nieuwsbrief
Asset 14

Amour

Wie wil er niet oud worden als voormalig pianodocenten Anne (Emanuelle Riva) en Georges (Jean-Louis Trintignant)? Ze zijn de tachtig gepasseerd, wonen in een prachtig appartement, houden nog steeds veel van elkaar en verkeren in goede gezondheid. Totdat Anne een beroerte krijgt. Ze glijdt af, wil niet meer. Het leven blijkt broos en afscheid nemen moeilijk. Michael Hanekes nieuwste stelt de vraag: wat is liefde als de ander eigenlijk dood wil?

Mail

Julia: Je weet hoe het afloopt, maar het is toch verrassend. Net als het echte leven. Ontroerend.

Boy: Er rolde zelfs een paar keer een traan over m'n wang. De laatste keer dat me dat gebeurde, kan ik me niet eens herinneren – tijdens een film althans. Gelukkig kon er af en toe ook gelachen worden, waardoor de film een warmte kreeg die bij Hanekes eerdere werk ontbreekt.

Emy: Ik las dat critici dit zijn “meest tedere” film noemen. Ik vind hem echter wreder dan ooit.

Julia: Wat is er dan zo wreed aan? Mensen krijgen toch beroertes? Ze gaan toch dood? En dat is gewoon niet mooi. Dat stinkt.

Emy: Helemaal waar, maar los van de vraag of je dat ook op deze manier in beeld moet brengen, vind ik het voornamelijk wreed op psychologisch vlak. Anne, de vrouw die de beroerte krijgt, wil helemaal niet meer verder leven. Haar man Georges gijzelt haar met zijn zorg, en dat wordt (in mijn ogen) een steeds naarder spel tussen die twee. Maar misschien zag ik het te veel in traditionele Haneke-termen.

Boy: Huh? Gijzelt met zijn zorg? Maar vooral: traditionele Haneke-termen? Wat bedoel je?

Emy: Door films als Funny Games, La Pianiste en Caché ben ik het gewend dat mensen in zijn werk wrede spelletjes met elkaar spelen. Eerst dacht ik dat dat hier niet zo was en was ik stiekem jaloers op die twee oude mensen die nog zoveel liefde voor elkaar voelen. Toen bleek dat zij eigenlijk wil sterven en hij haar per se in leven wil houden dacht ik: van iemand houden is ook diegene belemmeren, omdat je wilt dat hij of zij bij je blijft.

Julia: Ik zie het heel anders. Georges kan gewoon niet eerder accepteren dat het voorbij is. Dat ze eigenlijk al weg is gegaan. Iedereen is egoïstisch in de liefde.

Boy: Inderdaad, en Georges is daarvan de imperfecte, buitengewoon menselijke verpersoonlijking. Hij is mijn nieuwe held: vol liefde voor degene van wie hij houdt, draagt hij het leed waardig en is hij, uiteindelijk, bereid tot het uiterste.

Julia: Anne vertelt Georges dat ze niet meer wil. Als hij daaraan geen gehoor geeft, vraagt ze hem alleen er niets meer over te zeggen. Want ze weet dat ze niet meer van hem kan verlangen.

Emy: Dat bewijst mijn punt toch? Je kunt gijzelen een sterk woord vinden, maar feit is dat zij niet meer wil, maar voor hem maar een beetje door blijft lijden.

Julia: Dat heet dus liefde.

Emy: Ja, precies, dus wat dat betreft vond ik het als vrijgezel wel troostend.

Boy: Hahaha.

Julia: De film verbeeldde de vraag 'waarom leef je?' in die zin heel mooi. Want zo duidelijk is het niet. Je wilt dat het leven doorgaat. Maar wat is dat dan, leven? Ademen? Liedjes zingen? Voordat het misging was de kwaliteit van Georges' en Anne’s bestaan overduidelijk. Op welk punt moet je besluiten dat het het niet meer waard is?

Boy: Dat is een goede en moeilijke vraag, maar waar jullie aan voorbij lijken te gaan, is dat er ook zoiets is als een buitenwacht. Die vindt nog altijd dat je ondraaglijk moet lijden voordat er euthanasie aan te pas mag komen. En op eigen houtje je vrouw omleggen, dat is heel andere koek. Liefdevolle koek in dit geval, maar toch.

Emy: Maar die vraag kwam helemaal niet aan de orde.

Boy: Dat Haneke het niet expliciet aan de orde brengt, betekent niet dat het niet aan de orde is. Waarom denk je dat Anne niet naar een ziekenhuis wil? Natuurlijk, omdat ze bang is en het leven haar daar verschrikkelijk lijkt, maar ook omdat er geen uitzicht op een einde is. Niet als het aan keurig binnen de lijntjes kleurende dokters ligt in ieder geval. Zeker in Frankrijk, waar actieve euthanasie nog altijd verboden is.

Julia: Het was bovendien ook een dokter die haar beroerte veroorzaakte, zo wordt tussen neus en lippen door verteld. Er was 5 procent kans dat het mis zou gaan bij haar operatie. En het ging ook mis.

Emy: Dus is deze film eigenlijk een aanklacht tegen de medische zorg?

Julia: Dat vind ik een nogal heftige uitleg. Uiteindelijk heeft de buitenwereld er geen klap mee te maken. Die zuster die onbeschoft en vervelend is, wordt er uitgebonjourd en zelfs de kinderen komen amper aan bod. Het pathetische gehuil van de dochter lijkt haast onrealistisch. Sterven doe je alleen. En soms een beetje met zijn tweeën.

Boy: Over alleen sterven gesproken, ik zag deze film in m’n eentje. Is het dragelijker als er iemand naast je zit die af en toe je hand vastpakt?

Julia: Nou ja, ik ben er met mijn verloofde heen geweest. Daarvan hoop je toch dat hij ook nog van je houdt als je oud bent en kwijlt. Maar hij vond het walgelijk. Bij elke close-up van een door de ouderdom getekend gezicht, keek hij weg.

Emy: Zullen we dan later maar samen in hetzelfde bejaardentehuis gaan zitten en elkaars kwijl wegvegen?

Julia: Dan mag jij de filmlijst samenstellen.

Boy: En luisteren we de hele dag naar het verfijnde pianospel van Alexandre Tharaud.

Redactie

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Automatische concepten 27

Ben je wel echt verslaafd aan je smartphone?

Dagelijks besteden we eindeloos veel tijd aan onze smartphones. Sommigen wijten dat aan een verslaving. Gatool Katawazi pleit ervoor dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor dit gedrag, en spaarzaam om te springen met het woord 'verslaving'. Lees meer

 Vega Whopperwolf

Vega Whopperwolf

Alsof je een hongerige wolf aan de soja krijgt, zo kun je de prestatie van De Vegetarische Slager zien. Het bedrijf verovert langzaam maar zeker de Europese markt voor vleesvervangers. Het nieuws in beeld door Katja Grosskinsky. Lees meer

Red zaterdag onze democratie 1

Red zaterdag onze democratie

Als terrorisme en doodsbedreigingen niet meer worden geschuwd om een racistische traditie in stand te houden, is jezelf uitspreken niet meer genoeg, ziet Naomí Combrink. De vrijheid van vergadering en de democratie staan op het spel. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

 China trekt zich er niets van aan

China trekt zich er niets van aan

China gaat zijn eigen gang, terwijl de internationale gemeenschap niet veel meer doet dan waarschuwingen uitdelen. Lees meer

Hard//talk: Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd 4

Betrokkenheid begint bij meer geld en tijd

Diederik Samsom stelde onlangs dat welvaart uit meer bestaat dan inkomen. Wolter de Boer ziet dat geld en tijd wel noodzakelijk zijn om je als burger te engageren met de problemen van deze tijd. Lees meer

800 meter jezelf behouden

800 meter jezelf behouden

'In de sportwereld ben je enkel een held als je wint. Semenya’s zwarte, te mannelijke lichaam heeft in de ogen van de atletiekfederatie gefaald.' Lees meer

Nieuws in Beeld: Kamikazeplastics

Kamikaze­plastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen

We laten ons niet sussen

De 35.000 klimaatdemonstranten konden rekenen op een stuk minder steun dan 2500 boeren. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen? Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5