Illustratie: Mirjam Dijkema

Van Amsterdam tot Athene: alles staat in de uitverkoop." />

Illustratie: Mirjam Dijkema

Van Amsterdam tot Athene: alles staat in de uitverkoop." />
Asset 14

Grof geld

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Art Amsterdam

Vanavond (woensdag 11 mei) opent Art Amsterdam: positief gezien de belangrijkste beurs voor moderne kunst in Nederland, negatief gezien een middelgrote kunstbeurs die nog nooit een internationale rel of sensatie heeft veroorzaakt. Opzienbarender is het randprogramma. Onder de noemer Art in Amsterdam hebben zo’n beetje alle Amsterdamse kunst-instellingen zichzelf tot partner verklaard om ‘de hedendaagse kunst in Amsterdam te vieren’. Vaak behelst dat niet meer dan de tentoonstellingen die ze toch al hielden, met een gratis rondleiding of drankje voor wie het programmaboekje laat zien, maar er zijn ook drie avonden kunstfeest in Trouw/De Verdieping, en performances en een boekenmarkt in De Brakke Grond. Meest ironisch is wel dat Art Amsterdam (de beurs dus) tevens een lounge biedt aan We like art!, dat zich inspant om kunst voor minder dan 500/1000/1500 euro aan het voetlicht te brengen, terwijl ook de Affordable Art Fair is opgenomen in de randprogrammering. Je zou haast vergeten dat Art Amsterdam wel degelijk om grof geld gaat.
Het is natuurlijk fijn dat de kunstwereld zo eendrachtig zijn kunstliefde belijdt. Maar toch bekruipt je het gevoel dat er sprake is van een wederzijdse back rub. Art Amsterdam, voorheen de KunstRai, weet de hele culturele sector van Amsterdam vijf dagen tot randprogrammering te reduceren. En de deelnemende instellingen laten het zich welgevallen.
Dat hoeft niet eens ingegeven te zijn door cynische motieven: het kan best zijn dat gedeelde passies echt een rol spelen. In vergeelde boekjes heet het fenomeen 'repressieve tolerantie' Maar anno 2011 is het meer een teken dat geld niet meer stinkt. De grenzen tussen musea, kunstinstellingen, galeries en 'de kunstmarkt' zijn fluïde geworden. Dan wil men best een weekje meefeesten.

Door Floris Solleveld

Nieuws in beeld

Ex van Marc Dutroux vrijgelaten

Illustratie: Mirjam Dijkema

Ver weg

Waterloo ligt in Griekenland

Afgelopen weekend werd bekend dat het financieel nog slechter gaat met Griekenland dan gedacht. De Griekse schulden zijn zo hoog dat nog maar weinigen geloven dat het land die kan afbetalen, althans niet zonder het afbreken van vrijwel alle sociale voorzieningen. Griekenland heeft van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds 110 miljard euro aan leningen en garanties ontvangen. Die leningen en garanties worden voor een groot deel afgegeven door de Euro-landen die er financieel het beste voor staan, onder meer Finland, Nederland en vooral Duitsland.
De gemiddelde Nederlander baalt al geruime tijd van Europa, zeker nu het ook nog geld kost. Een groot deel van de Finnen heeft bij recente verkiezingen op een anti-Europese partij gestemd, die fel gekant is tegen leningen voor landen in financiële nood. Veel belangwekkender is echter de steeds luider klinkende Duitse kritiek op de steun aan landen zoals Griekenland. De meest prominente criticus is Hans-Olaf Henkel (voormalig voorzitter van de vereniging van Duitse industrie) die in Rettet unser Geld! - Deutschland wird ausverkauft pleit voor een splitsing in een Noordelijke en Zuidelijke Euro. Hij stelt dat zuidelijke landen een gevaar zijn voor de stabiliteit van de Euro en het daarom maar onderling moeten uitzoeken, een stelling die in Duitsland steeds breder gedragen wordt. In tegenstelling tot Finland en Nederland is Duitsland van levensbelang voor het voortbestaan van de Euro en de EU.
De Finse weerzin tegen Europa is vermakelijk, de Nederlandse aversie is soms beschamend, maar de Duitse afkeer is zorgelijk - voor iedereen die nog een beetje gelooft in Europese samenwerking.

Door Bram Creusen

De filmclub

The Inside Job

"Some things are worth fighting for." Zo eindigt de oscarwinnende documentaire van Charles Ferguson over de kredietcrisis. Inside Job heeft grofweg dezelfde boodschap als Oliver Stone’s Wall Street 2, namelijk dat hebzucht slecht is en de oorzaak van de economische malaise die ons nog altijd plaagt. En dat je op Wall Street de grootste boeven vindt. En dat die boeven hun lesje nooit leren.
In Wall Street 2 wordt, zoals dat nu eenmaal gaat in een fictiefilm, het kwaad belichaamd door een personage (beurs-schurk Bretton James). In Fergusons film borrelt het kwaad overal. In de miljonairs die spaargeld van gewone burgers lenen om paleizen te kopen, in Ronald Reagan die de deregulatie van het bankensysteem inzette, in de banken die geld van dictators witwassen en, schokkend genoeg, in hoogleraren Economie van belangrijke universiteiten die schaamteloos aan belangenverstrengeling doen.
Ferguson rijgt droge feiten aan elkaar en weet zonder te vervelen economische constructies helder uit te leggen. Hij mengt er soms wat sensationeel drama in, door een hoerenmadam van de superrijken erbij te betrekken en een theorie te poneren over de gelijkenis tussen geld- en cocaïneverslaving. Maar zijn punt is duidelijk en geloofwaardig: De rekensommetjes zijn lang niet zo ingewikkeld als de verantwoordelijken ons willen laten geloven. Ingewikkeld is alleen dat alle instanties zo met elkaar verweven zijn (dezelfde personen zitten in de top van de bankenwereld, de wetenschap en de politiek) dat er zelfs na straffe van de crisis nog geen speld tussen te krijgen is.
Daarom is dat statement aan het eind weinig enthousiasmerend. Het einde van Wall Street 2, als de hoofdpersonages hun miljoenen op de juiste plek hebben en bellen blazen vanaf een New Yorks dakterras, is geloofwaardig. Deze rijken hoeven zich geen zorgen meer te maken. Maar Inside Job gaat over hoe de rijken de touwtjes in handen hebben ten koste van de rest van de wereldbevolking, en laatstgenoemde partij blijkt daarbij behoorlijk machteloos. Gelukkig voor Ferguson heeft hij zelf 130 miljoen dollar op zijn rekening.

Door Kelli van der Waals

Post Scriptum

Strijd voor cultuur

"Dit is een grote aanslag op de cultuursector. Het betekent een enorme verschraling. Nederland zal een stuk zakken in de internationale top.'"Het recente advies van de Raad voor Cultuur aan staatssecretaris Halbe Zijlstra zorgt voor verontwaardigde reacties in de cultuursector. Niet verwonderlijk, gezien de bezuinigingen van 125 miljoen waarover de RvC zich ontfermt.
Wel opvallend is dat dit citaat niet van een museumdirecteur is maar van Els Swaab, voorzitter van diezelfde Raad. Ondanks goede bedoelingen om een werkbaar advies te geven, maakt het hier een grove fout. De titel 'Noodgedwongen Keuzes' suggereert wat onvrede, maar ondertussen geeft de RvC nu een advies waar het in principe niet achter staat. "Ik heb er begrip voor dat ook de cultuursector moet bezuinigen, maar niet dat het ruim 25 procent moet zijn van wat relatief zo'n laag bedrag is," liet Swaab weten in het NRC, maar pas nadat het advies was uitgebracht. Zijlstra kan nu keurig het advies overnemen dat hier is voorgelegd en zo worden de buitenproportionele bezuinigingen gerechtvaardigd door hen die er nota bene tegen zijn. In plaats van fundamentele kritiek te leveren, buigt de RvC voor Zijlstra's plannen en neemt het zelf de kunsten onder vuur.
En wanneer zelfs de RvC niet strijdt voor cultuur, is het aan de kunstenaars. Theatergroep De Warme Winkel geeft met hun nieuwe voorstelling Luitenantenduetten alvast het goede voorbeeld. Gewapend met een geweer, collectebus en fenomenaal spel laten de acteurs, uitgedost als soldaten voor cultuur, zien wat er gebeurt wanneer kunst geen plek krijgt. Dan staat ons een verontrustende toekomst te wachten.

Door Roos Euwe

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Over Emma, millennials en de kostuumdramafase

Anna Visser is van jongs af aan een fervent liefhebber van Jane Austen. Een onlangs verschenen hervertelling van Emma werpt nieuw licht op haar hartstocht voor het kostuumdrama, maar misschien nog meer op haar zelfbeeld. Lees meer

Schijn bedriegt 2

Schijn bedriegt

Ons stemgedrag wordt (te) vaak bepaald door onderbuikgevoelens en eerste indrukken. Om ons daartegen te wapenen hebben we gedegen onderwijs nodig. Laat dat nu precies hetgeen zijn waar de politieke winnaar op bezuinigt. Lees meer

Nieuws in beeld: 12

'App me als je thuis bent'

Na de dood van de 33-jarige Sarah Everard uiten steeds meer Britse feministen hun woede over de mensen die hen zouden moeten beschermen: de politie is onderdeel van hun onveiligheid, zeggen zij. Lees meer

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling als verhullend eufemisme

Verveling kreeg het afgelopen jaar duizend gezichten. Rijk Kistemaker vraagt zich af: hoe herinneren we ons die gezichten, zodra de coronacrisis (min of meer) voorbij is? Lees meer

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Kolen en olie zwaaien ook in Nederland met de scepter 

Wanneer grote bedrijven landen uit het Globale Zuiden in een economische wurggreep houden, knijpt Nederland een oogje toe. Maar ons land is evengoed overgeleverd aan de wensen van grote bedrijven. Lees meer

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt

Evangeline Agape ontdekte tijdens een zomer in het ziekenhuis de kracht van vriendschap en gedeeld leed. "De coronacrisis heeft voor de hele wereld duidelijk gemaakt: isolatie maakt je ongelukkig. En depressie isoleert je. Doet je voelen alsof je de enige in de wereld bent met een brein dat vergeet hoe geluk wordt gemaakt." Lees meer

Nieuws in beeld: 'Waarde Nederlanders'

'Waarde Nederlanders'

Immigranten moeten zich ‘de Nederlandse waarden’ aanleren, roept onder andere de ChristenUnie tijdens de verkiezingsstrijd. Illustrator Rueben Millenaar vraagt zich af wat hij zich daarbij voor moet stellen. Lees meer

Nieuws in beeld: Onder de (geluids)golven

Onder de (geluids)golven

Je staat er misschien niet bij stil, maar de mensheid maakt enórm veel herrie in zee. We boren naar gas en olie, heien voor windmolens en boorplatforms en onze schepen zijn ook niet bepaald stil. Terwijl water ontzettend goed en ver geluidsgolven doorgeeft - veel beter dan lucht. Lees meer

Filmtrialoog: Cold War

Cold War

De film Cold War is een verhaal over een onmogelijke liefde in Polen ten tijde van de Koude Oorlog. Onze redacteuren bespreken deze veelgeprezen film en beraden zich op de esthetiek, de diepgang van de liefdesrelatie en de raakvlakken met hun eigen leven. Lees meer

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoeveel doden voor ons feestje?

Hoe komt het toch dat we onze pleziertjes niet willen opgeven, zelfs al weten we dat ze aan de andere kant van de wereld levens kosten? Dennis Faase werd getroffen door een simpele manier om deze mensenlevens niet uit het oog te verliezen. Lees meer

Het verlaten café blijft een haven 1

Tijdens corona blijft het café een vangnet

Tijdens de lockdown bezoekt Joost Ingen-Housz een Berlijns café dat nog een aantal stamgasten toelaat. Door de plotselinge rust valt het hem op hoe onmisbaar de kroeg is voor de mensen die er nog steeds naartoe gaan. Al is het maar voor een praatje. Lees meer

Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer