Asset 14

De straat tegen Davos

Hard//talk: De straat tegen Davos

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De uithaal van Rutger Bregman naar de wereldelite op het World Economic Forum in Davos, het onderonsje van de superrijken der aarde, ging twee weken geleden de wereld over. Mooi dat zijn ideeën zo massaal werden opgepikt, maar dat is niet genoeg. Jarmo Berkhout legt uit waarom.

Rutger Bregman had twee weken geleden zijn moment van glorie. De jonge historicus, bekend van zijn pleidooien voor het basisinkomen en een vernieuwd geloof in de Vooruitgang, gebruikte het platform dat Davos hem bood om de miljonairsklasse de oren te wassen. Dat deed hij met een vanzelfsprekende pijler van elke linkse politiek: belast de rijken. Daarop ging hij prompt viral. Wat daarmee onderbelicht bleef, is dat het in werkelijkheid zijn panelgenoot Winnie Byanyima was die zich opwierp als kampioen van de armen en de arbeidende klassen. Het was haar uitsmijter die het weerwoord vormde tegen het misplaatste economische optimisme van de Davos-elite: “You’re not counting dignity of people. You’re counting exploited people!

Bregman ziet zijn eigen populariteit dan ook als een teken dat zijn vooruitgangsgeloof legitimeert, en laat het na economische rechtvaardigheid te eisen namens de uitgebuite massa.

Hoe moeten we het verschil tussen de twee panelleden begrijpen? Terwijl het Bregman naar eigen zeggen te doen is om de materiële levensomstandigheden van de mensen, gelooft hij dat het ideeën zijn die de wereld veranderen. Dat klinkt logisch, maar is eigenlijk een paradox: het zijn namelijk mensen die de wereld veranderen, op basis van collectieve politieke actie. Wie dit negeert, hanteert in feite het perspectief van een optimistische machthebber – een beetje als een doorsnee D’66-er, of Mark Rutte als hij weer eens uitlegt hoe gaaf ons land is.

Bregman ziet zijn eigen populariteit dan ook als een teken dat zijn vooruitgangsgeloof legitimeert, en laat het na economische rechtvaardigheid te eisen namens de uitgebuite massa. Elke levensvatbare linkse (of progressieve) organisatie begint met dat laatste. Wie dat serieus neemt, doet er beter aan te denken vanuit “de straat”, vanuit het concrete leven van degenen die daadwerkelijk gebaat zijn bij een systeemverandering. Het was Byanyima die dit in Davos deed, door de superrijken erop te wijzen dat hun kwantificatie van de economische voorspoed helemaal niks zegt over de levens van de mensen – arbeiders, boeren – die die voorspoed überhaupt mogelijk maken. Ze verklaarde zich solidair met hen en plaatste daarmee het zwaartepunt van het conflict met de miljonairsklasse in de politieke strijd voor waardigheid en gelijkheid. Dat werkt mobiliserend.

De tekenen van verandering moeten we daarom niet zoeken in de tijdelijke belangstelling voor een viral idee als dat van Bregman (hoe belangrijk het ook is om de rijken te belasten!), maar in de bereidheid om collectief politieke actie te ondernemen. Terwijl het fenomeen van een protestgeneratie voor altijd gevangen leek te blijven in de legendes van de jaren zestig, zien we nu wederom een massale mobilisatie van jonge mensen. De klimaatspijbelaars waren het meest hoopgevende wat Nederland in jaren overkomen is. En het is pas het begin. Volgende maand wordt een spektakel: eerst de Women’s March en de Klimaatmars, die beide massaal beloven te worden. De week erop een nationale onderwijsstaking en de week daarna de jaarlijkse demonstratie tegen racisme en discriminatie. Laten we de Davos-elite vergeten, de gezapigheid waarmee we met onze verworven rechten omspringen aan de kant schuiven, en woorden omzetten in daden.

Beeld: World Economic Forum via Flickr

Mail

Jarmo Berkhout werkt bij Het Actiefonds, een Amsterdamse organisatie die wereldwijd activisten ondersteunt. Hij studeerde filosofie aan de UvA, die hij meermaals hielp te bezetten, en is schrijver.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
 Nee, jijbakt er niets van!

Nee, jijbakt er niets van!

De in Los Angeles geboren illustrator Sebastian Eisenberg woont sinds kort in België. Hij ervaart hoe het is om de Amerikaanse verkiezingen vanuit Europa te volgen. Lees meer

Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

 The Notorious RBG is niet meer

The Notorious RBG is niet meer

Illustrator Pirmin Rengers maakte dit prachtige portret ter ere van Ruth Bader Ginsburg, de Amerikaanse opperrechter die afgelopen vrijdag overleed. Lees meer

 'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

'Zijn we al thuis?' vragen 14.000 vluchtelingen in Nederland

Maar liefst 14.000 asielaanvragen zouden nog voor het eind van 2020 behandeld moeten zijn, zo is de doelstelling van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Lees meer

Nostalgische saus

Nostalgische saus

Onze maatschappij kent momenteel veel nostalgische oplevingen. Kunstenaar Sandra Mackus betrapt zichzelf erop dat ze in haar werk ook met het verlangen naar vroeger speelt. Hoe blijft ze authentiek en oprecht? Haar recept is verbluffend simpel. Lees meer

Heimwee in het Heilig Land - een triptiek 1

Heimwee in het Heilig Land

Lies Defever passeerde de muur tussen Israël en Palestina, en ontmoette twee volken met heimwee naar de toekomst. Lees meer

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Over nostalgie en camp - smijt je waardeloze parels uit het raam

Wat hebben nostalgie en camp met elkaar van doen? Rijk Kistemaker kwam erachter dat deze twee fenomenen nauwer verbonden zijn dan we in eerste instantie misschien denken. Een essay over de troost van het abjecte en de overdaad, van schorseneren en Meryl Streep, van de glitters en parels in een gezamenlijke queercultuur. Lees meer

Automatische concepten 44

Op weg naar andere relatie- en woonvormen

Een romantische relatie die niet wordt getypeerd door exclusiviteit of samenwonen, wordt opeens een vrije ruimte om op onderzoek te gaan en zelf te creëren, aldus Babet te Winkel. Lees meer

Filmtrialoog: De Beentjes van Sint Hildegaard

De Beentjes van Sint Hildegard

Onze redacteurs zagen het speelfilmdebuut van Herman Finkers als acteur en scenarist, een sympathiek liefdesverhaal dat desalniettemin de nodige pijn niet schuwt. Lees meer

 Eet je bord leeg!

Eet je bord leeg!

De Chinese president Xi Jinping heeft de aanval geopend op voedselverspilling in zijn land. Lees meer

 Geef mij mijn (waan)zin

Geef mij mijn (waan)zin

Illustrator Rueben Millenaar ziet het kookpunt van de onvrede om de coronamaatregelen steeds dichterbij komen. Lees meer

Tempo Doeloe -

Tempo Doeloe - Verbonden met een omstreden verleden

De jaarlijkse herdenking van de capitulatie van Japan in 1945 roept bij Vivian Mac Gillavry gemengde gevoelens op. Als tweede generatie oorlogsslachtoffer groeide ze op met nostalgische verhalen over Tempo Doeloe, maar vindt ze de steeds luider klinkende kritiek op het koloniale verleden terecht. Een essay over het omgaan met een koloniaal verleden in je familie, verbintenis voelen en je eigen gedachten daarover vormen. Lees meer

 Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Eén televisiedoorbraak, alstublieft

Realityknaller Big Brother komt terug, en er is beslist geen tekort aan aanmeldingen. Lees meer

Filmtrialoog: Der Fall Collini

Der Fall Collini

Redacteurs Ruby Sanders, Rosanna Baas en Oscar Spaans togen naar de bioscoop om Der Fall Collini te zien, een rechtbankthriller met een verrassende inkijk op een onderbelicht stukje naoorlogse geschiedenis. Lees meer

Op de corona-top waande Rutte zich in zijn eigen sprookje

Op de corona-top geloofde alleen Rutte zijn eigen sprookje

Onder het mom van solidariteit probeerde onze premier destructief neoliberalisme te exporteren. Daarmee schiet hij Nederland alleen maar in de voet. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan