De intellectuele elite zou Marco Borsato moeten heroverwegen." /> De intellectuele elite zou Marco Borsato moeten heroverwegen." />
Asset 14

De Borsatobarrière

marcoborsato

Wanneer een intellectueel het over muziek heeft, staat hij natuurlijk open voor de wat minder conventionele creaties. Hij gaat een keer naar het Bimhuis, koopt zo nu en dan een CD van een obscure singer/songwriter en betreedt op festivals juist de wat kleinere zaaltjes. Tijdens deze muzikale ontdekkingsreis beseft hij zich maar al te goed dat het belangrijk is om niet altijd op een eerste indruk af te gaan, laat staan zich achteloos te scharen achter de mening van de massa. Hij beschikt immers over voldoende bagage om zelf een redelijke mening te vormen.

Een verontrustend fenomeen echter, is dat er vaak voor een onderlegde luisteraar toch muziek bestaat die wat hem betreft het aandachtig luisteren in de eerste instantie niet waard is. De soort die, geregeerd door de commercie, louter als doel stelt zoveel mogelijk geld te verdienen met het ongecompliceerd behagen van Jan met de pet. De luisteraar in kwestie bevindt zich nu op glad ijs. De gronden waarop hij deze muziek verwerpt zijn niet te rijmen met de ruimdenkendheid waar hij als intellectueel doorgaans prat op gaat. Wil je je mening te allen tijde kunnen rechtvaardigen, dan is het zaak dat je iedere muzikale uiting een kans geeft om zich te bewijzen.

Om bovenstaande stelling goed te illustreren is het handig om een voorbeeld aan te halen: Marco Borsato. De recente situatie met het failliet gaan van The Entertainment Group daargelaten, een schoolvoorbeeld van een succesvol popartiest. De vele CD’s die onder zijn naam over de toonbank zijn gegaan, vind je maar zelden terug in de kast van iemand met een meer ‘verfijnde’ muzieksmaak. Onterecht, vinden wij. Tijdens het beluisteren van Marco’s oeuvre kwamen er met regelmaat kwalitatief hoogwaardige nummers voorbij. Iets wat gezien het team van competente mensen achter deze producties ook niet geheel als een verrassing zou moeten komen. Marco schrijft zijn nummers niet zelf (iets wat overigens vaak al een reden is voor veel mensen om zijn muziek in z’n geheel geen kans te geven), maar zingt alleen. De rest van de productie wordt door anderen verzorgd. Een naam die hierbij telkens weer opduikt is John Ewbank. Nu eens als componist, dan weer als producer, tekstschrijver of studiomuzikant en in de meeste gevallen een combinatie van dit al. Dit laatste is bijvoorbeeld het geval bij het nummer “Wereld zonder jou”, een duet gezongen door Marco en Trijntje Oosterhuis. Voor een wat meer getraind oor valt meteen op dat de compositie vol zit met vindingrijke harmonieën, solide gearrangeerd is en met verve is uitgevoerd. De tekst laat weinig te wensen over en sluit naadloos aan bij de muziek (of andersom, het is maar hoe je het bekijkt). Dit alles komt samen tot een geheel dat een uitgesproken sfeer in de hand werkt en mensen een uitlaatklep biedt door een herkenbare situatie vast te leggen in liedvorm. Iets wat door de eeuwen heen een fundamenteel doel van muziek is gebleken. Dit lijkt op het eerste gezicht misschien op goedkoop effectbejag, maar het bereiken van deze mate van doeltreffendheid kan niet los staan van hoogwaardige artistieke en professionele competentie.
De ondubbelzinnige boodschap van een nummer als dit, kan een aanleiding zijn voor menig intellectueel om op zoek te gaan naar een diepere laag. Dit is in beginsel een verkeerde instelling. Verborgen gelaagdheid op zich is geen garantie voor kwaliteit en zeker geen vereiste, maar slechts een van vele instrumenten waarmee een artiest zich kan bedienen bij het schrijven van muziek. Een ieder die onvoorwaardelijk zoekt naar een veelheid van interpretaties is het niet meer alleen om kwaliteit te doen.

Onomstreden is dat er over smaak niet valt te twisten. Bij muziek is dit niet anders. Veel mensen zullen ook bij nadere inspectie concluderen dat een nummer als ‘Wereld zonder jou’ niet in hun verzameling thuishoort. Ook hiervoor moet begrip worden opgebracht. Wel is het kwalijk wanneer deze conclusie wordt bereikt zonder dat daar onbevooroordeeld onderzoek aan vooraf is gegaan. Het zou de intellectuele muziekliefhebber sieren als hij, de eerstvolgende keer wanneer iemand schoorvoetend aan hem opbiecht ’s ochtends onder de douche Marco Borsato te hebben gezongen, slechts glimlachend opkijkt en hem bemoedigend toeknikt.

-Rob Veugelaers en Kees van Driel

Mail

Rob Veugelaars

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijke relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Het Vertrek (4) - De stortbui

Het Vertrek (4) - De stortbui

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de vierde aflevering. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan