Illustratie: Mirjam Dijkema

Van Amsterdam tot Athene: alles staat in de uitverkoop." />

Illustratie: Mirjam Dijkema

Van Amsterdam tot Athene: alles staat in de uitverkoop." />
Asset 14

Grof geld

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Art Amsterdam

Vanavond (woensdag 11 mei) opent Art Amsterdam: positief gezien de belangrijkste beurs voor moderne kunst in Nederland, negatief gezien een middelgrote kunstbeurs die nog nooit een internationale rel of sensatie heeft veroorzaakt. Opzienbarender is het randprogramma. Onder de noemer Art in Amsterdam hebben zo’n beetje alle Amsterdamse kunst-instellingen zichzelf tot partner verklaard om ‘de hedendaagse kunst in Amsterdam te vieren’. Vaak behelst dat niet meer dan de tentoonstellingen die ze toch al hielden, met een gratis rondleiding of drankje voor wie het programmaboekje laat zien, maar er zijn ook drie avonden kunstfeest in Trouw/De Verdieping, en performances en een boekenmarkt in De Brakke Grond. Meest ironisch is wel dat Art Amsterdam (de beurs dus) tevens een lounge biedt aan We like art!, dat zich inspant om kunst voor minder dan 500/1000/1500 euro aan het voetlicht te brengen, terwijl ook de Affordable Art Fair is opgenomen in de randprogrammering. Je zou haast vergeten dat Art Amsterdam wel degelijk om grof geld gaat.
Het is natuurlijk fijn dat de kunstwereld zo eendrachtig zijn kunstliefde belijdt. Maar toch bekruipt je het gevoel dat er sprake is van een wederzijdse back rub. Art Amsterdam, voorheen de KunstRai, weet de hele culturele sector van Amsterdam vijf dagen tot randprogrammering te reduceren. En de deelnemende instellingen laten het zich welgevallen.
Dat hoeft niet eens ingegeven te zijn door cynische motieven: het kan best zijn dat gedeelde passies echt een rol spelen. In vergeelde boekjes heet het fenomeen 'repressieve tolerantie' Maar anno 2011 is het meer een teken dat geld niet meer stinkt. De grenzen tussen musea, kunstinstellingen, galeries en 'de kunstmarkt' zijn fluïde geworden. Dan wil men best een weekje meefeesten.

Door Floris Solleveld

Nieuws in beeld

Ex van Marc Dutroux vrijgelaten

Illustratie: Mirjam Dijkema

Ver weg

Waterloo ligt in Griekenland

Afgelopen weekend werd bekend dat het financieel nog slechter gaat met Griekenland dan gedacht. De Griekse schulden zijn zo hoog dat nog maar weinigen geloven dat het land die kan afbetalen, althans niet zonder het afbreken van vrijwel alle sociale voorzieningen. Griekenland heeft van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds 110 miljard euro aan leningen en garanties ontvangen. Die leningen en garanties worden voor een groot deel afgegeven door de Euro-landen die er financieel het beste voor staan, onder meer Finland, Nederland en vooral Duitsland.
De gemiddelde Nederlander baalt al geruime tijd van Europa, zeker nu het ook nog geld kost. Een groot deel van de Finnen heeft bij recente verkiezingen op een anti-Europese partij gestemd, die fel gekant is tegen leningen voor landen in financiële nood. Veel belangwekkender is echter de steeds luider klinkende Duitse kritiek op de steun aan landen zoals Griekenland. De meest prominente criticus is Hans-Olaf Henkel (voormalig voorzitter van de vereniging van Duitse industrie) die in Rettet unser Geld! - Deutschland wird ausverkauft pleit voor een splitsing in een Noordelijke en Zuidelijke Euro. Hij stelt dat zuidelijke landen een gevaar zijn voor de stabiliteit van de Euro en het daarom maar onderling moeten uitzoeken, een stelling die in Duitsland steeds breder gedragen wordt. In tegenstelling tot Finland en Nederland is Duitsland van levensbelang voor het voortbestaan van de Euro en de EU.
De Finse weerzin tegen Europa is vermakelijk, de Nederlandse aversie is soms beschamend, maar de Duitse afkeer is zorgelijk - voor iedereen die nog een beetje gelooft in Europese samenwerking.

