Asset 14

Een vuistslag

Een vuistslag

Geïnspireerd door Dante besluit een schrijver om in haar korte verhalen op een gruwelijke manier af te rekenen met haar vijanden – haar ex, een pestkop uit haar jeugd, een neerbuigende redacteur. Maar al snel blijkt dat ze de grens tussen literatuur en werkelijkheid heeft onderschat...

Het begint als een grap. Het begint bijna altijd als een grap. Op het instituut waar Marjolein een beginnerscursus Italiaans volgt wordt een lezing georganiseerd over Dante. Marjolein heeft tijdens haar studie een paar passages uit de Purgatorio gelezen en denkt ‘waarom niet?’.

De professor in de middeleeuwse literatuur die de voordracht komt geven, is een kleine, charmante vrouw van begin vijftig met kort grijzend haar en een leesbril die aan een koordje om haar nek bungelt. Ze vertelt dat Dante zijn Inferno gebruikte om af te rekenen met zijn vijanden. Mensen die hem tijdens zijn leven dwars gezeten of gekwetst hadden, tegen wie hij om wat voor een reden dan ook wrok koesterde, liet hij in zijn hel de meest afgrijselijke martelingen ondergaan. De professor geeft het voorbeeld van Filippo Argenti, een arrogante driftkop uit Florence van wie Dante ooit een klap in zijn gezicht kreeg. Tijdens het oversteken van de Styx kijkt Dante goedkeurend toe hoe deze Filippo door een bende met modder besmeurde zondaars huilend aan stukken wordt gereten.

De voordracht maakt iets los bij Marjolein. Ze is ook schrijver, zij het van een ander kaliber dan Dante. Ze schrijft korte verhalen over alledaagse mensen die worstelen met elkaar of met zichzelf, of soms met elkaar en met zichzelf. Er gebeurt niet zo veel in haar verhalen, het zijn kleine inkijkjes in gewone levens. Ze heeft zeven bundels gepubliceerd. De eerste kreeg drie ballen in de NRC, ‘geneuzel op een hoog niveau’ schreef de recensent. De tweede werd genomineerd voor een grote prijs die door iemand anders werd gewonnen. De daaropvolgende boeken zijn grotendeels genegeerd door de critici.

Boven haar bureau, een grote, lichthouten tafel (van Ikea, al zou je dat niet zeggen), hangt een poster van Kafka met een citaat uit een van zijn brieven. ‘Wenn das Buch, das wir lesen, uns nicht mit einem Faustschlag auf den Schädel weckt, wozu lesen wir dann das Buch?’ Steeds vaker, de laatste tijd, vreest Marjolein dat ze nooit in staat zal zijn het soort boeken te schrijven dat mensen als een vuistslag op hun schedel raakt.

De regen slaat haar met kracht in haar gezicht als Marjolein het Italiaans Instituut uitloopt. De snelle decemberschemer heeft zich genadeloos achter de grijze dag aan omlaag gestort. Ze rommelt met haar fietsslot, dat nooit meewerkt als het regent. De regen drupt in haar gebogen nek, kruipt traag, koud richting haar rug.

Thuis hangt ze haar vochtige jas over de radiator in de hal, zet een kop thee, gaat aan haar schrijftafel zitten. Ze warmt haar handen aan de mok en denkt aan Filippo Argenti, die huilend aan stukken werd gereten. Zou het niet grappig zijn, denkt ze, om ook eens zoiets te proberen? Het verhaal waar ze mee bezig is (over een vrouw die genoeg heeft van haar depressieve vriend maar er niet in slaagt om bij hem weg te gaan) staat haar tegen. Ze drinkt een laatste slok thee, steekt haar haren op, knakt haar nek – eerst naar links, dan naar rechts, – wrijft in haar handen en begint een verhaal over haar ex-man.

Marjolein had al langere tijd vermoed dat hij vreemdging maar hij had steeds ontkend. Pas toen de studente met wie hij een affaire had op het punt stond van een tweeling te bevallen had hij alles opgebiecht en was vertrokken. In haar verhaal verdrinkt hij tijdens het surfen, terwijl Marjolein op een duintop staat en goedkeurend toekijkt. In uitgebreid detail schildert ze zijn doodsstrijd in de wilde golven, zijn vergeefse pogingen het strand te bereiken, zijn panische zielsangst als hij zich realiseert dat hij het niet gaat redden. Koortsachtig beschrijft ze hoe hij in het bruine water van de Noordzee verdwijnt, hoe zijn longen lijken te knappen als ze geen zuurstof meer krijgen, hoe hij levenloos naar de bodem zinkt. Ze typt de hele nacht aan een stuk door; het verhaal komt uit haar als een geboorte, bedekt met bloed en slijm.

Het gevoel van wellust dat ze nu ervaart, tijdens het beschrijven van zijn zoute dood, verrast haar. Met een ruk schuift ze haar stoel naar achter, begint heen en weer te lopen door haar appartement. De ruime kamers voelen krap aan, alsof ze tijdens het schrijven groter is geworden.

Zonder het nog eens door te lezen stuurt ze het verhaal naar haar redacteur bij de kleine uitgeverij die al haar boeken uitbrengt. Hij mailt vrijwel direct terug. ‘Geweldig!’ schrijft hij. ‘Van het eerste tot het laatste woord perfect. Ik kreeg kippenvel van het wrede einde. Meer van dit, Marjolein!’

De volgende dag begint ze een nieuw verhaal, over Walter en Sicco, de twee jongens die haar op de middelbare school jarenlang hebben gepest. Ieder keer dat ze haar zagen (het was een kleine school, ze zagen elkaar meerdere keren per dag) hadden ze hun neus dichtgeknepen en kokhalzend ‘Rexona!’ geroepen. Ze had het nooit begrepen. Ze gebruikte geen Rexona maar Dove en soms, stiekem, de Lancôme roller van haar moeder.

In het verhaal fietsen Walter en Sicco samen door de stad. Als ze bij een drukke kruising rechtdoor willen gaan, worden ze overreden door een Poolse vrachtwagen zonder dodehoekspiegel die rechtsaf slaat. De vrachtwagen vervoert deodorantspuitbussen. In een eerste versie zijn Walter en Sicco op slag dood, maar bij nader inzien vindt Marjolein dat ze er te gemakkelijk vanaf zijn gekomen. Ze begint opnieuw. Met gloeiende wangen beschrijft ze inwendige bloedingen, gescheurde splenen, verbrijzelde ledematen. Zou Dante ook zo genoten hebben, vraagt ze zich hardop af, bij het schrijven over zijn vijanden? Sicco blaast zijn laatste adem uit terwijl hij wanhopig om zijn moeder schreeuwt. Walter stikt rochelend in zijn eigen bloed.

Het is heerlijk.

‘Ik weet niet waar dit vandaan komt zo opeens,’ schrijft haar redacteur, ‘maar hier zit een bundel in. Lekker donker. I love it. Zou zo maar eens je doorbraak kunnen worden dit.’ 

Het derde verhaal gaat over de redacteur van de grote, gerenommeerde uitgeverij die haar eerste verhalen had teruggestuurd met een minzaam briefje erbij: ‘Stuk voor stuk heel verdienstelijke teksten maar ze missen een bepaalde zeggingskracht, zowel in vorm als in stijl.’ Tegenwoordig komt Marjolein hem wel eens tegen op borrels in het literaire wereldje. Dan doet hij neerbuigend.

De redacteur zit net in de wachtkamer van de oncoloog als de telefoon gaat. Ze hoort een huilende vrouwenstem, een neus die luidruchtig wordt opgehaald. ‘Sebastiaan!’ hikt de stem. ‘Sebastiaan!’

‘Die woont hier niet meer,’ zegt Marjolein met – nog steeds – een gevoel dat zich het beste laat omschrijven als een mengeling van spijt en schaamte. ‘We zijn gescheiden.’ Ze schraapt ongemakkelijk haar keel.

‘Sebastiaan!’ De stem snikt hysterisch. ‘Hij is er niet meer!’

‘Met wie spreek ik?’ vraagt Marjolein, ook al heeft ze de stem inmiddels herkent als die van Natasha, de studente van haar ex. ‘Waar gaat dit over?’

‘Sebastiaan is dood, verdomme! Met Natasha.’

Natasha vertelt dat Sebastiaan een surfongeluk heeft gehad, zijn lichaam is twee dagen geleden aangespoeld op het strand van Bloemendaal. Ze wil weten of hij met Marjolein ooit over zijn uitvaart gesproken heeft, kan niet besluiten of hij begraven of gecremeerd moet worden. Cremeren, zegt Marjolein en hangt op.

Een lange tijd zit ze roerloos achter haar schrijftafel, staart naar Kafka. Dit is erger dan een vuistslag. Was het een pervers toeval? Een zieke grap? Zit haar redacteur hier achter? Kent hij Natasha? Hebben ze dit samen bekokstoofd, om haar een hak te zetten? Maar waarom? Wat was er met Filippo Argenti gebeurd nadat Dante over hem geschreven had?

Ze pakt haar jas en gaat naar buiten, de winteravond in.

Uren doolt ze door de straten van de stad, de handen diep in de zakken. Ze merkt niet dat het weer begint te regenen, weet niet waar ze loopt, struint als een blinde door het moeras van haar gedachtes. Het wordt al ochtend als ze thuiskomt. Met haar drijfnatte jas nog aan gaat ze achter haar laptop zitten. Stijve vingers typen de namen van Sicco en Walter in de zoekbalk van Google. Ze ziet hun LinkedIn-profielen voorbijkomen, de website van een jaarclub in Groningen, van een farmaceutisch concern in Rotterdam. Even is ze opgelucht, dan stuit ze op de annonces. ‘Plotselinge dood.’ ‘Noodlottig verkeersongeval.’ ‘Onze lieve papa.’ ‘Intens verdrietig en geschokt.’ Ze leest alle rouwadvertenties. Het zijn er veel. Haar hart beukt in haar borstkas als ze de laptop dichtslaat.

Kauwend op een potlood staart ze naar buiten. Het regent niet meer. Het daglicht begint zacht naar binnen te filteren. De lucht kleurt oranje, roze, babyblauw, een tortelduifje koert halfluid en vriendelijk. Ergens onder haar raam valt een fiets, kletterend metaal op stoeptegels, vloekt een vrouwenstem. Ze opent haar laptop weer, zoekt het document met het verhaal over de redacteur, leest de laatste zinnen nog eens over. Haar ogen dwalen naar boven, blijven hangen aan de Duitse woorden zonder ze te lezen.

Ze legt het potlood neer, brengt haar handen naar het toetsenbord. Een paar tellen hangen ze daar, bewegingloos, zweven haar vingertoppen boven de toetsen. Dan begint Marjolein te schrijven.

Mail

Maria Kager heeft de schuur omgebouwd tot werkkamer en schrijft daar aan haar debuutroman. Haar essays en verhalen verschenen (of verschijnen binnenkort) in Tirade, De Gids, de Groene Amsterdammer, De Nederlandse Boekengids, De Reactor en De Optimist.

Barry Timmer (1993) is een grafisch vormgever / linografie printmaker die actief is in Alkmaar. Alledaags en handwerkers inspireren mij het meest. Wellicht is een link waarom ik graag lino prints maak. Het visualiseren/belichten van vakkennis vind ik interessant omdat je hierbij een inzicht krijg in een ander werkwereld, onzichtbaar vakkennis zichtbaar maken.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Pen + papier + buitenlucht 3

Pen + papier + buitenlucht

Hoe zorg je er als schrijver voor dat je niet alleen gemotiveerd, maar ook gedisciplineerd blijft? Imme Visser kraakte de code. Lees meer

Paviljoen van het tijdelijke geluk

Paviljoen van het tijdelijke geluk

In deze voorpublicatie uit 'Paviljoen van het tijdelijke geluk' maken we kennis met een aantal bewoners van Kristalstad: Benjamin, Julia en Rachael. In korte scènes met een haast stripachtige stijl laat Laurens van de Linde de personages elkaar in een achterbuurt kruisen en biedt hij een inkijkje in deze toekomstige samenleving. Lees meer

Zoely

Zoely

In een zevendelig gedicht vol roodtinten - van cassis tot Aldispaarvarkenroze - gaat Ka(a)te Dejonckheere in op de effecten van verschillende anticonceptiepillen op menstruatie. Lees meer

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura 1

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura

Slaap lekker, Hiroshi Yoshimura is een bundeling van vijf korte verhalen over personages die willen geloven in iets groters, een uitweg naar een mooier en zinvoller bestaan. Lees hier alvast het titelverhaal, over twee middelbareschoolvriendinnen die elkaar na jaren weer zien op het concert van hun grote idool, Hiroshi Yoshimura. Lees meer

Djinn 1

Djinn

Om in hun relatie de onoverbrugbare meningsverschillen te vermijden hadden Barbara en Claudel  een spel bedacht. Djinn, noemden ze het, naar het verhaal van de geest in de fles. Ieder jaar mocht een van hen drie wensen doen en de ander moest deze inwilligen, althans twee daarvan, compromisloos, en daarna draaiden de rollen om. Op een avond die misschien wel een van de laatste zou kunnen zijn, blijft er nog één wens over. Lees meer

Overwoekerdagen

Overwoekerdagen

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lars Meijer vertelt over het besef dat je 's nachts niet langer een kacheltje bent om naast te liggen en elkaar weer zien voordat de winter begint in een brief die wel eens de laatste zou kunnen zijn. Lees meer

hoofstuk Leonieke Baerwaldt Bouw zandkastelen debuutroman schrijven zand

Bouw zandkastelen

In dit Hoofd//stuk helpt debutant Leonieke Baerwaldt je op weg in het woud van schrijven aan je debuut. Romanschrijven begint vaak als zoektocht naar zand. Lees meer

Nestelen

Nestelen

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Odette van Heesbeen vertelt over een godswonder, pukkelarmen en uitgroeien tot wie je hoort te zijn. Lees meer

Vlindervleugels

Vlindervleugels

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Tessa van Rooijen vertelt over het verder woekeren van een lichaam en naar huis willen onder een regendouche met warm water en lavendelzeep. Lees meer

Overgangsperiode

Overgangsperiode

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Frederike Luijten vertelt over uitgedroogde dijen en het krijgen van een nieuw lichaam. Lees meer

Korfgeest 2

Korfgeest

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Tim Bongaerts maakte een web van woorden om in te vallen en te wachten op de zondvloed. Lees meer

Je wordt niet thuisgebracht

Je wordt niet thuisgebracht

Een kort verhaal over Passoã, natte patat op de grond van het zwembad, ontsnappingsplannen en verlangens die schuren als zand. Lees meer

Zwamvolk 2

Zwamvolk

In de serie Natuurgeweld maakt schrijverscollectief Wildgewelf verhalen bij een zoekplaat van Emile Weisz. Welke verhalen weet jij te vinden? Lotte Bijl trapt af met een verhaal over het mos dat je komt halen, over hoe een heksenkring ontstaat en zwammen die op gezichten groeien. Lees meer

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen 5

Nu wordt er niet meer in mijn wangen geknepen

Hoe schrijf je over iets wat niet meer tastbaar is? Miray van der Bend schreef een collagegedicht over vakanties van vroeger in Turkije. Over de geur van het vliegveld, de granaatappels in de tuin van haar oma, de rimpels op haar gezicht. Lees meer

Gebroken Kaars van Sanne Balen over yoga, liefde en leed

Gebroken Kaars

De hoofdpersoon schrikt ondersteboven wakker. Hoe geef je jezelf een houding als je wereld op zijn kop staat? De titel van dit kortverhaal van Sanne van Balen over yoga, liefde en leed is tevens de aanbevolen leeshouding. Leg je kamer eens langs je benen omhoog, en begin. Lees meer

Blik of een Lappendeken 3

Blik of een lappendeken

Een fragment uit het afstudeerwerk van Dino de Haas, een sciencefictionstrip over de alledaagse horror van productiviteit, over queer relaties en queer geluk. Lees meer