Speels, spannend, theatraal en avontuurlijk, maar soms ook vreemd, weerbarstig en ongrijpbaar. En twee cd's te winnen!" /> Speels, spannend, theatraal en avontuurlijk, maar soms ook vreemd, weerbarstig en ongrijpbaar. En twee cd's te winnen!" />
Asset 14

Rosa Ensemble

Hard//hoofd selecteert zorgvuldig uit een oerwoud aan mogelijkheden.
In 'hard//hoofd kiest' wordt door de muziek- en beeldredactie twee keer per maand een relatief onbekende muzikant, band of beeldend kunstenaar uitgelicht. Het is een keuze uit het werk van iemand die volgens hard//hoofd het waard is om te volgen.

Deze week verschijnt het nieuwe album No Ark Dead Eel van het Rosa Ensemble: een eigenzinnig muziekgezelschap dat zich begeeft op de grens van verschillende stijlen en disciplines: tussen gecomponeerd en geïmproviseerd, tussen muziek en theater, tussen licht en serieus, tussen akoestisch en elektronisch, traditioneel en experimenteel, klassiek en pop. Rosa is voortdurend in beweging, maakt muziek en theater, geeft voorstellingen en concerten, produceert CD's en composities – niet zelden in samenwerking met anderen. Muziek van Rosa is speels, spannend, theatraal en avontuurlijk, maar soms ook vreemd, weerbarstig en ongrijpbaar; niet voor één gat te vangen.

[audio:http://www.hardhoofd.com/wp-content/uploads/2010/03/09-The-Wallace-Line.mp3]Rosa Ensemble - The Wallace Line (van No Ark Dead Eel, 5:35)


Anticantate (2009), Foto: Edda Grol

Het Rosa Ensemble werd in 1997 opgericht met het muziektheaterstuk Diepe Wildernis naar het boek van Braziliaans schrijver Guimaraes Rosa, naamgever van het ensemble. In de loop der jaren dreef Rosa langzaam maar zeker af van het idioom van de ‘nieuwe muziek’: elektronica deed zijn intrede, viool verdween, gitaar en basgitaar werden toegevoegd en het theatrale aspect werd steeds belangrijker. In 2007 vierde Rosa haar 10-jarig bestaan met een nieuwe versie van Diepe Wildernis (vastgelegd op de CD Diepe Wildernis, Aniversie). In de tussenliggende jaren flirtten zij onder andere met moderne dancemuziek (Platotectonics, 2001), door Brian Eno geïnspireerde ‘ambient’ (Music for Supermarkets, 2003, en de CD The Blind Spot, 2006) en produceerden zij een zeer succesvolle tour en bijbehorende CD met muziek van en geïnspireerd door de legendarische Captain Beefheart (Selling Hoovers in Mojave, 2004-2005).

[audio:http://www.hardhoofd.com/wp-content/uploads/2010/03/Mad-On-Rocks-1-2.mp3]Rosa Ensemble - Mad On Rocks (1 & 2) (van No Ark Dead Eel, 7:36)

Artistiek leider Daniel Cross licht toe:

De output van het ensemble is zeer divers. Wat is niettemin 'typisch Rosa Ensemble'? Muziek die last heeft van 'scheefte', die contrasten in zich herbergt, geheel volgens Kandinsky's formule ‘1-1=3.’ Rosa beweegt zich in tussenruimten: zij is van de mainstream afgevallen en staat soms haaks op tradities. Maar bovenal is Rosa een verzameling van eigengereide musici, zoals de virtuoze Jeroen Kimman die met zijn gitaarsculpturen een zeer wars aandeel heeft in Rosa's nieuwe muziek. Elektrische, elektronische en akoestische instrumenten worden op zo'n manier gebruikt dat ze versmolten raken, althans, in het ideale geval.

Wat is jullie werkwijze? Dat verschilt. We hebben 3 takken van sport: ten eerste ‘Rosa sub Rosa,’ onze jaarlijkse projectwerkplaats waarin we samenwerken met compositiestudenten van verschillende conservatoria. Ten tweede onze concertserie en ten derde onze muziektheaterproducties. In deze producties staat de samenwerking tussen verschillende disciplines centraal: video, tekst, muziek, licht en performance moeten in harmonie samenwerken en zo tot ultiem muziektheater komen.

Wat is dat dan, ultiem muziektheater? Dat is een piramide op zijn kop... Stel je voor; het zwarte vierkant van Malewich [klik hier, red.], zijn suprematistische hoogtepunt. Het schilderij had geen onderwerp, maar wás het onderwerp. Ook is het volkomen 'democratisch', geen enkel aspect van het schilderij overheerst. De gewichtloosheid die het teweeg brengt, staat voor de harmonie waar Malewich naar zocht. Maar wat bijna niemand weet is dat dat zwarte vierkant in werkelijkheid de bovenkant is van een op zijn punt gekeerde piramide, in balans gehouden door de vier hoeken: de grootheden beeld, geluid, tekst en beweging, de peilers van het muziektheater...

In de concertreeks wordt meer op de muziek ingezoomd, daarin wordt ‘muziek-muziek’ gespeeld: zonder dramaturgische connotaties. Hier wordt gezocht naar de beste muziek, naar de vervreemding in de muziek en in de uitvoeringsmethoden. Rosa maakt grotendeels haar eigen muziek maar zoekt ook steeds naar samenwerkingen met binnen- en buitenlandse componisten. Binnen het ensemble zijn het vooral Jeroen en ik die componeren. Meestal leveren we complete partituren, maar ook ontstaan er composities uit jams en worden arrangementen gemaakt door alle leden van het ensemble. Ook wordt Pro-tools software als partituur gebruikt, waarin dus audio de boventoon voert en niet het rigide notenschrift, iets wat met name bij het gebruik van elektronica de voorkeur geniet.

[audio:http://www.hardhoofd.com/wp-content/uploads/2010/03/07-Uncover-The-Remix.mp3]Rosa Ensemble - Uncover The Remix (van No Ark Dead Eel, 6:16)

Wat moet de muziek in jullie ogen idealiter met de luisteraar doen? Of de luisteraar met de muziek? De muziek van Rosa moet de fantasie prikkelen. De muziek is niet af en mag dat ook nooit zijn. De uiteindelijke klank en essentie ontstaat in het hoofd van de toehoorder. Doelbewust - het heeft niets te maken met eventuele luiheid van het ensemble, nee, het is de methode van de abstracte kunst. In zekere zin streeft Rosa 'proceskunst' na. Je ziet in de uitvoering steeds de röntgenopname ervan terug. Rosa probeert altijd inzicht te geven in hoe iets gemaakt wordt. Je ziet bijvoorbeeld nooit een laptop op het podium, het toppunt van introverte ondoorzichtigheid.

Hoe verhoudt het materiaal zoals dat op het nieuwe album No Ark Dead Eel is te horen zich tot de muziektheatervoorstellingen? De muziek op No Ark Dead Eel is het resultaat van twee concertseries (Continental Drift en BigLifeHi). Voor concertseries en voor muziektheatervoorstellingen wordt in principe apart muziek geschreven, maar er is vaak sprake van kruisbestuiving. Thema's worden in concerten uitgeprobeerd en vinden dan hun weg in een ander project. Sterke fragmenten uit muziektheatervoorstellingen worden bewerkt tot concertcomposities; in die zin is Rosa steeds aan het componeren en remixen met haar eigen materiaal. No Ark Dead Eel is, hoe merkwaardig het ook klinkt, de huiskamervariant van wat wij de laatste jaren aan muzikaal materiaal verzameld hebben.


De Kellner en de Levenden (2010), Foto: Foto: DigiDaan

Dit en volgend seizoen staat het Rosa Ensemble in de theaters met de voorstelling De Kellner en de Levenden; een ongebruikelijke samenwerking met cabaretier Jan Jaap van der Wal. In 2009 maakte het ensemble de multimedia surround-sound voorstelling Anticantate waarin muziek, video en tekst worden geïntegreerd. Daarvan is hieronder een drie en een halve minuut durende impressie te zien.

Meer informatie, veel muziek, video, foto's en data zijn te vinden op www.rosaensemble.nl.

_____________

MAAK KANS OP TWEE GRATIS CD'S!!
Hard//hoofd mag 2x het album No Ark Dead Eel van Het Rosa Ensemble en een exemplaar van hun vorige album The Blind Spot verloten onder onze trouwe lezers! Wil je kans maken op twee bijzondere platen, stuur dan vóór 26 maart een mailtje naar redactie@hardhoofd.com met in de titel “Rosa Ensemble CD's”, plus je naam en adres. De winnaars krijgen bericht.

_____________

Mail

Audioredactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
'Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’ 1

‘Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’

Na het overlijden van zijn grootouders vinden Stephan Splinter en zijn vader op zolder een schat aan informatie. Aan de hand van de documenten en de spaarzame verhalen van opa, beginnen ze hun veelbewogen familiegeschiedenis in Nederlands-Indië te reconstrueren. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 47

Ontspan, Vladimir is hier

Deze week worden onze redacteurs blij van de zooi van iemand anders, de PlayStation en een Putin-stickerpakket. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

(Bos)rebellen

(Bos)rebellen

Deze week worden onze redacteurs blij van die film over het naderende Eurovisie Songfestival, eetbare bloemen en een onterecht vergeten dichter. Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 45

Goed advies

Deze week worden onze redacteurs blij van praktische zaken: goed advies, een nieuw rijbewijs en fijne muziek. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer