De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De koloniale geschiedenis van Nederland kent tal van zwarte bladzijdes. Laten we ophouden met deze uit te wissen en vertel een gebalanceerde, eerlijkere geschiedenis van Nederland, aldus Gatool Katawazi.
Onlangs heeft het Amsterdamse VOC Café zijn naam veranderd nadat de eigenaar forse dreigementen ontving. De eigenaar van het café gaf aan dat men zich voorheen nooit heeft uitgesproken over de naam, maar dat de kritiek op de naam sinds een paar jaar toenam. Een steeds grotere groep Nederlanders verzet zich tegen onder andere straatnamen die verwijzen naar figuren uit het koloniale verleden. De bewustwording van het koloniale verleden en de gruwelijkheden die eruit voort zijn gekomen groeit. Hoewel bedreigingen in alle gevallen verwerpelijk zijn, juich ik die bewustwording van de minder fraaie kanten van onze geschiedenis toe.
Terwijl we van kinds af aan bij de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog hebben stilgestaan, maakt de Indonesische dekolonisatieoorlog die gelijktijdig plaatsvond echter nog steeds geen volwaardig deel uit van ons publiek historische bewustzijn. Die verschrikkingen waren en zijn nog steeds niet minder erg of minder relevant, ook deze oorlog is immers onderdeel van de Nederlandse historie. Het leed dat anderen Nederland hebben aangedaan komt prominent naar voren in onze geschiedenislessen, maar het leed dat Nederland anderen elders heeft aangedaan blijft onderbelicht. Van de treinkaping hoorde ik pas ver na mijn schooltijd en Molukkers kende ik alleen uit de buurt.
De keerzijde van het koloniale verleden wordt onderbelicht, terwijl de gevolgen ervan niet ver achter ons liggen.
Het belang van het leren over de Nederlandse geschiedenis zie ik volledig in. Maar nu worden de zwarte bladzijdes uit de geschiedenis witgewassen. Er moet actiever worden geprobeerd deze witgewassen bladzijdes waarheidsgetrouw te herschrijven. De keerzijde van het koloniale verleden wordt onderbelicht, terwijl de gevolgen ervan niet ver achter ons liggen. De grondslag van deze gevolgen ligt in de 17e eeuw: het gouden tijdperk.
Met de term ‘Gouden’ Eeuw wordt de kracht van taal bevestigd. Ons wordt geleerd over de macht en de rijkdommen die Nederland toen had. En hoe goed dat was, omdat we zo’n klein landje zijn. Maar de Gouden Eeuw was naast het goud ook erg zwart. Het ontstaan van de VOC en de WIC heeft voor veel rijkdommen gezorgd ̶ in die zin letterlijk goud. Terwijl Nederland rijkdommen verzamelde, heeft het Nederland van toen echter ook enorm veel leed veroorzaakt. Want die welvaart is oneerlijk vergaard, over de lijken en het lijden van miljoenen mensen.
In deze tijd van groeiend nationalisme en angst voor het vreemde moeten we ervoor zorgen dat toekomstige generaties goed worden opgeleid. Daarbij moeten we kolonialistische misdaden erkennen en recht doen aan de geschiedenis. Schuldig zijn wij als individu niet, het is namelijk niet de geschiedenis die bepaalt wie wij zijn. Goed geschiedenisonderwijs kan echter wel perspectief op het heden en de toekomst bieden en aantonen dat naast al die rijkdommen en overwinningen ook de Nederlandse geschiedenis zwarte bladzijdes kent.
Gatool Katawazi (1994) woont en werkt in Amsterdam. Ze vermaakt zich met kunst en cultuur en schrijft graag over maatschappelijke kwesties.
Kasper Tinus (1991) is een storyteller, beeldmaker maar misschien nog wel belangrijker een mens. In zijn werk is hij op zoek naar een combinatie tussen fantasie en realiteit. Hiervoor maakt hij referenties naar kunstgeschiedenis en de straatcultuur van zijn thuishaven Rotterdam.
