Brankele onderzoekt de verscheidene fenomenen die ons als mensen beroeren. Deze week: waar komt de hik vandaan en wat hebben orgasmes ermee te maken?
Het is vroeg in de ochtend, vele biertjes liggen reeds gekreukeld op de grond. Een puberaal spelletje wordt met veel bravoure gespeeld. Niets bijzonders voor een gemiddelde nacht in een studentenweekend. Maar dan, uit het niets, na een spetterend lachsalvo dat ingeleid wordt door de beste grap van de avond, begin je te hikken. De onafgebroken lachstuip doet elke hik ongemakkelijker zijn weg naar buiten vinden en leidt tot een soort speeksel-verslikking-hoest-aanval. Op den duur begint het irritant te worden en neem je je toevlucht tot allerhande remedies. Je houdt je adem zo lang mogelijk in, drinkt een glas water ondersteboven, zingt ‘hikkespikkespouw/ikgeefdehikaanjou/ ikgeefdehikaaneenanderman/diedehikverdragenkan’. Sed frustra. Als de hik na twee volle dagen nog altijd niet is gaan liggen, ben je officieel een chronische hikker. Niet om verder heel dramatisch te doen, maar het record non-stop hikken staat op 68 jaar.
Foto: Djenan Kozic
Oorzaken
De hik is een sporadische spontane samentrekking van je middenrif: een soort spasme in de spier die de onderkant van je ribbenkast omlijnt. Door de vergroting van je borstkas wordt er lucht je longen ingezogen, gevolgd door de sluiting van de epiglottis, het klepje in je strottenhoofd dat er voor zorgt dat je zojuist verorberde broodje kaas niet je luchtpijp invliegt. De naam van dit fenomeen is een onomatopee: er ontsnapt een ‘hikke’-geluidje uit je mond wanneer het klepje dichtvalt. Vandaar ook de naam hikke in het Noors en Deens, hiccups in het Engels, hipo in het Spaans en hıçkırık in het Turks. Alleen de Fransen doen weer wat tegendraads: hoquet (lees: ok).
De hik wordt veroorzaakt door een verwonding of irritatie van twee zenuwen die zich in het bovenste deel van je bovenlijf bevinden. Onder de oorzaken vallen koolzuurhoudende dranken, alcohol (dus met bier heb je twee vliegen in één klap), lachstuipen en te snel of te gepeperd eten. Irritatie ontstaat dan bijvoorbeeld doordat het opzwellen van je maag je middenrif oprekt. Vermijd dus all you can eat and soda-drink wedstrijden voorzien van humoristisch commentaar als je de hikconfrontatie liever niet aangaat. Wanneer deze zenuwen echt beschadigd zijn kan de hik chronisch worden en dagen tot zelfs jaren aanhouden. De oorzaak wordt vaak niet makkelijk achterhaald. In het geval van een jonge Britse zanger die al bijna drie jaar aan de hik was, bleek een hersentumor uiteindelijk de boosdoener.
Wanneer kleine baby’tjes net borstvoeding hebben gehad, worden ze vaak tegen de schouder gehouden om ‘uit te hikken’. Baby’tjes hikken veel vaker dan volwassenen. Sterker nog, al vanaf acht weken oud hikken foetussen in de moederbuik. Dit gebeurt voordat de motorische wegen die normale longademhaling mogelijk maken zijn aangelegd. Naarmate de longen van de ongeboren baby volgroeien, neemt het hikken af. Deze feiten ondersteunen de theorie dat de hik een evolutionair overblijfsel is van de manier waarop onze amfibische voorouders ademhaalden. Zo slokken kikkers water op, zoals een mens hikt. Alsof ieder mens bij zijn geboorte de evolutie nog eens dunnetjes overdoet, en van amfibische op zoogdierlijke ademhaling overgaat.
Remedies
Er zijn talloze huis-tuin-en-keukenmiddeltjes bekend die het hikken zouden stoppen. Niezen, boeren, je adem inhouden, schrikken of je proberen te herinneren wat je de afgelopen dagen hebt gegeten of gedragen. Grofweg zijn deze remedies in te delen in drie groepen: 1. ze nemen controle over de ademhaling, 2. zorgen voor afleiding of 3. proberen de boel te reprogrammeren (de epiglottis z’n werk weer goed laten doen door te slikken of eten). Een kleine greep uit het arsenaal nog niet zo bekende middelen: heel langzaam een theelepel suiker of pindakaas opeten (1, 2 & 3). Je vingers in je oren steken (1 & 2). Aan een citroen of zuurtje zuigen (2 & 3) of aan je tong trekken (1 & 3).
Als je er echt maar tegenaan blijft hikken, kunnen er medicijnen worden voorgeschreven. Dit zijn met name anti-psychotica of anti-epileptica met sterke sedatieve bijeffecten. Ben je eindelijk van de hik af, ben je zo gekalmeerd dat je nergens meer toe in staat bent; ook niet best. De meest bijzondere en in elk geval minst schadelijke remedie lijkt mij dan toch degene die in 2006 de Ig Nobelprijs (de parodie op de echte) gewonnen heeft: massage van de anus. Wellicht nog interessanter dan dat, en al helemaal niet kwalijk, is de anti-hik methode die ‘het orgasme’ heet. Succes met uitproberen de volgende keer dat je dronken met een lachkick op de grond ligt te hikstuipen!
