Asset 14

Idi-idi-idioot

Column: Idi-idi-idioot

Samen met Nils en zijn vriendin Sofie maak ik een fietstocht. Om ons heen liggen de gortdroge aardappelvelden te twijfelen of ze nog oogst zullen voortbrengen, vogels pikken de nog niet volledig verschrompelde resten van het land. Het is heet, maar de allerheftigste hitte van de zomer is voorbij. Dit is nahitte – we fietsen in de nahitte naar de plek waar Nils werkt. Plotseling raakt Nils van de weg en fietst de berm in. Dat is mijn schuld, drie naast elkaar op een fietspad is nooit een goed idee, ik hoor het mijn moeder zeggen, ik reed ook veel te breed. ‘Hee!’ roept Nils naar mij. ‘Doe eens niet zo idi-idi-idioot!’

Nils kan goed mensen nadoen. Dat deden we vroeger al, op school. Hij zette de stem op van een docent, kon er precies de juiste trilling in leggen. ‘Hallo ik ben Trrrix de Groot, ik ga jullie de algebrrraïsche vergelijking uitleggen,’ zei hij dan. Wij sloegen dubbel van het lachen. Onbekende mensen kon hij ook goed imiteren – dan trok hij een houding en een grimas over zich heen en wist je direct zeker dat die van íemand moesten zijn. Dat ergens een man of vrouw voor heel even een exacte kopie had.

Sinds een paar jaar werkt Nils als begeleider op een woon- en werkgemeenschap voor mensen met een verstandelijke beperking. Hij doet nu geen docenten meer na, maar de bewoners van de gemeenschap.
Nils is er als stagiair begonnen, fietste jarenlang door weer en wind en weilanden elke ochtend naar die verstopte plek in het groen, en terwijl de jaren verstreken werd hij langzaam zelf een bewoner. Als hij bij me komt eten maakt hij een biertje open en roept hij: ‘Deze fles is hélemaal van mij hélemaal van mij hélemaal van mij! Lekker hoor, lekker hoor. Cola, cola.’ Hij trekt zijn schouders op en kijkt schichtig. Ik ben niet meer verrast, ik weet dat hij een bewoner nadoet, waarschijnlijk eentje met wie hij die dag intensief heeft gewerkt.

Inmiddels ken ik de meeste bewoners. Ik heb ze nog nooit ontmoet, ik ben zelfs nog nooit in de gemeenschap geweest, maar Nils heeft bijna alle mensen met wie hij werkt weleens laten zien. Er is een vrouw die schaterlacht, telkens weer, om iets dat alleen in haar hoofd bestaat. Een man die keer op keer zijn hoofd naar je toebuigt en fluistert: ‘Deze meneer gaat jou een groot geheim vertellen.’ Een jongen die zo gefixeerd is op koffie dat hij als een zakkenroller halflege kopjes achter ruggen vandaan snaait. En zijn lievelingsbewoner, een oude man die steeds weer roept: ‘Doe eens niet zo idi-idi-idioot!’ Omdat Nils mij al sinds we klein zijn Idi noemt, hoor ik die het regelmatigst.

Zoals het imiteren jaren geleden onze manier was om mensen te doorzien, te leren kennen, te vangen (we woonden in een klein dorp, zoveel mensen zagen we niet), zo is het nu Nils’ manier om dichter bij zijn bewoners te komen. Dat denk ik althans. Om te begrijpen hoe het is om hen te zijn. Hij doet het niet expres, er gaat niks showerigs, niks voor-schut-zetterigs vanuit. Het nadoen komt vanzelf.

We zetten onze fietsen neer bij de personeelsingang. Er is een festival aan de gang, we horen de muziek al, bij aankomst krijgen we polsbandjes van twee bewoners. Als we met een ijsje onder een boom zitten komt er een man naar me toe. Hij buigt zich tot bij mijn oor: ‘Deze meneer gaat jou een groot geheim vertellen,’ zegt hij. Zij ogen zijn groot en blij. Ik draai me stomverbaasd naar Sofie. Het is Nils die me net wat in mijn oor gefluisterd heeft.
Later, als we samen met de bewoners dansen op liedjes van de band, zie ik vanuit mijn linkerooghoek Nils een kopje koffie bij een dame wegtrekken. Aan de rechterkant, naast het kraampje met cake, staat Nils zielsgelukkig te verkondigen dat deze cake hélemaal hélemaal hélemaal van hem is. Kort daarna barst achter mij Nils in een schel schaterlachen uit.

Hoewel Nils steeds bij ons blijft, zie ik hem over het hele terrein lopen, in alle steegjes van de gemeenschap staan. Ik word gek. Waar ik ook kijk: Nils Nils Nils. Heeft hij al die tijd zijn bewoners geïmiteerd, of imiteren zij hem? Ik denk aan de negentien jaar dat we nu vrienden zijn. Hoe ver is Nils van me afgedreven? Ken ik Nils nog wel?
‘Nils!’ roep ik. ‘Nils?’ Ik lach trillerig, het is een soort hinnik.

Dan hoor ik naast me precies dezelfde hinnik. Iemand imiteert mij foutloos. Daarna een klap op mijn schouder en een grote jongensgrijns. ‘Idi-idioot!’

Mail

Iduna Paalman (1991) is al bijna vier jaar columnist voor Hard//hoofd. Haar poëziedebuut ‘De grom uit de hond halen’ verscheen in het najaar van 2019 bij Querido. Ze won er de Poëziedebuutprijs 2020 mee. Ze publiceerde onder meer in De Gids, De Revisor, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad.

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
De nobele kunst van het missen

De nobele kunst van het missen

Marthe van Bronkhorst mist een hoop dingen in haar leven. Haarelastiekjes, de deuk in de bank die ze maakte in het vakantiehuisje, en ze kan maar niet vergeten dat Philip Freriks gestopt is met het journaal. (kom terug, Philip!). Maar waar komt dit missen vandaan?
Met (voor de laatste keer!) een illustratie van Jessica Bacuna. Lees meer

Column: Wasverzachter

Wasverzachter

Een fietstochtje met twee vrienden voert Eva naar een nieuwbouwwijk, waar het leven bij nader inzien toch zo slecht nog niet zou zijn. Lees meer

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen, maar een kiezer wel

Marthe van Bronkhorst verdiept zich ter voorbereiding van de verkiezingen in de Archieven der Vergeten Partijen. Ook dit jaar zijn er maar liefst 37 verkiesbare partijen. Wie zijn hen voorgegaan, en zat er dan echt niet een bij die de tand des tijds had moeten overleven? Lees meer

Column: Dingen die we niet gehoord hebben

Dingen die we niet gehoord hebben

Een gehoorbeschadiging is wat Eva van den Boogaard met haar opa gemeen heeft. Verder weet ze niet veel over hem en zijn oorlogsverleden, behalve dat het opgelopen trauma ook zijn nageslacht raakte. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

Zonder mijn moeder

Zonder mijn moeder

Het wel of niet aanschaffen van een kunstwerk voert Eva van den Boogaard terug naar tijden waarin ze nog niet alle beslissingen zelf nam. Lees meer

Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer