Illustratie: Gemma Pauwels

Nederland houdt van XTC. Maar wat doet dat pilletje nou eigenlijk met je?" />

Illustratie: Gemma Pauwels

Nederland houdt van XTC. Maar wat doet dat pilletje nou eigenlijk met je?" />
Asset 14

Extatisch geluk

XTC is een Nederlandse specialiteit. Brankele is gefascineerd door de prettige effecten die het pilletje heeft, maar laat niet na om ook de fysieke bijwerkingen te onderzoeken.

De wereld lacht naar je in al haar schoonheid. En jij lacht naar de wereld, terwijl je alle spieren die dat geluk mogelijk kunnen overbrengen aanspant. Maar moeite kost het je niet; je wil niets liever, sterker nog, kan niet anders dan je lichaam in zijn geheel overgeven aan de muziek, de liefde, de lichten, het dansen. Je lijkt over de grond te zweven, terwijl je die niettemin met ferme kracht bespringt. Je knijpt in de armen van je medegenieters en glijdt met je handen over je gezicht. Je vingers tintelen, maar de aanraking lijkt van iemand anders te komen. Je bent gelukkig en straalt - als je vrienden gelukkig zijn en stralen. Als je bij het vallen van de middag je bed in glipt, voel je je nog kiplekker en fruitig fris. De volgende dag heb je overal spierpijn en geen honger, je geniet van het groepje mensen om je heen en doet het rustig aan. De donkere lethargische katerdeken die je het liefst over je heen trekt komt pas op dag twee. Maar het kwaad is reeds daarvoor geschied: de euforie heeft haar sporen achtergelaten in je hersenpan. Het is niet altijd gezond om gelukkig te zijn.

In het begin van de 20e eeuw werd in Duitsland getracht XTC in te zetten als vermageringspil, ‘met enkele komische bijwerkingen’. Die laatsten zullen er wel voor gezorgd hebben dat dit toch geen daverend succes werd. Pas in de jaren negentig kwam de stof op in de partyscene. Oorspronkelijk zou de drug MPT gaan heten, vanwege de verhoogde empathische gevoelens. Met de naam Ecstasy kreeg de drug uiteindelijk een hipper en cooler imago. Tot ongeveer een half jaar geleden was Nederland de grootste producent van XTC ter wereld. Inmiddels is die twijfelachtige eer aan Canada overgegeven.

MDMA

De werkzame stof in een XTC-pil is MDMA, wat een afgeleide is van amfetamine (ook wel bekend als speed). Als je proefdieren amfetamines toedient (alles in naam van de wetenschap) gaan ze meer rondrennen maar hebben ze minder specifieke aandacht voor hun omgeving, worden ze agressiever en besteden ze meer tijd aan het schoonlikken van hun vacht. Typisch gedrag dat niet zou misstaan op een gemiddeld housefeest.

De voornaamste werking van MDMA is het ontregelen van de huishouding van de neurotransmitter serotonine en in mindere mate dopamine. Normaal gesproken wordt serotonine uitgescheiden door zenuwcel A, geeft het een signaal door aan zenuwcel B en wordt dan weer opgenomen door cel A om later opnieuw gebruikt te kunnen worden. Wanneer MDMA aanwezig is, hecht het zich aan de receptoren van serotonine. Dit zorgt voor a) een verhoogde productie serotonine in de zenuwcel, en b) een vertraagde heropname, waardoor de reeds vrijgegeven serotonine langer werkzaam blijft. Netto ontstaat er dus een enorme serotonineboost. Afhankelijk van het hersengebied waarin dit plaatsvindt, veroorzaakt deze toename de uiteenlopende karakteristieke lichamelijke en geestelijke veranderingen.

Ups

Na een half uurtje is de MDMA vanuit de dunne darm opgenomen in het bloed en heeft het de weg naar de hersens gevonden. In het limbische systeem, verantwoordelijk voor de emoties, veroorzaakt het een euforisch zelfverzekerd gevoel. In de hypothalamus, thermostaat van het lichaam, zorgt het voor een verhoogde lichaamstemperatuur. In andere gebieden van de hersens veroorzaakt het een verhoogde aanwezigheid van adrenaline, wat alle vermoeidheid doet smelten, je hart sneller doet slaan dan de muziekbeat en je het kenmerkende uiterlijk van gigantische doppen bezorgt.

Vervolgens neemt de spieractiviteit toe en beginnen de welbekende repetitieve handelingen: malende kaken, likkende lippen, schuddende hoofden, stampende benen en knijpende handen. Deze van een afstand bezien vaak enorm geestige, maar door de belijder als noodzakelijk genot ervaren handelingen nemen toe naarmate meer XTC is ingenomen.

Downs

Na de enorme toename van serotonine in bepaalde delen van je hersens, volgt er noodzakelijkerwijs een tekort. Aan de ene kant is de vraag nog verhoogd en de drempel dus hoger dan normaal, aan de andere kant is de voorraad uitgeput: het ultieme recept voor depressiviteit. Je hersens kunnen het normale niveau van geluk niet meer zelfstandig bereiken. Op den duur vinden vraag en aanbod op de serotonine-markt elkaar wel weer, maar bij veelvuldig gebruik van XTC komen deze twee waardes steeds verder uit elkaar te liggen en wordt men ‘immuun’. Steeds meer pilletjes zijn dan nodig om hetzelfde effect te bereiken. Bovendien ontstaat er in het dagelijks leven een tekort aan serotonine.

Tijdens een XTC-trip is oververhitting het grootste directe gevaar (als je niet toevallig een zwak hart hebt, want dan wil een acute hartstilstand ook nog wel eens voorkomen). Een gevolg van het wilde dansen, de verhitte menigtes en de lichaamseigen thermostaat die wat hoger staat. Vandaar dat alle vrolijkerds vriendelijk met hun flesje water staan te zwaaien. Iets minder bekend is echter dat excessieve vochtopname ook bijzonder gevaarlijk is. Als je maar liters weg blijft werken kunnen je hersens letterlijk vollopen met water. XTC zorgt er namelijk ook voor dat er een grote hoeveelheid vasopressine wordt afgescheiden, een hormoon dat je plaswensen onderdrukt. Oftewel, je voelt niet dat je blaas propvol zit en hebt geen boodschap aan een toiletbezoek. Het exces aan water verplaatst zich uiteindelijk naar boven, alwaar er hersenoedeem ontstaat: je hersens zwellen zo op dat alle zenuwcellen verdrukt worden. Een coma en in elk geval (zware) hersenschade kunnen het gevolg zijn.

Op de lange termijn treedt er degeneratie van zenuwcellen op. De overbelaste serotonine-neuronen functioneren niet meer en dat heeft behoorlijk nadelige gevolgen voor allerlei cognitieve functies. Je geheugen gaat eraan, je concentratievermogen idem, en je kan depressies, angstaanvallen en psychoses ontwikkelen. Over de exacte nadelige effecten van XTC bestaan nog behoorlijk wat vragen, maar vast staat dat dit chemisch geïnduceerde geluk een hoop neurologische ellende met zich meebrengt.

Mocht je overigens van plan zijn je depressieve Prozac-slikkende achteroom een pleziertje te willen doen door wat XTC in z’n voedsel te verwerken: bespaar jezelf en hem de teleurstelling. Prozac verslaat XTC namelijk als het aankomt op het binden aan de serotonine-transporters, en voorkomt zo de meeste effecten. Ondanks de pogingen in de psychiatrie in de jaren zeventig, is XTC niet geschikt bevonden als antidepressivum. Voor wat duurzamer geluk kunt u dus beter aan de Prozac.

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
'Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’ 1

‘Mijn familiegeschiedenis is een puzzel waarvan ik steeds meer stukjes vind’

Na het overlijden van zijn grootouders vinden Stephan Splinter en zijn vader op zolder een schat aan informatie. Aan de hand van de documenten en de spaarzame verhalen van opa, beginnen ze hun veelbewogen familiegeschiedenis in Nederlands-Indië te reconstrueren. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 47

Ontspan, Vladimir is hier

Deze week worden onze redacteurs blij van de zooi van iemand anders, de PlayStation en een Putin-stickerpakket. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Tompouce 1

Tompouce

Eva vraagt zich af waarom de documentatie van haar jeugd ineens leuk moet zijn nu haar moeder alle oude videobanden heeft laten digitaliseren. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

(Bos)rebellen

(Bos)rebellen

Deze week worden onze redacteurs blij van die film over het naderende Eurovisie Songfestival, eetbare bloemen en een onterecht vergeten dichter. Lees meer

Winterslaap

Winterslaap

Madeleine grapte al jaren over het houden van een winterslaap. Tot een onderzoeker dit ook echt mogelijk maakt. Wat als mensen een winterslaap zouden houden zoals dassen of beren dat doen? Een kort verhaal door Else Boer. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Alleen samen krijgen we u eronder

Alleen samen krijgen we u eronder

Mark Rutte is het niet vergeten, vanaf vandaag wordt alles soepel! Geef vooral weer die drie zoenen en alsjeblieft: dicht op de mond graag. Waarom zou je denken aan de uitgeputte zorg en de oplopende IC-cijfers als je ook aan jezelf kan denken? Nou dan. Lees meer

Met (voor het eerst!) een illustratie van Melcher Oosterman. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 45

Goed advies

Deze week worden onze redacteurs blij van praktische zaken: goed advies, een nieuw rijbewijs en fijne muziek. Lees meer

Praat met mij, niet met de tekst

Praat met mij, niet met de tekst

Wout Waanders is niet alleen dichter en deel van een sexy boyband, maar ook schrijfcoach. Advies geven is natuurlijk leuk en aardig, maar wat gebeurt er als je zelf vastloopt tijdens het schrijven? Kan je jezelf terug de inspiratie in coachen? Alvast een tip: pak geen rode pen.  Lees meer

Column: Inferno onder de roltrap

Inferno onder de roltrap

Een defecte roltrap op het station herinnert Eva eraan hoe ze als kind soms verborgen werelden en niet per se bestaande systemen waarnam. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer