Asset 14

Amour

Wie wil er niet oud worden als voormalig pianodocenten Anne (Emanuelle Riva) en Georges (Jean-Louis Trintignant)? Ze zijn de tachtig gepasseerd, wonen in een prachtig appartement, houden nog steeds veel van elkaar en verkeren in goede gezondheid. Totdat Anne een beroerte krijgt. Ze glijdt af, wil niet meer. Het leven blijkt broos en afscheid nemen moeilijk. Michael Hanekes nieuwste stelt de vraag: wat is liefde als de ander eigenlijk dood wil?

Julia: Je weet hoe het afloopt, maar het is toch verrassend. Net als het echte leven. Ontroerend.

Boy: Er rolde zelfs een paar keer een traan over m'n wang. De laatste keer dat me dat gebeurde, kan ik me niet eens herinneren – tijdens een film althans. Gelukkig kon er af en toe ook gelachen worden, waardoor de film een warmte kreeg die bij Hanekes eerdere werk ontbreekt.

Emy: Ik las dat critici dit zijn “meest tedere” film noemen. Ik vind hem echter wreder dan ooit.

Julia: Wat is er dan zo wreed aan? Mensen krijgen toch beroertes? Ze gaan toch dood? En dat is gewoon niet mooi. Dat stinkt.

Emy: Helemaal waar, maar los van de vraag of je dat ook op deze manier in beeld moet brengen, vind ik het voornamelijk wreed op psychologisch vlak. Anne, de vrouw die de beroerte krijgt, wil helemaal niet meer verder leven. Haar man Georges gijzelt haar met zijn zorg, en dat wordt (in mijn ogen) een steeds naarder spel tussen die twee. Maar misschien zag ik het te veel in traditionele Haneke-termen.

Boy: Huh? Gijzelt met zijn zorg? Maar vooral: traditionele Haneke-termen? Wat bedoel je?

Emy: Door films als Funny Games, La Pianiste en Caché ben ik het gewend dat mensen in zijn werk wrede spelletjes met elkaar spelen. Eerst dacht ik dat dat hier niet zo was en was ik stiekem jaloers op die twee oude mensen die nog zoveel liefde voor elkaar voelen. Toen bleek dat zij eigenlijk wil sterven en hij haar per se in leven wil houden dacht ik: van iemand houden is ook diegene belemmeren, omdat je wilt dat hij of zij bij je blijft.

Julia: Ik zie het heel anders. Georges kan gewoon niet eerder accepteren dat het voorbij is. Dat ze eigenlijk al weg is gegaan. Iedereen is egoïstisch in de liefde.

Boy: Inderdaad, en Georges is daarvan de imperfecte, buitengewoon menselijke verpersoonlijking. Hij is mijn nieuwe held: vol liefde voor degene van wie hij houdt, draagt hij het leed waardig en is hij, uiteindelijk, bereid tot het uiterste.

Julia: Anne vertelt Georges dat ze niet meer wil. Als hij daaraan geen gehoor geeft, vraagt ze hem alleen er niets meer over te zeggen. Want ze weet dat ze niet meer van hem kan verlangen.

Emy: Dat bewijst mijn punt toch? Je kunt gijzelen een sterk woord vinden, maar feit is dat zij niet meer wil, maar voor hem maar een beetje door blijft lijden.

Julia: Dat heet dus liefde.

Emy: Ja, precies, dus wat dat betreft vond ik het als vrijgezel wel troostend.

Boy: Hahaha.

Julia: De film verbeeldde de vraag 'waarom leef je?' in die zin heel mooi. Want zo duidelijk is het niet. Je wilt dat het leven doorgaat. Maar wat is dat dan, leven? Ademen? Liedjes zingen? Voordat het misging was de kwaliteit van Georges' en Anne’s bestaan overduidelijk. Op welk punt moet je besluiten dat het het niet meer waard is?

Boy: Dat is een goede en moeilijke vraag, maar waar jullie aan voorbij lijken te gaan, is dat er ook zoiets is als een buitenwacht. Die vindt nog altijd dat je ondraaglijk moet lijden voordat er euthanasie aan te pas mag komen. En op eigen houtje je vrouw omleggen, dat is heel andere koek. Liefdevolle koek in dit geval, maar toch.

Emy: Maar die vraag kwam helemaal niet aan de orde.

Boy: Dat Haneke het niet expliciet aan de orde brengt, betekent niet dat het niet aan de orde is. Waarom denk je dat Anne niet naar een ziekenhuis wil? Natuurlijk, omdat ze bang is en het leven haar daar verschrikkelijk lijkt, maar ook omdat er geen uitzicht op een einde is. Niet als het aan keurig binnen de lijntjes kleurende dokters ligt in ieder geval. Zeker in Frankrijk, waar actieve euthanasie nog altijd verboden is.

Julia: Het was bovendien ook een dokter die haar beroerte veroorzaakte, zo wordt tussen neus en lippen door verteld. Er was 5 procent kans dat het mis zou gaan bij haar operatie. En het ging ook mis.

Emy: Dus is deze film eigenlijk een aanklacht tegen de medische zorg?

Julia: Dat vind ik een nogal heftige uitleg. Uiteindelijk heeft de buitenwereld er geen klap mee te maken. Die zuster die onbeschoft en vervelend is, wordt er uitgebonjourd en zelfs de kinderen komen amper aan bod. Het pathetische gehuil van de dochter lijkt haast onrealistisch. Sterven doe je alleen. En soms een beetje met zijn tweeën.

Boy: Over alleen sterven gesproken, ik zag deze film in m’n eentje. Is het dragelijker als er iemand naast je zit die af en toe je hand vastpakt?

Julia: Nou ja, ik ben er met mijn verloofde heen geweest. Daarvan hoop je toch dat hij ook nog van je houdt als je oud bent en kwijlt. Maar hij vond het walgelijk. Bij elke close-up van een door de ouderdom getekend gezicht, keek hij weg.

Emy: Zullen we dan later maar samen in hetzelfde bejaardentehuis gaan zitten en elkaars kwijl wegvegen?

Julia: Dan mag jij de filmlijst samenstellen.

Boy: En luisteren we de hele dag naar het verfijnde pianospel van Alexandre Tharaud.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Gatool Katawazi
    Gatool KatawaziRedacteur
het laatste
 Mag ik dan niks meer zeggen?

Mag ik dan niks meer zeggen?

'De vrije uitwisseling van informatie en ideeën, de levenslijn van een liberale samenleving, wordt met de dag verder ingeperkt', vonden zo'n 150 prominenten in een publieke aanklacht tegen de 'cancel culture'. Kritiek op de brief liet niet lang op zich wachten. Lees meer

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wat heeft een mens aan een miljard?

Wie de vermogensongelijkheid in Nederland aan de kaak stelt, hoort regelmatig: ‘Gelukkig zijn we geen Amerika. Daar is de rijkdom pas oneerlijk verdeeld!’ Dat klopt. Maar we staan wel op de tweede plek. Zo egalitair is ons land niet. Lees meer

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

Sinds Corona zijn we op retraite zonder rust

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: filosoof Aldo Kempen reageert op de reflecties van filosoof Miriam Rasch. Lees meer

 Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Corona-afval brengt meerkoet in de nesten

Meerkoeten blijken hun nesten maar wat graag te bouwen met ons corona-afval. Dat heeft voor-, maar vooral veel nadelen. Lees meer

Rueben Millenaar

“Excuses voor de slavernij? Moet ik me schuldig voelen?”

Overheidsexcuses zijn hét moment voor Nederland om het koloniale verleden eens recht in het gezicht aan te kijken, schrijft Lennart Bolwijn. Lees meer

 1

'Ik gebruik de toekomst, het verleden en het tijdloze'

In de interviewserie ‘Tijdsvensters’ laten De Bedachtzamen steeds een creatieve denker reflecteren op het begrip ‘tijd’. Op Hard//hoofd reageren collega’s in stijl. Vandaag: illustrator Mans Weghorst reageert op de reflectie van animator Michael Dudok de Wit. Lees meer

 Vijftig jaar parade op de barricade

Vijftig jaar parade op de barricade

Vandaag precies vijftig jaar geleden liepen duizenden Amerikanen mee in de eerste Gay Pride Parade. Lees meer

Juist nu kan het straatbeeld anders 3

Juist nu kan het straatbeeld anders

In veertig tramhaltes verspreid over Den Haag is in plaats van reclame een kunstproject te zien van collectief Topp & Dubio. Lees meer

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Homo? Ik zeg liever dat ik op jongens val

Als iedereen zo graag met ‘homo’ wil schelden, laten we het dan ook als scheldwoord behandelen. Laten we voetbalwedstrijden stilleggen bij homofobe uitlatingen. Laten we druk uitoefenen op kranten die homofobe artikelen publiceren, schrijft Sebastiaan van der Lubbe. Lees meer

Nieuws in Beeld: Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt 10

Hoe het bedrijfsleven demonstraties mogelijk maakt

Fotograaf Ka-Tjun Hau bracht de 'achterkant' van de antiracismedemonstraties in beeld. Lees meer

Hard//talk: ‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

‘Black Lives Matter’ betekent óók in Nederland politiegeweld tegengaan

De politie meer geweldsbevoegdheden geven is volstrekt onnodig. Het is zelfs onwenselijk en gevaarlijk. Lees meer

Hard//talk: De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

De anderhalve meter negeren mag best, maar alleen als het geld oplevert

Als de antiracismedemonstranten die begin deze maand op de Dam stonden de schuld krijgen van een tweede coronagolf, is dat niet omdat ze een risico namen. Lees meer

 1

Hoe vang je activisme in beeld?

Hoe dun is de scheidslijn tussen een sterke boodschap en een kwalijke misser? Hoe luid moet je van je laten horen als witte illustrator, en vraag je geld voor het gebruik van een illustratie van George Floyd? Drie illustratoren gaan in gesprek. Lees meer

Ga weg met je loonoffer

Ga weg met je loonoffer

Nu is het tijd om de beroepsbabbelaars aan de kant te schuiven en het belang van werkers centraal te stellen, zegt FNV Jong-voorzitter Bas van Weegberg. Lees meer

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Blijven opletten nu. Een essay over eenzaamheid.

Koen Schouwenburg leidt al lange tijd een eenzaam bestaan. Hij ziet wel mensen, maar wat betekent dat? Wanneer vind je ware verbondenheid en echt contact? Hij gaat te rade in de filosofie en de literatuur, en vindt in de liefde het antwoord. Maar om die liefde vast te kunnen houden, mogen we nooit berusten. Lees meer

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis

Ook dit is jouw huis is een audiotour door je eigen huis, gemaakt van archiefmateriaal. Het is een tour en audio-essay ineen over zoeken, eenzaamheid, uitzicht, en het schone zien in dingen die eigenlijk achtergrondruis zijn geworden. Lees meer

Filmtrialoog: Swallow

Swallow

Vanuit huis bekeken onze redacteuren de film Swallow. Die bleek veel meer dan een thriller met een absurde premisse. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Racisme is een diep verweven onderdeel van het narratief van Nederland, waar we nog dagelijks de gevolgen van kunnen zien en voelen. Het is niet genoeg om je stil en afzijdig te houden van onrecht: verandering vereist actie. Lees meer

Echte schrijvers stellen uit

Echte schrijvers stellen uit

Elke schrijver is bekend met uitstelgedrag. Professioneel uitsteller Nicolas Voet legt in zijn essay uit waar het gelummel vandaan komt, en waarom het broodnodig is. Lees meer

Terra Infirma (deel 1)

Terra Infirma (deel 1)

Terwijl het coronavirus zich in de eerste maanden van 2020 over de wereld verspreidde en verschillende overheden verschillende maatregelen troffen, observeerde Nicky Runge de gang van zaken in haar woonplaats Hongkong. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan