Deze keer buigt Brankele zich over de effecten van een avondje doorzakken." /> Deze keer buigt Brankele zich over de effecten van een avondje doorzakken." />
Asset 14

De roes en de kater

Je gaat naar een verjaardagsfeestje waar je behalve de jarige niemand kent – altijd een proeve van spontaniteitsbekwaamheid. Nonchalant als je jezelf opstelt schenk je jezelf een drankje in en ga je op zoek naar een gesprekspartner. Het begin loopt uiteraard wat stroef, maar na wat pijnlijke stiltes overbrugd te hebben lijkt het tij te keren. Naarmate het gesprek vordert word je steeds spraakzamer en de sfeer steeds losser. Je pakt nog een drankje voor jezelf en je praatjesdeler en kletst weer gezellig verder. Wat je echter niet door hebt, is dat je hart inmiddels een tikkie sneller slaat, je bloeddruk gedaald is en de bloedvaten in je huid wijder zijn geworden, waardoor je het warm krijgt. Is het beginnende liefde? Een verkeerd gevallen borrelnootje? Neen, het is veel simpeler, dit is het werk van alcohol.

Een paar schaamtevolle opbiechtingen over je puberteit later is het tijd voor de lachsalvo’s. Je bent blijkbaar in je humorbui vandaag – de een na de andere ongekend hilarische mop schud je uit je mouw. Stuk voor stuk briljánt. Als blijk van herkenning krijg je een hand op je knie, een handtastelijkheid die met een lodderig oog beantwoord wordt. Het verbaast je eigenlijk niet dat je zo versierd wordt, want je ziet er weer eens verdomde aantrekkelijk uit vanavond. Dat zal wel aan je uitstraling liggen, dat onmetelijke zelfvertrouwen dat uit je ogen spuit, en die blosjes op je wangen. Je staat op om een zichzelf respecterend kosmopolitisch drankje te halen voor jullie beiden. Je voelt je vrij en blij en zweeft wankelend op de buffettafel af. Een en ander klotst bij het inschenken overboord, maar die klunzigheid wuif je weg met ‘hadden ze die tafel maar niet zo scheef moeten neerzetten’.

Alcohol heeft een groot effect op het cerebellum, de zogenoemde ‘kleine hersenen’ onderaan je achterhoofd. Hier zijn alle aangeleerde motorische processen zoals je balans houden, lopen en fietsen in opgeslagen. Vandaar dat alcohol geen goede sportprestatieverhogende doping zou zijn. Alhoewel, misschien is het wel weer een voordeel op de slingerweggetjes van de Mont Ventoux? In het cerebellum zijn ook handelingen opgeslagen die fijne motoriek en precieze timing vergen. Het lopen in een rechte lijn, je vinger naar je neus brengen, oogbewegingen en ook het bewegen van je mond bij het praten zijn hier voorbeelden van. Geen wonder dus dat dronkaards er vaak uit zien als lallende wankelende yeti’s in slowmotion.

Is het je wel eens opgevallen dat sommige mensen op een avondje slempen veel sneller onder de tafel liggen dan anderen? Dit kan aan hun genen liggen. Alcohol is een schadelijke stof, en moet in je lever getransformeerd worden in een substantie waar wel mee om te gaan valt. Als je niet in staat bent deze transformatie plaats te laten vinden, heb je na een kleine hoeveelheid alcohol al snel last van een verhoogde hartslag, misselijkheid, hoofdpijn en buikpijn. Ongeveer de helft van alle Chinezen en Japanners bezit een gen wat deze omzettingsreactie heel traag doet verlopen. Wellicht als gevolg daarvan is alcoholmisbruik in deze landen ongewoon; het is niet echt stimulerend voor je carrière als alcholist als je na twee pintjes al kotsend over de grond rolt.

Bier

Alcohol versterkt de functie van een receptor in je zenuwstelsel (GABAα is de naam), die een remmende werking heeft op de neuronale signaaloverdracht. Bovendien rémt alcohol juist de receptoren (Glutamaat geheten) die een stimulerende werking hebben. Het netto resultaat - meer remming en minder stimulering - is dat alles langzamer gaat, en de samenwerking tussen verschillende hersendelen bemoeilijkt wordt. Dit resulteert bijvoorbeeld in het afnemen van je reactie- en beoordelingsvermogen en een nadelig effect op je geheugen. Afhankelijk van waar alcohol in je hersens allemaal terechtkomt, zorgt het voor nog veel meer gedragsveranderingen. Als het in je thalamus komt, waar primitieve emoties ontstaan, vermindert het je angst. Dat is de reden dat je ineens zo ‘sociaal’ wordt als je dronken bent – je durft gewoon veel meer omdat je sociale remmen niet meer werken.

Goed, het is tijd voor het echte werk. Je verklaart je drankpartner de liefde met alle mogelijke passie die je maar in jezelf vinden kan – waar je de poëtische eloquentie vandaan haalt weet je niet, maar het komt allemaal erg natuurlijk bovendrijven. Het is alleen een beetje jammer dat je niet te verstaan bent vanwege je dubbele tong. Een schertsende opmerking van een ander hierover kan je niet waarderen, en je begint hem meteen in het wilde weg te slaan. Letterlijk, want je raakt hem niet. Kwestie van licht ontvlambaar en een beetje motorisch gestoord. Opvallend is dat dronkenlappen vaak erg impulsief handelen; naarmate de drank vloeit stijgt het aantal liefdesverklaringen en vechtpartijen gestaag. Reden hiervoor is dat alcohol de aanwezigheid van de neurotransmitter serotonine in de hersenen vermindert, die normaal gesproken je stemming reguleert. Dit in combinatie met het wegvallen van je sociale angsten creëert genoeg ruimte voor emotioneel exhibitionisme. Zo ontplooit zelfs de meest pukkelige
computernerd zich tot wankelende en wervelende comedian.

Wat er daarna allemaal gebeurd is weet je niet meer zo goed, maar een moment later probeer je met vallen en opstaan een wc te bereiken, om je daar met volle overgave van je kots te ontdoen. De volgende middag word je wakker met een nest aan dode vogels in je mond en knallende koppijn. Typisch. Alcohol remt het antidiuretisch hormoon, dat je plasbehoefte controleert (diuresis = urineafscheiding). Het weghouden van dat hormoon zorgt ervoor dat je veel urine produceert en dus vaak naar de wc moet. Hierdoor verlies je relatief veel vocht gedurende je euforische nacht en is er de dag erna een vochttekort in de hersens. Dit veroorzaakt de welbekende bonkende katerhoofdpijn, de droge mond en het fenomeen ‘nadorst’ – je hersens zijn gewoon uitgedroogd. De misselijkheid wordt veroorzaakt door het vernielende effect van alcohol op je maagwand en de gifstoffen die uiteraard nog in je lichaam zitten. Bij de omzetting van alcohol in je lever wordt een bijproduct gevormd dat als effect heeft dat er minder glucose beschikbaar gemaakt kan worden. Aangezien dat de grootste energiebron van je hersens is, voel je je moe, lusteloos, slap en heb je een verminderd concentratievermogen. Is er dan wel een remedie? Eieren bevatten cysteine, een stof die een van de giftige omzetproducten van alcohol in je lever afbreekt. Een gebakken eitje, veel water en frisse lucht kunnen je kater dus echt verlichten – en uiteraard ook deels voorkomen.

Ter afsluiting nog een leuk feitje om het gesprek mee te openen op het volgende verjaardagsfeestje waar je niemand kent: de gemiddelde alcoholconsumptie per hoofd van de Europese bevolking is ongeveer tien liter per jaar. Tien liter pure alcohol. Omgerekend is dat bijna drie glazen drank per dag en een asiel vol met katers. Cheers!

Mail

Brankele Frank

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Zo beweegt ze niet

Zo beweegt ze niet

Ze had zich er grondig op voorbereid. Spotify-playlists, het juiste jurkje, en zelfs een plan voor gespreksonderwerpen. Maar nu, in de rij voor de club, voelt alles vreemd en ongepast. Een audioverhaal van Lakaver (Werner de Valk en Roderik Maes). Lees meer

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

Ik wil het woord tokkie nooit meer horen

"Ofwel we noemen mij voortaan een tokkie, en ik zal de titel met trots dragen. Of we stoppen met het gebruik van het woord tokkie en laten het weer alleen een familienaam zijn." In deze gastcolumn geeft Anne Schepers een ijzersterk pleidooi tegen het negatieve gebruik van het woord 'tokkie'. Lees meer

Tot morgen

Tot morgen

Na bijna vier jaar als columnist voor Hard//hoofd is het voor Eva tijd voor iets nieuws, maar afscheid nemen is niet haar ding. 'Dus lieve lezers: voor jullie nu een kus op de wang, en tot morgen!' Lees meer

Wat je niet zult zien op het nieuws

Wat je niet zult zien op het nieuws

Marthe van Bronkhorst beschrijft dat wat ongezien blijft op het nieuws over de demonstaties bij de UvA. 'Maar het is wel gezien. Het is niet onopgemerkt gebleven.' Lees meer

:‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven 2

‘Booking profiteert, Israël bombardeert’: waarom gerichte demonstraties mij energie geven

Booking.com pretendeert op te komen voor mensenrechten en verdient tegelijkertijd geld aan verhuur in illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Juul Kruse beschrijft hoe het is om tegen dit bedrijf te demonstreren. Lees meer

:Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Perfect Days: over ritme en ontwakende schoonheid

Daria Rizvic zag de film Perfect Days op precies het juiste moment in haar leven. Een persoonlijk verhaal over de kracht van regelmaat. Lees meer

Enge man

De echte ‘sfeerboosdoener’ was de ME

Hoe kan een universiteit die in bijna elk curriculum aandacht besteedt aan dekolonisatie en de kritische blik van haar studenten, zich hier in de praktijk, wanneer het over hun eigen rol gaat, aan onttrekken? Lees meer

Relatietherapie voor een  meningsverschil over AI en kunst 1

Relatietherapie voor een meningsverschil over AI en kunst

Drie kunstenaars komen samen om te praten over de relatie tussen AI en kunst. Twee verschillen flink van mening, de derde bemiddelt. Lees meer

 1

Museumwanden heringericht: Hoe moeten vrouwelijke kunstenaars nu gecureerd worden?

Waarom hangt er nog steeds zo weinig werk van vrouwelijke makers in Nederlandse musea? Isabella Legebeke onderzoekt dit aanhoudende gebrek in een hoopvol essay. Lees meer

Mooi weer spelen

Mooi weer spelen

Als Aisha’s eerste therapiesessie niet voelt als de warme deken waar ze op hoopte, mist ze groepsgenoot S., die haar een spiegel voorhield. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 2

In het tweede deel van dit essay onderzoekt Ida de complexe verhouding tussen de ‘nuchtere’ Nederlandse cultuur en fantasy. Druist fantasie eigenlijk wel zo tegen onze natuur in als we denken? Hoe is dat eigenlijk mogelijk, als we tegelijkertijd zo van fantasy houden? Lees meer

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Het actieve verdraaien van de feiten over Israëlisch geweld

Gaza kan halverwege mei de meest extreme vorm van hongersnood verwachten. Volgens de VN bestaat deze door de mens gecreëerde catastrofe nu al in delen van Gaza. David Meijers ontleedt hoe Nederlandse politici en media actief het Israëlisch beleid vertekenen en wegkijken van de genocide. Lees meer

Verdomme, ik heb wel geleefd

Maar verdomme, we hebben wel gelééfd

Marthe van Bronkhorst schreef in 2019 een toneelstuk dat bijna volledig werkelijkheid is geworden. Kan ze de slotscène nog weren uit de realiteit? Lees meer

AI: Nooit meer eenzaamheid?

AI: Nooit meer eenzaamheid?

Ferenz Jacobs bespreekt het futuristische kunstproject van Alicia Framis. Deze zomer trouwt Francis met een hologram gebaseerd op haar eerdere relaties. AI en liefde: een gelukkig huwelijk? Lees meer

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Bericht vanaf de Biënnale van Venetië

Afgelopen woensdag opende het Nederlandse paviljoen op de Biënnale van Venetië. Onze chef kunst Jorne Vriens zag hoe kunstenaar Renzo Martens in huilen uitbarstte toen hij sprak over zijn samenwerking met zijn Congolese medekunstenaars. Lees meer

:Het is een ondiepe sloot voor een fantasyschrijver: deel 1

Het is een ondiepe sloot voor een fantasy-schrijver: deel 1

Bijna een kwart van de Nederlandse volwassenen leest het liefst fantasy of sciencefiction. Toch verschijnt er bijna geen Nederlandstalige fantasy. In dit eerste deel van een tweeluik onderzoekt Ida Hondelink waarom fantasy als volwassen literair genre zo ondergeschikt is in Nederland. Lees meer

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Alles wat ik wil en absoluut niet nodig heb

Wanneer Eva op bezoek is bij haar zus, vraagt die of Eva haar eicellen al in heeft laten vriezen. Het laat Eva nadenken over hoe ze de vraag 'Wil ik een kind?' überhaupt kan beantwoorden. 'De vraag omtrent het ouderschap is bij uitstek een gevoelskwestie, en mijn gevoel volgen is nooit mijn sterkste punt geweest.' Lees meer

De buschauffeur

De buschauffeur

'Kijk door me heen als door de voorruit'. In deze gedichtenreeks van Angelika Geronymaki probeert een buschauffeur krampachtig de kortstondigheid - in tijd, plaats, interactie - te behouden die eigen is aan zijn baan. Lees meer

Word trouwe lezer van Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Meld je aan als abonnee voor slechts €2,50 per maand en ontvang ons papieren magazine twee keer per jaar in de bus. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer