Asset 14

De straat tegen Davos

Hard//talk: De straat tegen Davos

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De uithaal van Rutger Bregman naar de wereldelite op het World Economic Forum in Davos, het onderonsje van de superrijken der aarde, ging twee weken geleden de wereld over. Mooi dat zijn ideeën zo massaal werden opgepikt, maar dat is niet genoeg. Jarmo Berkhout legt uit waarom.

Rutger Bregman had twee weken geleden zijn moment van glorie. De jonge historicus, bekend van zijn pleidooien voor het basisinkomen en een vernieuwd geloof in de Vooruitgang, gebruikte het platform dat Davos hem bood om de miljonairsklasse de oren te wassen. Dat deed hij met een vanzelfsprekende pijler van elke linkse politiek: belast de rijken. Daarop ging hij prompt viral. Wat daarmee onderbelicht bleef, is dat het in werkelijkheid zijn panelgenoot Winnie Byanyima was die zich opwierp als kampioen van de armen en de arbeidende klassen. Het was haar uitsmijter die het weerwoord vormde tegen het misplaatste economische optimisme van de Davos-elite: “You’re not counting dignity of people. You’re counting exploited people!

Bregman ziet zijn eigen populariteit dan ook als een teken dat zijn vooruitgangsgeloof legitimeert, en laat het na economische rechtvaardigheid te eisen namens de uitgebuite massa.

Hoe moeten we het verschil tussen de twee panelleden begrijpen? Terwijl het Bregman naar eigen zeggen te doen is om de materiële levensomstandigheden van de mensen, gelooft hij dat het ideeën zijn die de wereld veranderen. Dat klinkt logisch, maar is eigenlijk een paradox: het zijn namelijk mensen die de wereld veranderen, op basis van collectieve politieke actie. Wie dit negeert, hanteert in feite het perspectief van een optimistische machthebber – een beetje als een doorsnee D’66-er, of Mark Rutte als hij weer eens uitlegt hoe gaaf ons land is.

Bregman ziet zijn eigen populariteit dan ook als een teken dat zijn vooruitgangsgeloof legitimeert, en laat het na economische rechtvaardigheid te eisen namens de uitgebuite massa. Elke levensvatbare linkse (of progressieve) organisatie begint met dat laatste. Wie dat serieus neemt, doet er beter aan te denken vanuit “de straat”, vanuit het concrete leven van degenen die daadwerkelijk gebaat zijn bij een systeemverandering. Het was Byanyima die dit in Davos deed, door de superrijken erop te wijzen dat hun kwantificatie van de economische voorspoed helemaal niks zegt over de levens van de mensen – arbeiders, boeren – die die voorspoed überhaupt mogelijk maken. Ze verklaarde zich solidair met hen en plaatste daarmee het zwaartepunt van het conflict met de miljonairsklasse in de politieke strijd voor waardigheid en gelijkheid. Dat werkt mobiliserend.

De tekenen van verandering moeten we daarom niet zoeken in de tijdelijke belangstelling voor een viral idee als dat van Bregman (hoe belangrijk het ook is om de rijken te belasten!), maar in de bereidheid om collectief politieke actie te ondernemen. Terwijl het fenomeen van een protestgeneratie voor altijd gevangen leek te blijven in de legendes van de jaren zestig, zien we nu wederom een massale mobilisatie van jonge mensen. De klimaatspijbelaars waren het meest hoopgevende wat Nederland in jaren overkomen is. En het is pas het begin. Volgende maand wordt een spektakel: eerst de Women’s March en de Klimaatmars, die beide massaal beloven te worden. De week erop een nationale onderwijsstaking en de week daarna de jaarlijkse demonstratie tegen racisme en discriminatie. Laten we de Davos-elite vergeten, de gezapigheid waarmee we met onze verworven rechten omspringen aan de kant schuiven, en woorden omzetten in daden.

Beeld: World Economic Forum via Flickr

Mail

Jarmo Berkhout werkt bij Het Actiefonds, een Amsterdamse organisatie die wereldwijd activisten ondersteunt. Hij studeerde filosofie aan de UvA, die hij meermaals hielp te bezetten, en is schrijver.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Het geweld van de sloopkogel en de leugens van de dialoog

Geweld kent vele vormen: uit je huis gedreven worden, een politieknuppel op je kaak krijgen, en een beschaafd gesprek moeten houden met de mensen die je huizen slopen en je zojuist tegen de grond werkten. Al deze vormen passeerden de revue tijdens de Woonopstand. Lees meer

Daten en rouw

Daten als de dood nog naklinkt

Rouw laat geen enkel deel van het leven onberoerd, merkt Babet te Winkel na het overlijden van haar moeder. In dit persoonlijke essay onderzoekt ze de relatie tussen daten en de dood. Lees meer

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Zo divers als het brein is, zo identiek is de medicatie

Van de Nederlanders met autisme krijgt ongeveer de helft ooit medicijnen voorgeschreven, maar veel opties zijn daar niet in. Lees meer

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Hoe ik een man van mezelf probeerde te maken

Max Urai heeft in zijn jonge jaren veel voorbeelden gehad van mannelijkheden die niet draaien om auto's herkennen en gewichtheffen. Toch merkt hij nu dat een mens zich maar tot zoverre kan pushen om anders te worden dan hij/zij/hen is. Lees meer

Nieuws in beeld: 17

Gevaccineerde Big Bird vogelvrij voor conservatieve Amerikanen

Big Bird kreeg een vaccin en nu zijn conservatieve Amerikanen boos. Lees meer

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Leer gewoon de regeltjes, luilakken

Dyslexie is alleen een handicap omdat we het belang van foutloos Nederlands overschatten. In ons professionele en persoonlijke leven zou spelling niet bepalend moeten zijn, stelt Vivian Mac Gillavry, zelf dyslectisch. Lees meer

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

Een ode aan de zinloosheid van het bestaan

De millennial beweegt zich in een wereld vol problemen, waar niets zeker lijkt te zijn. Waarom blijven zoeken naar vaste betekenis, vraagt Aisha Mansaray zich af. Kunnen we niet beter een vrolijk soort nihilisme omarmen? Lees meer

KIRAC loopt achter op John de Mol

KIRAC loopt achter op John de Mol

Achter de façade van KIRACs kunstkritiek gaat vooral getreiter schuil. Volgens Julius Koetsier kunnen ze nog veel leren van populaire tv shows. Lees meer

Essay: Machowerk

Machowerk

Jonathan van der Horst onderzoekt mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag het laatste deel van de vierdelige essayreeks, met bijna-naamgenoten Mark Rothko en Philip Roth. Lees meer

Waar je voor staat 1

Wees trots op je activisme

Jihane Chaara kent de weerzin die sommige mensen voelen bij het idee van demonstreren. Toch gelooft ze dat de wereld alleen maar beter kan worden van een beetje idealisme. Lees meer

Essay: Zachte handen en een volmondige ja

Zachte handen en een volmondige ja

'Volgens mij had ik wel duidelijk gemaakt dat ik niet wilde, maar het leek makkelijker om mijn schouders op te halen en te veronderstellen dat hij het niet had gemerkt, dan te beseffen dat dit seksueel geweld was.' Lees meer

Nieuws in beeld: Wie vreet daar van de veluwe?

Wie vreet daar van de veluwe?

Om jonge kastanjes op jonge leeftijd te beschermen tegen hongerige dieren, worden de boompjes op de Veluwe ingepakt in plastic kokers. Maar zodra ze daar bovenuit groeien, slaan de herten aan het peuzelen. Lees meer

Automatische concepten 72

Geeft dit vaccin malaria de doodsteek?

Een 'historisch moment' in de strijd tegen malaria. Lees meer

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatieverlof. Waarom niet?

Menstruatie is nog altijd een taboe-onderwerp, ziet Stefanie Gordin. Terwijl praten over je cyclus kan leiden tot beter welzijn en een betere gezondheid. Én tot betere arbeidsomstandigheden. Hoog tijd om het serieus te hebben over de baten van menstruatieverlof. Lees meer

Nieuws in beeld: Huisje, droompje, beestje

Huisje, droompje, beestje

Is ons jarenlang een uitgewoond sprookje verkocht? Lees meer

Filmtrialoog: Another Round

Another Round

Thomas Vinterberg zet in Another Round een ongeloofwaardig gegeven op een geloofwaardige manier neer, volgens onze redacteurs. Lees meer

Nieuws in beeld: Homo homini lupus

Homo homini lupus

Sebastian Eisenberg volgt het nieuws van wolvin Noëlla en haar pups op de voet. Lees meer

Nieuws in beeld: Geen heil in het 'onheilshuis'

Geen heil in het 'onheilshuis'

Het ogenschijnlijk onschuldige adres Qingcheng Park 14-3-202 in Bejing werd na een zesvoudige moord een 'xiongzhai': een huis dat ongeluk brengt en schier onverkoopbaar is. Lees meer

10 procent is genoeg om een klimaatramp te voorkomen

10 procent is al genoeg om een klimaatramp te voorkomen

Volgens het laatste IPCC-rapport zijn we al cruciale kantelpunten in de opwarming van de aarde gepasseerd. Toch vindt Max Beijneveld hoop in de sociale wetenschap, die aantoont dat we voor duurzame verandering ook bereikbare kantelpunten bestaan. Lees meer

Nieuws in beeld: Remkes haalt de rem eraf

Remkes haalt de rem eraf

De nieuwe informateur Johan Remkes heeft duidelijk minder geduld dan zijn voorgangers. En terecht, vindt Rueben Millenaar. Lees meer