Door Bram Creusen

De filmclub

The Inside Job

"Some things are worth fighting for." Zo eindigt de oscarwinnende documentaire van Charles Ferguson over de kredietcrisis. Inside Job heeft grofweg dezelfde boodschap als Oliver Stone’s Wall Street 2, namelijk dat hebzucht slecht is en de oorzaak van de economische malaise die ons nog altijd plaagt. En dat je op Wall Street de grootste boeven vindt. En dat die boeven hun lesje nooit leren.
In Wall Street 2 wordt, zoals dat nu eenmaal gaat in een fictiefilm, het kwaad belichaamd door een personage (beurs-schurk Bretton James). In Fergusons film borrelt het kwaad overal. In de miljonairs die spaargeld van gewone burgers lenen om paleizen te kopen, in Ronald Reagan die de deregulatie van het bankensysteem inzette, in de banken die geld van dictators witwassen en, schokkend genoeg, in hoogleraren Economie van belangrijke universiteiten die schaamteloos aan belangenverstrengeling doen.
Ferguson rijgt droge feiten aan elkaar en weet zonder te vervelen economische constructies helder uit te leggen. Hij mengt er soms wat sensationeel drama in, door een hoerenmadam van de superrijken erbij te betrekken en een theorie te poneren over de gelijkenis tussen geld- en cocaïneverslaving. Maar zijn punt is duidelijk en geloofwaardig: De rekensommetjes zijn lang niet zo ingewikkeld als de verantwoordelijken ons willen laten geloven. Ingewikkeld is alleen dat alle instanties zo met elkaar verweven zijn (dezelfde personen zitten in de top van de bankenwereld, de wetenschap en de politiek) dat er zelfs na straffe van de crisis nog geen speld tussen te krijgen is.
Daarom is dat statement aan het eind weinig enthousiasmerend. Het einde van Wall Street 2, als de hoofdpersonages hun miljoenen op de juiste plek hebben en bellen blazen vanaf een New Yorks dakterras, is geloofwaardig. Deze rijken hoeven zich geen zorgen meer te maken. Maar Inside Job gaat over hoe de rijken de touwtjes in handen hebben ten koste van de rest van de wereldbevolking, en laatstgenoemde partij blijkt daarbij behoorlijk machteloos. Gelukkig voor Ferguson heeft hij zelf 130 miljoen dollar op zijn rekening.

Door Kelli van der Waals

Post Scriptum

Strijd voor cultuur

"Dit is een grote aanslag op de cultuursector. Het betekent een enorme verschraling. Nederland zal een stuk zakken in de internationale top.'"Het recente advies van de Raad voor Cultuur aan staatssecretaris Halbe Zijlstra zorgt voor verontwaardigde reacties in de cultuursector. Niet verwonderlijk, gezien de bezuinigingen van 125 miljoen waarover de RvC zich ontfermt.
Wel opvallend is dat dit citaat niet van een museumdirecteur is maar van Els Swaab, voorzitter van diezelfde Raad. Ondanks goede bedoelingen om een werkbaar advies te geven, maakt het hier een grove fout. De titel 'Noodgedwongen Keuzes' suggereert wat onvrede, maar ondertussen geeft de RvC nu een advies waar het in principe niet achter staat. "Ik heb er begrip voor dat ook de cultuursector moet bezuinigen, maar niet dat het ruim 25 procent moet zijn van wat relatief zo'n laag bedrag is," liet Swaab weten in het NRC, maar pas nadat het advies was uitgebracht. Zijlstra kan nu keurig het advies overnemen dat hier is voorgelegd en zo worden de buitenproportionele bezuinigingen gerechtvaardigd door hen die er nota bene tegen zijn. In plaats van fundamentele kritiek te leveren, buigt de RvC voor Zijlstra's plannen en neemt het zelf de kunsten onder vuur.
En wanneer zelfs de RvC niet strijdt voor cultuur, is het aan de kunstenaars. Theatergroep De Warme Winkel geeft met hun nieuwe voorstelling Luitenantenduetten alvast het goede voorbeeld. Gewapend met een geweer, collectebus en fenomenaal spel laten de acteurs, uitgedost als soldaten voor cultuur, zien wat er gebeurt wanneer kunst geen plek krijgt. Dan staat ons een verontrustende toekomst te wachten.

Door Roos Euwe

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Deksels! Voor wie is huren nog betaalbaar?

Net als in Amsterdam rijzen de huren in Berlijn de pan uit. Regelingen om die stijging tegen te houden - zoals de zogenaamde Mietendeckel ('huurdeksel') - worden teruggedraaid, met grote protesten als resultaat. Nina Läuger sloot zich bij een van de protesten aan. Lees meer

Pijn en glorie

Pijn en glorie

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 3, over Pedro Almodóvars film Dolor y Gloria. Lees meer

Nieuws in beeld: Alleen samen houden we de crisis gaande?

Alleen samen houden we de crisis gaande?

Vaker dan elk ander Europees volk geven Nederlanders hun medemens ervan de schuld dat de coronacrisis nog steeds voortduurt. Lees meer

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Baldwin en het vuur dat de illusie verbrandt

Naast de indrukwekkende documentaire 'I Am Not Your Negro' zijn ook de boeken en essays van James Baldwin de moeite waard, meent Roel Meijvis. Baldwin leert ons wat het betekent om mens te zijn, juist door geen antwoord te geven op die vraag. Lees meer

Nieuws in beeld: 16

Als de kwakzalver per ongeluk gelijk heeft

Het vinden van nieuwe toepassingen voor bestaande medicijnen is een serieus nieuw onderzoeksveld geworden. Lees meer

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Geen dubbele bodems bij Hans Klok

Kwam Hans Klok een mooie show geven, of kregen we hem echt te kennen? Lees meer

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Zomergast Alfred Birney gooide zijn steen in het water

Birney troostte iedereen, behalve zichzelf, zag Iris van der Werff. Want verdriet heb je om de anderen en zelfmedelijden is taboe. Lees meer

Nieuws in beeld: Vluchten kan niet meer

In de race tegen klimaatverandering rennen wij de verkeerde kant op

Er is geen ontkennen meer aan: de aarde is al in rap tempo aan het opwarmen en ook de schuldvraag is lang en breed beantwoord. Deden (westerse) mensen tot nu toe hun best voor klimaatverandering weg te rennen, nu is het toch echt tijd om te erkennen dat wij haar veroorzaken. Lees meer

- Sevdaliza in Zomergasten Titel en URL nog aanpassen -

Sevdaliza trok 'show, don’t tell' door tot in het extreme

De vierde Zomergast van 2021 liet het ene prachtige fragment na het andere zien ter ondersteuning van haar boodschap van vrijheid, menselijkheid en ruimte op plekken waar dat niet vanzelfsprekend is. Concrete handvatten bood ze, net als in haar kunst, nauwelijks, zag Ruby Sanders. Of dat erg is? Lees meer

Nieuws in beeld: U had een schip besteld?

Nog altijd zorgen om bezorgschip

Ruim vier maanden langer duurde zijn reis, maar vorige week kwam-ie eindelijk aan in de haven van Rotterdam: het 'blokkeerschip' Ever Given, dat dagenlang vastzat in het Suezkanaal en daar een groot deel van de wereldhandel frustreerde. Maar wie denkt dat aan de beproevingen van het schip daarmee een eind is gekomen, heeft het mis. Lees meer

Automatische concepten 71

Gilgamesj gaat naar huis

Illustrator Sebastian Eisenberg was onder de indruk van de repatriëring van maar liefst 17.000 gestolen Irakese artefacten, die terug naar huis worden gestuurd. Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer