
05/12/15
Beeldredactie
Milk_glass

Dit was mooi in november

Dat een zeepje ook vies kan worden. Scheef opgeplakte glas-in-loodstickers. Een ambulancebroeder die zijn duim naar je opsteekt omdat je hem voor laat gaan.
30/11/15
Laura van der Haar
NiBAnneStaalvliegtuig2

Nieuws in Beeld:
Turkije haalt Russische SU-24 neer

Afgelopen week haalde Turkije een Russisch gevechtsvliegtuig uit de lucht bij de Syrische grens. Hierdoor liepen de spanningen tussen de twee landen op. Inmiddels heeft Erdogan aangegeven het neerhalen van het vliegtuig te betreuren, hierdoor lijkt hij tegemoet te willen komen aan Poetin, die alleen bereid is om te praten wanneer Turkije excuses heeft aangeboden. […]
28/11/15
Beeldredactie
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd