Hier verschijnt elke dag een subjectieve tip van een hard//hoofd-redactielid. Ze raden je aan om iets te eten, te lezen, te voelen, te luisteren, te betasten of te zien. Volg ze op en word weer gelukkig, zoals vroeger. Vandaag: Waarom het de moeite waard is een jaar lang in dit boek te ploeteren. LEES MEER" /> Hier verschijnt elke dag een subjectieve tip van een hard//hoofd-redactielid. Ze raden je aan om iets te eten, te lezen, te voelen, te luisteren, te betasten of te zien. Volg ze op en word weer gelukkig, zoals vroeger. Vandaag: Waarom het de moeite waard is een jaar lang in dit boek te ploeteren. LEES MEER" />
Asset 14

Bekentenissen van Zeno

Goede literatuur vergt tijd. Het is een cliché, maar ook een waarheid als een koe. Vroeger las ik veel romans, maar naarmate ik het drukker kreeg met studeren, werken en andere zaken werden dat er allengs minder. Toen ik in Italo Svevo’s meesterwerk “Bekentenissen van Zeno” begon was dat dan ook goeddeels uit beleefdheid tegenover de goede vriend die mij het boek cadeau gaf en van harte aanbeval. Ik heb er een jaar over gedaan, maar ik heb het uitgelezen. En het was het meer dan waard.

“Bekentenissen van Zeno” wordt wel de eerste psychoanalytische roman genoemd: het is de schriftelijke zelfanalyse die hoofdpersoon Zeno Cosini, Triëster zakenman, op aanraden van zijn psychiater uitvoert. Maar het steekt tegelijkertijd de draak met Freud’s destijds gloednieuwe methode; aan het eind van de roman zegt Zeno plompverloren: “de psychoanalyse kan me verder gestolen worden.” In de voorafgaande 400 pagina’s heeft de lezer woord na woord, zin na zin, alinea na alinea kennisgemaakt met de neuroses van de hoofdpersoon: pogingen te stoppen met roken, mislukte verleidingspogingen, een huwelijk met de zus van de vrouw die hij op het oog had, een affaire, de haat-liefde verhouding met zijn zakenpartner. Svevo’s Zeno is hierin scherp en geestig, maar ook amoreel, zelfingenomen en bij vlagen stomvervelend.

Svevo geeft de lezer in goede modernistische traditie nauwelijks enige adempauze: de hoofdstukken worden, naarmate de roman vordert, steeds langer, tot enkele honderden bladzijdes; witregels zijn er niet. Doorzetten is dus verreist. Maar dit zorgt er ook voor dat je meegevoerd wordt in de aanhoudende monoloog van Zeno, die afwisselend fascineert, irriteert, verveeld of ergert. Zonder dat er echt opzienbarende dingen gebeuren of er zich een geraffineerd plot ontvouwt wordt Zeno een soort vertrouwde vriend van wie je steeds meer weet, maar die je tegelijkertijd ook een buitengewoon onbehagelijk gevoel kan geven.

Ik heb het boek meermalen weggelegd en, gesloten op mijn bedkastje, soms maanden laten liggen. Maanden waarin ik korte verhalen las of een dun romannetje. Maar steeds keerde ik toch terug naar de neuroses van de onuitstaanbare, aimabele Zeno en zijn eindeloze monoloog. Tot ik in een zomervakantie eindelijk de eindspurt kon maken en ontdekte dat in de “Bekentenissen van Zeno” het venijn in de staart zit. De laatste pagina’s zijn als een mokerslag die bewijst dat het boek de afgelopen 85 jaar geen dag is verouderd. De laatste zin is een uitsmijter die je doet beseffen wat al dat geploeter door die 468 pagina’s waard was. En als je eenmaal zover bent, ben je zo verslaafd aan het oeverloze geleuter van Zeno dat je meer wilt. Lees het. Je zult het zien.

Mail

Melle Kromhout

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: het nieuwste EU-migratiepact houdt ongelijkheid in stand

Het EU-migratiepact versterkt ongelijkheid

Het nieuwe EU-migratiepact is geen ‘oplossing’ voor het ‘probleem’ van migratie. Lees meer

 Kerkgangers gaan viraal

Kerkgangers gaan viraal

Voor fervente kerkgangers is het te hopen dat het virus zich deze maand niet van zijn vrome kant laat zien. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Niet direct vangbaar

Niet direct vangbaar

Deze week worden onze redacteurs blij van de lokale Perzische supermarkt, een tentoonstellingsruimte die er nu nog is en unnanaaanikotoq. Lees meer

Het Waait

Het Waait

'Een groot gedeelte van ouder zijn is voor mij niet begrijpen waarom iedereen hetzelfde klinkt.' Daniëlle Zawadi onderzoekt in deze poëtische monoloog de eenzaamheid van in het midden staan, het begrip Sonder en hoe je moet praten met een zielenknijper. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Het Vertrek (2) - Alles brokkelt

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de tweede aflevering. Lees meer

 Kolven tegen corona

Kolven tegen corona

Vanaf volgende week wordt de moedermelk van zo'n 7500 oud-coronapatiënten opgehaald. Die bevat antistoffen, en is dus een perfect ingrediënt in - bijvoorbeeld - ijsjes! Lees meer

 1

Eenzaamheid ontleden in 'A-Lonely Show'

Met de pop-uptentoonstelling ‘A-Lonely Show’ nodigen Ka-Tjun Hau en Nanine van Smoorenburg ons uit om van een afstand te reflecteren op onze eigen eenzaamheid. Roos Wolthers nam de uitnodiging aan en zag: ‘A-Lonely Show’ deed veel meer dan eenzaamheid in beeld brengen. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Proeven en zien

Proeven en zien

Deze week worden onze redacteurs (en een spontane inzender) blij van pittige patat, een dansdocumentaire en het laatste nummer van een kunstmagazine. Lees meer

Vacature Chef Kunst 1

Hard//hoofd zoekt kunstcritici!

Krijgt jouw toetsenbord ervanlangs, elke keer dat je een expo of voorstelling hebt bezocht? Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

 Inktviswijsheid

Inktviswijsheid

Gaat de inktvis ons een pijnstillend medicijn leveren, beter leren plannen of de oorzaken van autisme blootleggen? Lees meer

Trialoog: Antebellum

Antebellum

Onze redacteuren durfden het aan om de horrorfilm Antebellum te gaan zien. Ze hopen op een golf aan sociaalbewuste horror, maar twijfelen of deze film een van de klassiekers van die stroming wordt. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 34

Als het regent

Deze week geven onze redacteurs tips voor druilerig weer. Lees meer

Kind zonder uitknop

Kind zonder uitknop

Frederike Luijten schreef een experimentele reeks gedichten over ADHD, waarin mensen in bomen veranderen en lucky paper stars vouwen als oplossing voor hun angsten. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Oproep: Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Hard//hoofd zoekt opiniemakers!

Voor de vaste rubriek Hard//talk zijn wij op zoek naar scherpe schrijvers met een mening die durven te verrassen en weten te overtuigen. Lees meer

Het Vertrek (1) - Het Raam 1

Het Vertrek (1) - Het Raam

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de eerste aflevering. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

 Zij kozen níet voor deze mannen

Zij kozen níet voor deze mannen

Over iets meer dan vijf weken mogen de Amerikanen ja zeggen tegen een van deze mannen. Illustrator Veerle van der Veer toont ons de mensen die dat eerder níet deden. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan