Asset 14

The Master

Veteraan Freddie Quell (Joaquin Phoenix) keert na de Tweede Wereldoorlog getraumatiseerd terug naar huis. Hij brouwt zijn eigen mysterieuze cocktails, is geobsedeerd door vagina's, belandt in gevechten en wordt overal ontslagen. Tot hij de charismatische denker Lancaster Dodd (Philip Seymour Hoffman) tegenkomt. Deze gelooft dat mensen gekweld worden door trauma's uit vorige levens en dat ze hun emoties kunnen overwinnen. Hij ziet in Freddie de ideale pupil en zo begint een fascinerende strijd tussen twee tegenpolen.

Emy: Van tevoren dacht ik: dit wordt een avondje Scientology-bashing.

Philip: Dat was het in zekere zin toch ook?

Emy: Er zitten natuurlijk wel wat verwijzingen naar Scientology in. De techniek die gebruikt werd om mensen van hun trauma’s af te helpen: ‘processing’. Dat is bijna letterlijk ‘auditing’.

Rutger: Ja, de figuur van Lancaster Dodd en The Cause zijn op L. Ron Hubbard en zijn Dianetics-beweging geinspireerd. Maar dat was meer omdat Paul Thomas Anderson geïnteresseerd was in de nostalgie van de jaren vijftig en de trauma’s van veteranen. Wat nog altijd een actueel thema is. Alle liedjes gingen toen over spoken, verloren liefdes. En Hubbard en zijn volgelingen wilden terug naar hun vorige levens.

Emy: Jij hebt ook dit interview gelezen?

Rutger: Hehe, onder andere. Zoals ze zeggen: I fell down a Google hole.

Emy: Maar als je dat interview leest, zie je dus dat Anderson er helemaal niet op uit was om Scientology te bekritiseren. Hij voelde zelfs sympathie voor de gelukszoekers van de Dianetics.

Rutger: Toen ik deze reclame voor Scientology zag, was ik ook wel onder de indruk. Het past echt bij tijden van crisis, met die rustige antwoorden op grote vragen.

Emy: Pas op hoor Rutger, ze roven je helemaal leeg!

Philip: In de kern gaat The Master over machtsrelaties. Op een gegeven moment zegt Dodd tegen Freddie dat als het hem ooit lukt om te leven zonder wat voor een meester dan ook, hij iedereen maar moet vertellen hoe hij dat voor elkaar heeft gekregen. Dat was voor mij de essentie. We kunnen niet zonder meester, of het nou een god is, of de wetenschap, of een charismatische, blonde dikzak met een snor. Anderson suggereert dat sektes maar al te graag op de zwaktes van de mens inspelen. Dat verklaart waarom Mister Scientology Tom Cruise niet blij was met de film.

Rutger: Het ging volgens mij over het eeuwige dualisme van gevoel en verstand. Freddie is een ontembaar beest, Dodd de kalme redenaar. Maar uiteindelijk blijkt die tweedeling helemaal niet zo duidelijk: Dodd heeft woede-uitbarstingen, Freddie is in al zijn waanzin oprechter dan die enge sekte-leden… Eerst keek ik hoofdschuddend toe hoe Freddie zichzelf de vernieling in hielp, maar later werd ik steeds jaloerser op zijn onbegrensde gevoeligheid. Alle impulsen die ik de hele dag negeer of stroomlijn, lééft hij gewoon.

Philip: Haha, het wordt nu heel lastig om de Duitse filosofen of Oostenrijkse psychiaters links te laten liggen.

Emy: De nadruk ligt op Freddie. In zekere zin is hij ook een meester. Het ontembare beest dat Freddie is, dat spreekt Dodd stiekem ook heel erg aan. Ik dacht steeds: ‘Waarom toch? Waarom drinkt Dodd die zelfgestookte hoestdrankjes mee? Waarom wil hij zo graag met Freddie stoeien in het gras?’ Maar toen zag ik het… Willen jullie het weten?

Rutger: Oh Emy, je verleidt me zo met je irrationele en grensdoorbrekende redeneringen… Ja meesteres! Kwel ons niet langer! Ja wij willen het weten!

Emy: Nu verwachten jullie natuurlijk iets over vorige levens, maar daar doe ik niet aan mee. Nee, het kwam door… zijn vrouw Peggy (Amy Adams)! Die is de eigenlijke meester in de film. Zij houdt Dodd op een gegeven moment gewoon letterlijk bij de ballen! En hij zit zo onder de plak dat hij de woeste gekkigheid van Freddie loopt te verheerlijken. Hij denkt dat Freddie werkelijk vrij is, terwijl die man de meest vreselijke bocht moet drinken om de dag een beetje door te kunnen komen.

Philip: Hier zie je dus dat iedereen een meester nodig heeft.

Rutger: Het was mooi hoe Peggy haar man zo streng en toch bekwaam aftrok bij de wastafel.

Philip: Dat was uit het leven gegrepen.

Rutger: Jouw leven? Ik ben nog nooit afgetrokken bij een wastafel. Jammer, wel.

Emy: Jongens, focus! Dit is dus precies wat er met Dodd gebeurde, het ging zo goed met z’n carrière, maar toen werd hij weer afgeleid door libidineuze gedachten. Zo komt er nooit een allesomvattende filosofie van de grond.

Rutger: Joaquin Phoenix, wat een geweldenaar. Ik ben echt fan sinds I’m Still Here, die rare mockumentary van Casey Affleck waarin Phoenix rapper wil worden en faalt. In The Master was hij eng, onuitstaanbaar en toch mooi. Vond jij hem aantrekkelijk, Emy?

Emy: Okee, je hebt me effectief afgeleid. Phoenix was aan de ene kant afstotelijk, met z’n gebogen rug en z’n vertrokken gezicht, maar toch hè, dat dierlijke. Als je weet dat een personage zo seksueel ingesteld is, dan is dat stiekem heel aantrekkelijk. Je gaat zelf automatisch ook aan seks denken.

Philip: Haha, ja? Door die gebogen rug, die handjes in de zij, en de lege blik in z’n ogen? Die scènes in de cel, met dat bed: daar was ik echt enorm van onder de indruk. Zoveel agressie. En dan Hoffman in dat hok ernaast. Soort gefakete kalmte. Schitterend!

Rutger: Of die eerste ondervragingsscène, waarbij Phoenix zichzelf in het gezicht slaat, Hoffman hem uitdaagt en de camera heen en weer schiet tussen twee close-ups. Een soort gevecht tussen King Kong en Godzilla. Wow! Phoenix bleef maandenlang in character, las ik. Het kapotschoppen van die toiletpot in zijn cel, dat lange gevecht met die dikke man, dat was allemaal geïmproviseerd. Hij was onhoudbaar, vloog regelmatig van de set af, de lampen in. Anderson houdt van dat soort gestoorde acteurs, eerder zag je dat met Tom Cruise (Magnolia) en Daniel Day-Lewis (There Will Be Blood).

Philip: Dat geloof ik graag. Dat soort risk-management maakt van Anderson verreweg de beste Amerikaanse regisseur die er is. Naast het feit dat het een filmisch genie is. Het was prachtig op 70mm! En There Will Be Blood was de beste film van het eerste decennium.

Emy: Hij is de ware Meester. Hebben we het antwoord toch nog gevonden.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Ook automobilist moet aan de bak

Ook automobilist moet aan (of uit) de bak

Illustrator Veerle van der Veer brengt het nieuws in beeld. Dat de rechter Shell opdraagt zijn CO2-uitstoot drastisch terug te dringen, leverde vooral instemming en leedvermaak op, zagen opiniemakers in de Volkskrant. En de klánten van Shell dan, vroegen zij zich af. Lees meer

Speech: Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Waarom activisten de ‘zomer van trans woede’ uitroepen

Honderden demonstranten protesteerden tegen de vernederende en dehumaniserende zorg voor transgender personen. Ze eisen hervorming van het zorgsysteem en riepen een ‘zomer van trans woede’ uit. Non-binaire trans vrouw Nilin gaf een openhartige toespraak. Lees meer

Filmtrialoog: Gunda

Gunda

Onze redacteuren Eva van den Boogaard, Nora van Arkel en Jozien Wijkhuijs bekeken de documentaire Gunda. Ze zijn onder de indruk van de unieke vorm van de film, maar er bleken ook wat dingen die iedereen anders interpreteerde. Lees meer

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

De ketenen zijn gebroken, maar de wonden zijn niet geheeld

Op 1 juli 1863 schafte Nederland de slavernij af in Suriname en op Aruba, Bonaire, Curaçao, Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. Althans, zo staat het in de geschiedenisboeken. Lees meer

Essay: Verslag van een mislukking

Verslag van een mislukking

In de essayreeks Boys don't cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 2 met werk van de slam poet IN-Q. Lees meer

Maling aan de paling

Maling aan de paling

Met 60 duizend stuwen, gemalen en sluizen is ons land voor trekkende palingen de grootste hindernisbaan van Europa. Lees meer

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

Ik bekritiseer Israël omdat ik om haar geef

In gesprekken over Israël-Palestina bevindt Max Beijneveld zich afwisselend aan beide kanten. Voor hem is het bekritiseren van Israël juist een teken van hoop en vriendschap: hij uit kritiek omdat hij gelooft dat Israël kan verbeteren. Lees meer

Automatische concepten 56

Een Afrikaanse kritiek op het Antropoceen

In het Antropoceen zou 'de mens' een bepalende factor zijn in het verstoren van het klimaat en de biodiversiteit. Maar wie kan zich eigenlijk tot mens rekenen? En wie wordt als object behandeld? Grâce Ndjako verwerpt het Antropoceen als een eurocentrisch idee. Lees meer

Je partner slaan is nog geen doodvonnis voor je carrière

Je partner slaan is (nog) geen doodvonnis voor je carrière

Het onderscheid tussen de publieke en de privésfeer is soms vaag, maar geweld achter de voordeur zouden we nóóit door de vingers moeten zien, meent Jihane Chaara. Waarom komen zoveel publieke figuren ermee weg? Lees meer

Kunst is werk

Kunst is werk

Brood noemen we essentieel, theater niet. Maar wat als je in het theater je brood verdient? Lees meer

 Klop, klop, wie is waar?

Klop, klop, wie is waar?

De klopjacht op de voortvluchtige militair Jürgen Conings doet de in België woonachtige Amerikaanse illustrator Sebastian Eisenberg denken aan iets wat in zijn thuisland zou gebeuren; niet in Europa. Lees meer

Flaneur versus voyeur

Flaneur versus voyeur

Sarah Vergaerde onderzoekt het doelloos ronddwalen én het al dan niet onopgemerkt gluren naar de ander aan de hand van boeken, films, podcasts en documentaires, waaronder My Amsterdam van Ed van der Elsken. Lees meer

Filmtrialoog: Ruben Brandt: Collector

Ruben Brandt: Collector

Onze redacteuren Jorne Vriens en Oscar Spaans en illustrator Friso Blankevoort bekeken de animatiefilm Ruben Brandt: Collector en zagen een verhaal dat niet in een andere vorm had kunnen worden verteld. Lees meer

Nieuws in beeld: Is het kunst of geeft het winst?

Is het kunst of geeft het winst?

Illustrator Loes van Gils kijkt met afgrijzen naar de afwegingen die het kabinet maakt. Dierentuinen, sportscholen en binnenzwembaden werden geopend, culturele instellingen moesten de deuren gesloten houden. Lees meer