Asset 14

De rivier

We zitten in een uitgeholde boomstam. Allebei voorzien van een houten peddel, net als de jongen achter ons. Onze gids die we niet verstaan. Voor in de boomstam staat een rieten mand vol wortels en uien, naast de mand ligt een kip. De poten van het dier zijn bijeengebonden en af en toe tilt het dier langzaam een vleugel op. Niet teveel naar kijken.

De jongen wijst naar de oever, waar een knalrode vogel het woud in schiet. We zullen honderdveertig kilometer stroomafwaarts roeien. De enige weg naar het westen van dit Afrikaanse eiland; de boomstam is afgezien van een vliegtuig ons enige vehikel voor het afleggen ervan.
Het kost twee volle maanden om een boom uit te hollen, leren we. Vroeg in de ochtend zit een boomstam nog best lekker. Het enige geluid is dat van de peddels die het roodbruine wateroppervlak doorboren. Af en toe wijst de jongen op een krokodil. Een reigerachtige vogel. We roeien. We roeien een gebied in zonder radiotorens. No service, staat op het display van mijn iPhone en ik geneer me voor het ding.
De mensen hier hebben nog nooit een auto gezien, vertelt de jongen. Het is drie dagen peddelen naar het dichtstbijzijnde dorp, waar een telefoon is. Geen ziekenhuis.
“Wat nu als iemand zijn been breekt?” vraag ik hem.
“Dan komt de Marabou.”
“De Marabou?”
“De oudste man van de stam. Hij kan alles.”
“En als iemand nu echt superziek is? Er een ongeluk gebeurt? Een arm wordt afgebeten?”
“Dan gaan ze dood.”

Beeld: Lieke Romeijn.

Net voor het donker wordt leggen we aan op een zandbank. We zijn drieduizend jaar terug de tijd in geroeid. In het woud wonen families in lemen hutten, met daken van palmbladeren. Zodra de zon weer opkomt gaan de mannen het bos in, jagen op egeltjes voor het eten. Hun vrouw wroet in de grond naar aardappelen, iedere avond hetzelfde maal. Vijftig, wordt de vrouw. Ze krijgt gemiddeld zes kinderen en vlecht manden van riet, om zo nu en dan een visje te kunnen eten.
We slapen op een stinkende paardendeken recht onder de sterren, die nooit eerder zo scherp waren. De melkwegnevel, alles is verlicht; ik laat zelfs een duidelijke schaduw op het oeverzand achter. Voor het eerst in mijn leven sla ik tandenpoetsen voor het slapen gaan over: ik durf de elektrische tandenborstel niet aan te zetten. Niet eerder klonk stilte zo dwingend en hard.

Dag twee is exact hetzelfde als dag één. De rivier is bruinrood, beide oevers zijn dichtbegroeid. Spinnen rennen over het water naar onze boomstam, ik doe alsof ik niet bang ben. Ook dag drie biedt weinig variatie. Vanaf tien uur 's ochtends wordt de zon ondraaglijk. Na zes uur roeien hebben we buikpijn omdat we onze plas al zo lang ophouden. Af en toe peddelen we even niet mee, onze schouders zijn moe en verbrand. Op dag vier is het enige verschil, wat eigenlijk over de dagen verspreid ontstaan is, een kalmte. Heel langzaam zakken we weg in een wereld waar we nog niet eerder waren. Die van uitsluitend natuur, waar slechts af en toe wat mensen worden toegelaten, tijdelijk. Een gebied waar geen plastic is, geen stroom. Een gebied haast zo groot als Nederland zonder kraanwater, waar nog nooit een motor klonk. We zakken weg in de stilte, in de traagheid van het roeien, de roestige rivier die toch telkens anders lijkt te kleuren.

Op de laatste dag is het tijd voor de kip. Of ik het wil doen, vraagt de jongen. Ik knik. Ik eet per slot van rekening zo nu en dan vlees, dan zou je eigenlijk in staat moeten zijn het zelf te slachten. De jongen overhandigt mij een dolkachtig mes en legt uit hoe ik moet staan. Linkervoet hier, hij tikt op de gespreide vleugel, rechtervoet hier, op de poten. Met geoefende hand trekt hij wat veertjes uit de nek en wijst: de snijplek.
“Hoofd naar achteren trekken,” gebaart hij, “iets hoger.” Het keeltje van het dier is verrassend roze. Ze slikt een paar keer. Als ik dit niet kan, zal ik mijn leven lang geen meer vlees eten, beloof ik de wereld.
In één vlugge beweging trek ik het mes hard langs de kale plek en wacht op de snee, op gutsend bloed, maar er komt niets. Ik kijk op naar de jongen, die een zaagbeweging maakt.
“Wel verdomme,” vloek ik hardop. Mijn eerste kill moet zo nodig met een bot mes. De adamsappel gaat vluchtig op en neer onder mijn hand. Hebben kippen adamsappels? Het nekje is warm en het dier mag geen seconde nodeloos lijden, dus ik zaag, hard. Ik trek en duw de botte dolk over de roze plek tot de huid opent. Ik trek en duw, trek en duw en het beest kakelt een beetje maar dan met andere klinkers dan ik van een kip gewend ben. Meer u's. Het bloedt, maar niet zoveel als verwacht. Ik zaag door, tot de halsslagader knapt en naar buiten rolt. Het is over.
Ik ontspan, maar de jongen gebaart dat ik het hoofd, dat nog maar met een paar nekveren aan het lijf vastzit, goed omhoog moet houden. Op het hartritme gulpt bloed naar buiten. Felrode klodders in het zand. Het beest slikt en slikt en slikt in mijn gesloten hand, tot het sterft. Het nekje is warm en slap en de slagader is zo rood als een winegum. Deze kip heeft toch maar mooi een oneindig veel beter leven gehad dan de dikke stakkers in onze fabrieken. Nooit meer zal ik plofkip eten, beloof ik de wereld. Slechts diertjes die hebben rondgescharreld. Ook wanneer ze, eventueel, de laatste seconden van hun leven bruut geweld hebben gekend, eerlijk is eerlijk. Ik had honger.

Mail

Laura van der Haar is archeoloog en schrijver.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
AVS:

Knuffels, superhelden en opgroeien

Deze week worden onze redacteurs blij van teddyberen, een maatschappelijke relevante superheldenserie en satire in zwart-wit. Lees meer

Interview: Suzanne Wallinga van Amsterdam Art

Verzamelen voor alle leeftijden tijdens het Amsterdam Art Weekend

Interim-directeur van Amsterdam Art Suzanne Wallinga vertelt hoe zij het verzamelen van kunst toegankelijk wil maken voor iedereen. Lees meer

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Lijden onder vrouwelijk leiderschap

Moeten we een minister-president die Thatcher-fan is verwelkomen, alleen omdat ze een vrouw is? Lees meer

Of gewoon een boom

Of gewoon een boom

''We kunnen met schuim een nieuwe dampkring spuiten 
en van oceanen spiegels maken
alle fietshelmen, alle daken 
bedekken met restjes zilverpapier'' Lees meer

Ware kennis… Wat is dat eigenlijk en hoe vinden we die?

Ware kennis... Wat is dat precies en hoe vinden we die?

Ware kennis is kennis die door zo veel mogelijk mensen is ingegeven. Toch houden sommige leerprogramma’s van de studie filosofie nog geen of erg weinig rekening met de wijze waarop categorieën als gender, klasse en etniciteit invloed hebben op de politieke theorieën van een filosoof. En daar moet heel snel verandering in komen, aldus Stefanie Gordin. Lees meer

Vacature voor hemelbestormers: Hard//hoofd zoekt makers!

Hard//hoofd zoekt talent!

Wij zoeken vrije geesten, rusteloze zielen en ambitieuze daedalussen die ons tijdschrift structureel willen komen versterken als lid van de redactie. Lees meer

 Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

Dankzij haar hoef je niet zonder eten naar bed

'Ik neem de eerste hap, dan neem jij de tweede,' zegt Sara Sadok, voor ze een hap neemt van een karameldonut. Lees meer

Hard//talk: Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Hoe serieus kan de studentendemocratie zichzelf nog nemen?

Door haar eigen universiteit voor het gerecht te slepen, hoopt UvA-student Tammie Schoots de vrije en emancipatoire kern van het onderwijs te beschermen. Lees meer

Pictionary voor beginners

Pictionary voor beginners

"Ik wil je zeggen dat dit het moment is
het moment om mijn mond als een schelp aan je oren te leggen
en de hele wereld die nu zee is daar te horen ruisen." Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Waarom ziektemetaforen niet vermeden hoeven worden

Hoe kunnen we zorgen dat een ziekte ‘gewoon’ een ziekte is en het lijden niet wordt versterkt door de denkbeelden die we eropna houden? In een tijd waarin bijna 60% van de bevolking met een chronische ziekte leeft is het belangrijk stil te staan bij hoe een ziekte-idee van invloed kan zijn op de ervaring van het ziek zijn, stelt Tiare van Paridon. Lees meer

Tabak en rooksignalen

Tabak en rooksignalen

De verteller van dit verhaal leeft al meer dan twee jaar teruggetrokken in een blokhut in het bos, tot op een dag zijn voorraad tabak op is. Er zit niks anders op dan terug te keren naar de bewoonde wereld. Lees meer

 Geen regenboog op de refoschool

Geen regenboog op de refoschool

Jongeren op reformatorische scholen geven aan dat er in de praktijk best over verschillen in geaardheid kan worden gepraat, maar dat betekent niet dat ze zelf voor hun identiteit uit durven komen. Lees meer

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

'Beste Arie, wat als ik je zoon was?'

De schrijver van deze brief ging tegelijkertijd en naar dezelfde school als de kinderen van minister Arie Slob, en leeft nog altijd met de wonden van de homofobie op die school. Lees meer

Alles Vijf Sterren: 38

(Amateur)kunst en de vrouwelijke Freek

Deze week worden onze redacteurs blij van dierenweetjes, vorken met persoonlijkheid en een podcast als vervanging voor het museum. Lees meer

Zilt

Zilt

''wij zeggen dat het niet erg is van de barsten
die we met onze vingertoppen volgen
als autowegen naar het zuiden''
Ellis Meeusen is één van de 160 klimaatdichters die samen de bundel Zwemlessen voor later maakten. Zij hebben één gedeelde zorg: de toestand van de aarde. Geïllustreerd door Lisette van der Maten. Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Het Vertrek (4) - De stortbui

Het Vertrek (4) - De stortbui

Klankkunstenaar Marieke van de Ven wekt met audio bestaande en imaginaire plekken tot leven. Ze maakte een podcastserie over vertrekken: betekent vertrekken weggaan, of juist ruimtes om je in thuis te voelen? Vandaag de vierde aflevering. Lees meer

Teleurstellende feministen

Teleurstellende feministen

Vivian Mac Gillavry voert gesprekken met vrienden over de discrepantie in het feminisme tussen theorie en keuzes in het persoonlijke leven. 'De definitie van feminisme is zo breed dat het lijkt alsof álles wat met keuzevrijheid en gelijkwaardigheid te maken heeft, onder de noemer geplaatst kan worden.' Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan