De voormalige Argentijnse president Cristina Fernández de Kirchner overleeft een aanslag op haar leven, maar een twaalfjarige gevangenisstraf vanwege corruptie hangt boven haar hoofd.
In de zomer van het zuidelijk halfrond van 2011 zag ik haar in levenden lijve: Cristina Fernández de Kirchner (1953) oftewel CFK. Ze had een glimlach van oor tot oor, terwijl ze met haar hand uit het raampje van haar BMW mij en een grote menigte begroette. Blijer kon ze die dag niet zijn, want ze was op weg naar het Roze Huis, het presidentiële werkpaleis in Buenos Aires, om haar tweede mandaat te ondertekenen. De op die dag aanwezige Argentijnen waren ook blij. Hun yegua (Spaans voor merrie en koosnaam voor de eerste vrouwelijke president van Argentinië) had de race weer gewonnen.
Evita mag dan wel de machtigste vrouw zijn die Latijns-Amerika ooit heeft gekend. De Argentijnse politicus Cristina, die ook met enkel haar voornaam wordt aangesproken, is hard op weg om die titel van haar over te nemen. Haar Zuid-Amerikaanse collega’s Dilma Roussef (de in 2016 afgezette president van Brazilië) en Michelle Bachelet (Chileense ex-president die tegenwoordig op haar visitekaartje ‘hoge commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties’ heeft staan) konden nooit zo’n groot deel van het volk gedurende zo’n lange tijd inpakken. CFK is sinds 2003, eerst als first lady en daarna als senator, razend populair.
Twee termijnen als weduwe-president* (2007-2015), tientallen biografieën en een huidig vicepresidentschap later is Cristina op weg terug naar haar flat in de wijk Recoleta, dat een stukje Parijs in Buenos Aires is; statige huizen, bloembakken op straat en een begraafplaats met Argentijnse helden, waaronder Evita Perón. Het is donderdag 1 september 2022: Cristina stapt uit haar auto en begroet de menigte zoals altijd. Deze mensenmassa is er nu om haar emotioneel bij te staan, nadat vorige week bekend is geworden dat een gevangenisstraf van maar liefst twaalf jaar een reële optie voor haar toekomst is geworden. Ze zou namelijk misbruik van haar macht hebben gemaakt en de bankrekeningen van bevriende ondernemers flink gespekt hebben met belastinggeld.
Braziliaanse autoriteiten maken direct bekend dat Fernando S. ‘meer Argentijns dan Braziliaans is’
Opeens verschijnt een pistool in haar gezichtsveld. Ze duikt naar beneden, maar het is eigenlijk te laat. De dader haalt de trekker over. Ook al is het pistool volledig geladen, er vliegt geen enkele kogel door de lucht. De 69-jarige vicepresident overleeft de aanslag ternauwernood: een te nerveuze dader of een niet-werkend pistool? De politie pakt de man direct op en de media weet de jongeman snel te identificeren als iemand met de Braziliaanse nationaliteit en een strafblad. Hoewel de Braziliaanse autoriteiten direct bekendmaken dat Fernando S. ‘meer Argentijns dan Braziliaans is. We weten niet eens of hij Portugees spreekt.’
Nog even terug naar Evita. Die werd indertijd ook yegua genoemd. Zoals hengst (Spaans: semental) wordt gebruikt om een vurige minnaar te benoemen, gebruikten de Argentijnse bankiers en andere macho’s in de eerste helft van de vorige eeuw de term merrie om Evita’s voluptueuze figuur te prijzen. Tijdens een boerenopstand in 2013 kreeg Cristina voor het eerst de bijnaam yegua. Ze was er echter als de kippen bij om deze vulgaire benaming zich eigen te maken, waardoor ze de negatieve lading als stadse sloerie volledig wist te ontkrachten.
In de aanloop van de nationale verkiezingscampagne van 2019, toen Cristina besloot om zich kandidaat te stellen voor vicepresident van het land, leende ze een zin van Evita’s man, president Juan Perón (1895-1974), die zichzelf als ‘een plantenetende leeuw’ definieerde om de Argentijnen gerust te stellen bij zijn terugkeer aan de macht na een jarenlange ballingschap in Madrid. “Ik wil jullie eraan herinneren dat merries ook planteneters zijn”, zei ze met een grijns en beloofde hetzelfde als Perón: dat niemand bang hoefde te zijn voor haar terugkeer aan de macht.
Volgend jaar zijn er weer verkiezingen in Argentinië. Wordt 2023 het jaar van Cristina’s comeback in het Roze Huis? Voor nu roepen de mensen op straat in Buenos Aires: ‘Todas somos Cristina.’ We zijn allemaal Cristina.
*Na het plotselinge overlijden van haar echtgenoot, ex-president Néstor Kirchner, ging Cristina gedurende drie jaar in het zwart gekleed.
Foto’s genomen door de auteur zelf in december 2011. De hand voor de camera is van zijn Argentijnse tante, die op het plein voor het Roze Huis in Buenos Aires in huilen uit zou barsten.
