Illustratie: Mirjam Dijkema

Van Amsterdam tot Athene: alles staat in de uitverkoop." />

Illustratie: Mirjam Dijkema

Van Amsterdam tot Athene: alles staat in de uitverkoop." />
Asset 14

Grof geld

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Art Amsterdam

Vanavond (woensdag 11 mei) opent Art Amsterdam: positief gezien de belangrijkste beurs voor moderne kunst in Nederland, negatief gezien een middelgrote kunstbeurs die nog nooit een internationale rel of sensatie heeft veroorzaakt. Opzienbarender is het randprogramma. Onder de noemer Art in Amsterdam hebben zo’n beetje alle Amsterdamse kunst-instellingen zichzelf tot partner verklaard om ‘de hedendaagse kunst in Amsterdam te vieren’. Vaak behelst dat niet meer dan de tentoonstellingen die ze toch al hielden, met een gratis rondleiding of drankje voor wie het programmaboekje laat zien, maar er zijn ook drie avonden kunstfeest in Trouw/De Verdieping, en performances en een boekenmarkt in De Brakke Grond. Meest ironisch is wel dat Art Amsterdam (de beurs dus) tevens een lounge biedt aan We like art!, dat zich inspant om kunst voor minder dan 500/1000/1500 euro aan het voetlicht te brengen, terwijl ook de Affordable Art Fair is opgenomen in de randprogrammering. Je zou haast vergeten dat Art Amsterdam wel degelijk om grof geld gaat.
Het is natuurlijk fijn dat de kunstwereld zo eendrachtig zijn kunstliefde belijdt. Maar toch bekruipt je het gevoel dat er sprake is van een wederzijdse back rub. Art Amsterdam, voorheen de KunstRai, weet de hele culturele sector van Amsterdam vijf dagen tot randprogrammering te reduceren. En de deelnemende instellingen laten het zich welgevallen.
Dat hoeft niet eens ingegeven te zijn door cynische motieven: het kan best zijn dat gedeelde passies echt een rol spelen. In vergeelde boekjes heet het fenomeen 'repressieve tolerantie' Maar anno 2011 is het meer een teken dat geld niet meer stinkt. De grenzen tussen musea, kunstinstellingen, galeries en 'de kunstmarkt' zijn fluïde geworden. Dan wil men best een weekje meefeesten.

Door Floris Solleveld

Nieuws in beeld

Ex van Marc Dutroux vrijgelaten

Illustratie: Mirjam Dijkema

Ver weg

Waterloo ligt in Griekenland

Afgelopen weekend werd bekend dat het financieel nog slechter gaat met Griekenland dan gedacht. De Griekse schulden zijn zo hoog dat nog maar weinigen geloven dat het land die kan afbetalen, althans niet zonder het afbreken van vrijwel alle sociale voorzieningen. Griekenland heeft van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds 110 miljard euro aan leningen en garanties ontvangen. Die leningen en garanties worden voor een groot deel afgegeven door de Euro-landen die er financieel het beste voor staan, onder meer Finland, Nederland en vooral Duitsland.
De gemiddelde Nederlander baalt al geruime tijd van Europa, zeker nu het ook nog geld kost. Een groot deel van de Finnen heeft bij recente verkiezingen op een anti-Europese partij gestemd, die fel gekant is tegen leningen voor landen in financiële nood. Veel belangwekkender is echter de steeds luider klinkende Duitse kritiek op de steun aan landen zoals Griekenland. De meest prominente criticus is Hans-Olaf Henkel (voormalig voorzitter van de vereniging van Duitse industrie) die in Rettet unser Geld! - Deutschland wird ausverkauft pleit voor een splitsing in een Noordelijke en Zuidelijke Euro. Hij stelt dat zuidelijke landen een gevaar zijn voor de stabiliteit van de Euro en het daarom maar onderling moeten uitzoeken, een stelling die in Duitsland steeds breder gedragen wordt. In tegenstelling tot Finland en Nederland is Duitsland van levensbelang voor het voortbestaan van de Euro en de EU.
De Finse weerzin tegen Europa is vermakelijk, de Nederlandse aversie is soms beschamend, maar de Duitse afkeer is zorgelijk - voor iedereen die nog een beetje gelooft in Europese samenwerking.

Door Bram Creusen

De filmclub

The Inside Job

"Some things are worth fighting for." Zo eindigt de oscarwinnende documentaire van Charles Ferguson over de kredietcrisis. Inside Job heeft grofweg dezelfde boodschap als Oliver Stone’s Wall Street 2, namelijk dat hebzucht slecht is en de oorzaak van de economische malaise die ons nog altijd plaagt. En dat je op Wall Street de grootste boeven vindt. En dat die boeven hun lesje nooit leren.
In Wall Street 2 wordt, zoals dat nu eenmaal gaat in een fictiefilm, het kwaad belichaamd door een personage (beurs-schurk Bretton James). In Fergusons film borrelt het kwaad overal. In de miljonairs die spaargeld van gewone burgers lenen om paleizen te kopen, in Ronald Reagan die de deregulatie van het bankensysteem inzette, in de banken die geld van dictators witwassen en, schokkend genoeg, in hoogleraren Economie van belangrijke universiteiten die schaamteloos aan belangenverstrengeling doen.
Ferguson rijgt droge feiten aan elkaar en weet zonder te vervelen economische constructies helder uit te leggen. Hij mengt er soms wat sensationeel drama in, door een hoerenmadam van de superrijken erbij te betrekken en een theorie te poneren over de gelijkenis tussen geld- en cocaïneverslaving. Maar zijn punt is duidelijk en geloofwaardig: De rekensommetjes zijn lang niet zo ingewikkeld als de verantwoordelijken ons willen laten geloven. Ingewikkeld is alleen dat alle instanties zo met elkaar verweven zijn (dezelfde personen zitten in de top van de bankenwereld, de wetenschap en de politiek) dat er zelfs na straffe van de crisis nog geen speld tussen te krijgen is.
Daarom is dat statement aan het eind weinig enthousiasmerend. Het einde van Wall Street 2, als de hoofdpersonages hun miljoenen op de juiste plek hebben en bellen blazen vanaf een New Yorks dakterras, is geloofwaardig. Deze rijken hoeven zich geen zorgen meer te maken. Maar Inside Job gaat over hoe de rijken de touwtjes in handen hebben ten koste van de rest van de wereldbevolking, en laatstgenoemde partij blijkt daarbij behoorlijk machteloos. Gelukkig voor Ferguson heeft hij zelf 130 miljoen dollar op zijn rekening.

Door Kelli van der Waals

Post Scriptum

Strijd voor cultuur

"Dit is een grote aanslag op de cultuursector. Het betekent een enorme verschraling. Nederland zal een stuk zakken in de internationale top.'"Het recente advies van de Raad voor Cultuur aan staatssecretaris Halbe Zijlstra zorgt voor verontwaardigde reacties in de cultuursector. Niet verwonderlijk, gezien de bezuinigingen van 125 miljoen waarover de RvC zich ontfermt.
Wel opvallend is dat dit citaat niet van een museumdirecteur is maar van Els Swaab, voorzitter van diezelfde Raad. Ondanks goede bedoelingen om een werkbaar advies te geven, maakt het hier een grove fout. De titel 'Noodgedwongen Keuzes' suggereert wat onvrede, maar ondertussen geeft de RvC nu een advies waar het in principe niet achter staat. "Ik heb er begrip voor dat ook de cultuursector moet bezuinigen, maar niet dat het ruim 25 procent moet zijn van wat relatief zo'n laag bedrag is," liet Swaab weten in het NRC, maar pas nadat het advies was uitgebracht. Zijlstra kan nu keurig het advies overnemen dat hier is voorgelegd en zo worden de buitenproportionele bezuinigingen gerechtvaardigd door hen die er nota bene tegen zijn. In plaats van fundamentele kritiek te leveren, buigt de RvC voor Zijlstra's plannen en neemt het zelf de kunsten onder vuur.
En wanneer zelfs de RvC niet strijdt voor cultuur, is het aan de kunstenaars. Theatergroep De Warme Winkel geeft met hun nieuwe voorstelling Luitenantenduetten alvast het goede voorbeeld. Gewapend met een geweer, collectebus en fenomenaal spel laten de acteurs, uitgedost als soldaten voor cultuur, zien wat er gebeurt wanneer kunst geen plek krijgt. Dan staat ons een verontrustende toekomst te wachten.

Door Roos Euwe

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

Waarom het over mij gaat als het over trans literatuur gaat

In dit persoonlijke essay reflecteert Tom Kniesmeijer op queer activisme en literatuur, oftewel: de reden dat we strijden en schrijven. Lees meer

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Stop met het onderschatten van de gevolgen van het slavernijverleden

Zelfs 150 jaar na de afschaffing van de slavernij, zijn de gevolgen daarvan nog steeds voelbaar. Veel Nederlanders zien helaas niet in hoe de koloniale geschiedenis het heden heeft vormgegeven. Pas als je de bloedrode draad door de Nederlandse geschiedenis begrijpt, kun je de huidige ontwikkelingen echt begrijpen stelt Jazz Komproe. ‘Een onzichtbare wond laat zich immers moeilijk genezen.’ Lees meer

:Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

Het voorleesuur heeft geslagen: een essay over morele paniek

In april 2023 werd een onschuldige dragqueen-voorleesmiddag plots het middelpunt van ophef. Opgefokt door radicaal-rechtse groeperingen, werd er die middag luid geprotesteerd tegen het initiatief. Op het verkeerde tijdstip, maar toch: de morele paniek was niet te overzien. Reden genoeg voor Rijk Kistemaker om na te gaan: die paniek, waar komt die vandaan? En wat zit er eigenlijk achter? Lees meer

Navelstaren als rebellie

Navelstaren als rebellie

Voor ons vorige magazine, schreef Lena Plantinga een essay over waarom het revolutionair is als vrouwen schrijven over emoties, liefde, alledaagse dingen en seks. ‘Ik schrijf omdat ik boos ben terwijl iedereen me altijd lief noemt.’ Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer