Asset 14

De dood achter de tralies

Hard//talk: Gender disappoint-ment 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Ella Kuijpers is niet bang voor de dood. Enkele kunstenaars wel, en spanden een rechtszaak aan. Ze hadden hun tijd en geld beter kunnen besteden, vindt Ella.

Ik ben nooit echt bang geweest om dood te gaan, omdat ik mezelf heb wijsgemaakt dat ik daarna alle doden weer zal ontmoeten. Mijn opa’s die ik hier op aarde mis, bijvoorbeeld.

Overlevenden van een vliegtuigramp in de Andes schetsen hun bijna-doodervaringen in de documentaire Stranded, die ik laatst keek op NPO. Teruggetrokken worden uit de dood door de reddingsactie van een ander tíjdens het overlijden is ongewenst, zo blijkt uit de verhalen van de overlevenden. Doodgaan schijnt een fijne gebeurtenis te zijn en de beschrijvingen van deze ervaring maakten me nog minder bang om te sterven.

Een week na het zien van de documentaire zag ik op Over het IJ Festival een video-opname van een rechtszaak tegen de dood, waar ik me na het zien van Stranded des te meer over verbaasde. Advocaat van de dood Eugène Sutorius gaf daar zijn pleidooi tegenover de rechter en officier van justitie.

De rechtszaak tegen de dood, die op 14 juli plaatsvond in Amsterdamse Paleis van Justitie, werd aangespannen door theatermakers Eva Knibbe en Bart van de Woestijne. De dood zou volgens Knibbe en Van de Woestijne belagen en stalken. Hij is nodeloos gewelddadig en angstaanjagend. En dat is niet naar ‘de regels van de kunst’. Die regels luiden volgens aanklager André Coumans: (1) ‘rond een jaar of tachtig overlijden’ en (2) ‘een beetje snel en zonder al te veel pijn’.

Het doel van de theatermakers, namelijk het vermengen van kunst met de realiteit, is een mooi doel. Ze kiezen een publiek podium om een filosofische kwestie te behandelen. Maar de dood is geen aanwijsbare aangeklaagde en het vonnis zal hem een worst wezen. Hij heeft geen geld om een schadevergoeding te betalen of een lichaam dat achter de tralies gezet kan worden. Het tribunaal verklaarde zichzelf in het vonnis dan ook onbevoegd om een rechterlijk oordeel te geven over de dood.

Hoewel ik een groot voorstander ben van experimentele en onconventionele kunst, stuit deze actie me tegen de borst. Ja, het is een vermenging van kunst en de realiteit, maar geen geslaagde. De dood is onaanklaagbaar en daarom is de rechtszaak tijdsverspilling. Knibbe en Van de Woestijne hadden beter hun werk kunnen delen in de vorm van een boek of voorstelling. Dan wordt de rechtspraak niet onnodig opgezadeld met iets waar zij geen vonnis over kan uitspreken.

Op de website van de rechtszaak tegen de dood staat ook dat Knibbe en Van de Woestijne een poging doen om in hun kunst ‘alles te vatten’ en ‘het niets voelbaar te maken’. Daarnaast staat er: ‘Vaak zijn dit bij voorbaat mislukte maar toch troostrijke pogingen.’ Ik raad Knibbe en Van de Woestijne daarom aan om de dood wat positiever te bekijken. Stranded lijkt me alvast een goed begin, wat alleen maar kan leiden tot een geslaagde poging om de dood wat meer te bevatten.

Beeld: Flickr.com

Mail

Ella Kuijpers voelt zich Rotterdamse, windt zich op en schrijft, houdt van zingen en cultuurfinanciering.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Faust [working title] (foto door Michel Schnater) door

De opera Faust [working title] doorbreekt de stilte in corona-tijd

Iris Blaak liet zich meevoeren door 'Faust [working title]' van De Nationale Opera en interviewde de makers: Manoj Kamps en Lisenka Heijboer Castañón. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan