Illustratie: Anne Brakema

Alles gaat naar de klote." />

Illustratie: Anne Brakema

Alles gaat naar de klote." />
Asset 14

De koek is op

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

De Hofstad

De toekomst

"Ik typte 2011 in, en daar was-ie", zei meesterhacker Bram Talman met gepaste bescheidenheid over het kraken van de beveiliging van de Miljoenennota. Hij had zijn lijstje met mogelijke wachtwoorden – welkom2011, markrutterules, gedoogkabinetwhazzabitches – uiteindelijk niet eens nodig bij zijn operatie. De tips van zijn Iraanse collega’s verdwenen eveneens in de prullenmand. Bram Talman uit Gouda is een computergenius van de bovenste plank, waar zelfs onze zwaarbeveiligde overheid niet tegen bestand was. Kun je je überhaupt beschermen tegen de Bram Talmannen van deze wereld? Nee. Hij zei zelf misschien wel 'Ik ben geen hacker!', maar we weten allemaal dat dat hét hacker-motto is.
De digitale sufheid is typisch voor een overheid die helemaal niets van deze tijdsgeest begrijpt. Hé Piet Hein Donner, de jaren ’50 hebben gebeld: ze vragen wanneer je naar huis komt. Uit de inhoud van de Miljoenennota blijkt bovendien dat ‘de toekomst’ voor dit kabinet niet verder reikt dan volgende week dinsdag. Juist nu tot iedereen is doorgedrongen dat we aan het begin van een nieuw tijdperk staan, schuwen onze leiders elke vorm van vernieuwing.
De boze blanke man wordt vertegenwoordigd door de populisten, maar wie verdedigt de belangen van de Jungmenschen? Iedereen, de koningin incluis, zegt: “De crisis raakt iedereen even hard.” Dit doet me denken aan Ricky Gervais, die moet lachen als hij hoort dat een vrouw van 93 met verwondingen in het gezicht ‘verminkt voor het leven’ is. “Je verminkt een baby voor het leven, een bejaarde hooguit voor een paar jaar!”
Het nieuws wordt gedomineerd door de krampachtige pogingen om een gemankeerd economisch systeem nog even in stand te houden. De obsessie met fossiele brandstoffen duurt nog immer voort. Ondertussen smelten de ijskappen en gokken Rutte en zijn vrienden met de pensioenen van de generaties na hen. In Spanje en Chili hebben ze er al genoeg van. Hoe lang zijn wij nog stil?

Door Rutger Lemm

Rolmodel

Ongewenst openbaar

Extreme kunst zorgt vaak voor onenigheid, voor onoverbrugbare meningsverschillen of onderbuikgevoelens. In de openbare ruimte - die we met z'n allen delen en waar iedereen zich naar ons idee 'thuis' moet kunnen voelen - kan een meningsverschil over hoe die ruimte gebruikt moet worden, zorgen voor een frontale botsing.
Een recent voorbeeld is De Watertrappelaar die afgelopen donderdagnacht door een anonieme kunstenaar in de vijver van het Vondelpark werd geplaatst. Het metalen mannetje dat z'n hoofd boven water probeert te houden werd opgemerkt door een aantal enthousiaste Amsterdammers, maar was binnen enkele uren alweer verwijderd door de stadsreiniging. Niet vanwege een aanstootgevende inhoud of veiligheidsregels, maar simpelweg omdat dat volgens de gemeente niet de bedoeling is van de openbare ruimte. Precies andersom ging dat de afgelopen jaren in Rotterdam rondom Paul McCarthy's werk Santa Claus, beter bekend als Kabouter Buttplug. Hier was het de kunstafdeling van de gemeente, verantwoordelijk voor de aanschaf van het werk, die zich de woede van de burger op de hals haalde. De afkeer van de zwarte Kerstman met het seksspeeltje in de hand was zo groot dat er acht jaar lang is gelobbyd en gediscussieerd over waar het ding moest komen. Het theatergezelschap Wunderbaum herinnerde ons daar afgelopen maandag weer aan in hun extreme voorstelling Looking for Paul.
Naar aanleiding van het gesjouw en gedoe met Kabouter Buttplug, en gefascineerd door de weerstand die McCarthy's werk oproept, waren de spelers bereid ver te gaan in hun zoektocht naar Paul en naar de grenzen van het toelaatbare. Het zorgde voor een extreme voorstelling waar niet ieders onderbuik tegen bestand was. Maar belangrijker is dat Wunderbaum oprecht en vol overgave de verschillen probeert te begrijpen en het vreemde wil onderzoeken. Een open houding en oprechte interesse in plaats van vasthouden aan de verschillen - dat zou de term 'openbare ruimte' meer recht doen.

Door Roos Euwe

Nieuws in beeld

De koek is op. "Het jaar dat voor ons ligt, wordt een jaar van ingrijpende bezuinigingsmaatregelen die alle Nederlanders raken", zo zei koningin Beatrix in haar troonrede.

Illustratie: Anne Brakema

Commentaar

Starry night on the catwalk

Het Stedelijk Museum gaat weer dicht, nog voor het officieel heropend is. Dit lijkt op het eerste oog een raar gegeven, maar wie de situatie aan het Amsterdamse Museumplein al langer volgt, kijkt hier niet meer van op. De verbouwing in het Rijksmuseum sukkelt in slakkentempo voort, en hoewel het Stedelijk vorig jaar met veel bombarie een deel van het gebouw openstelde voor tijdelijke tentoonstellingen (in afwachting van de nieuwbouw die ècht bijna klaar was) lijkt er toch weer een kink in de kabel te zijn gekomen. “Je breekt de nek van mijn museum,” schijnt directeur Ann Goldstein tegen de gemeente te hebben gezegd.
Gelukkig hebben we het Van Gogh Museum nog. Dat onze roodharige vaderlandse held blijft fascineren, bleek afgelopen week tijdens New York Fashion Week, waar de gezusters Mulleavey van Rodarte hun voorjaarscollectie voor 2012 presenteerden. Het kleurenschema was Provençaals, en de luchtige zomerjurken droegen prints van de meest iconische werken van Van Gogh: onder anderen de Zonnebloemen en de Sterrennacht. De ontwerpsters verdienden een compliment voor hun collectie, ondanks dat zij hun inspiratie wellicht iets te letterlijk namen. Of zoals een blogger schreef: “I kind of appreciate [...] the smirking quality of a $4,000 dress that looks a little like a blown-up version of a $4 museum gift shop mug”.
Ook Woody Allen liet zich inspireren door Van Gogh: de prachtige filmposter van zijn Midnight in Paris, die afgelopen week in première ging in Nederland, toont een stadsgezicht van Parijs dat overloopt in – daar is ie weer – de Sterrennacht. De hoofdpersoon is een schrijver die droomt van het verleden: van Goghs starry night staat symbool voor deze nostalgische romantiek.
Het zou interessant zijn om in het Van Gogh Museum een interpretatie te zien van hoe beroemde werken worden toegeëigend door populaire cultuur. Het museum heeft alleen net aangekondigd tijdelijk dicht te gaan in 2012. Er moet verbouwd worden.

Door Sanne Rispens

Machtige Media

Als en dan

Laatst had ik een gesprek over het verschil tussen ‘als’ en ‘dan’. Ik vind het namelijk mooier als die twee uit elkaar worden gehouden, maar ik kon niet beargumenteren waarom. Je kan namelijk best uit de context opmaken of het gaat om een overeenkomst of een verschil. De distinctie tussen ‘als’ en ‘dan’ is dus niet van belang om je goed uit te drukken. Dat ik alsnog niet wil dat "Pietje is groter als Jantje" correct Nederlands wordt, betekent misschien dat ik niet van verandering houd.
Nederlandse media houden wel van verandering, want hun consumenten raken snel verveeld. Vandaar dat De wereld draait door in het nieuwe televisieseizoen hun merchandise niet langer aanprijst met het irritante nepwoord ‘supernietmeernormaal’, maar met het al even irritante nepwoord ‘uitstekelbaars’. En vandaar dat NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch heeft bedacht om een derde NRC-krant te lanceren: de NRC-ochtendkrant.
Het is niet makkelijk om steeds wat nieuws te verzinnen, maar Vandermeersch doet goed zijn best. Niet zo lang geleden toverde hij de NRC nog om naar tabloidformaat en voegde hij het nieuwe katern Lux toe, voor de golfspelende krantenlezer met het Zwitserleven gevoel. Hij deelde de tabloid op in ‘snelle’ en ‘trage’ pagina’s. De voorpagina is van alle pagina's de snelste, want daar staat inmiddels niets meer te lezen. Hij raadpleegde bij elke beslissing wel zijn lezers, heel vooruitstrevend, en maakte daar verslag van op zijn blog. En nu dus de ochtendkrant, die hetzelfde is als het avondblad, maar met een aangepaste nieuwspagina. Zo, stelt de hoofdredacteur, ben je altijd op de hoogte van het allerlaatste nieuws. Behalve als je graag ’s avonds nog een krantje koopt, want "om logistieke redenen wordt enkel de ochtendkrant in winkels aangeboden."
Als ik echt niet van verandering hield, zou ik moeite hebben met het bovenstaande. Maar ik vind het wel best. Zolang de NRC maar ‘als’ en ‘dan’ uit elkaar blijft houden.

Door Kelli van der Waals

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom nog schrijven na ChatGPT?

Waarom blijven we schrijven als kunstmatige intelligentie dat straks beter kan dan wij? In dit essay bespreekt Shimanto Reza de verbinding die teksten bieden. Ze gaan in dialoog met elkaar, met onszelf, met anderen. Lees meer

Witte tranen

Witte tranen

Vaak kan geconfronteerd worden met een racistische misstap veel losmaken in witte vrouwen. Waar komt dat door? Fleur den Boer onderzocht het perfectionisme van witte vrouwen en hoe zogeheten 'witte tranen' racisme in de hand werken. Lees meer

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Stieren en vrouwen hebben iets gemeen

Wat hebben stieren en vrouwen gemeen? In dit essay ziet Barbara Haenen tijdens het bezoeken van een stierengevecht gelijkenissen met haar eigen ervaringen. Lees meer

Bijsturen 1

Bijsturen

In dit essay legt Belle de Rode de vinger op de zere plek. Ze beschrijft hoe zij de rol van bijsturende kapitein op zich moet nemen omwille van haar zieke vader, terwijl ze juist afscheid had willen nemen van de kritische kapitein die in haar huisde. Lees meer

Gelukkig zien jonge mensen het verband tussen toen en nu

Durf te leren van het verleden

Op Dag 150 van de wrede vergeldingsactie van Israël is een eind van de ‘slachting’ van Palestijnen nog niet in zicht. Schrijver Marte Hoogenboom vestigt haar hoop op activisten en journalisten die het verband tussen ‘toen’ en ‘nu’ durven zien. Lees meer

Reden tot paniek

Reden tot paniek

In dit droomachtige en persoonlijke essay blikt Wouter Degreve terug op zijn jeugd, en hij onderzoekt de effecten daarvan op het heden. Want 'de kracht van de plek waar je bent opgegroeid mag je nooit onderschatten.' Lees meer

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Vijftig jaar vrijheid van beweging

Tom Kniesmeijer leerde dansen op de remixes van discopionier Tom Moulton. Nu zijn eerste kennismaking met de muziek van deze sterproducent bijna vijftig jaar geleden is, blikt hij terug en komt hij tot een inzicht over onze tijd. Lees meer

Neoliberaal Lang Covid 2

Neoliberaal Lang Covid

Voor ons 'Aaah'-magazine, schreef Harriët Bergman een essay over hoe long covid-patiënten vallen tussen pech en onrecht. "Er is iets grondig mis met hoe we in Nederland omgaan met mensen met een beperking en chronisch zieke mensen." Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer