Asset 14

Pers, vrijheid en leugens

Alles vijf sterren: Pers, vrijheid en leugens

Wat moet je echt doen, lezen, beluisteren of zien? Om je te helpen delen leden van de Hard//hoofd-redactie iedere week vijf sterren uit. In het kader van de Werelddag van de Persvrijheid (3 mei 2019) geeft Hard//hoofd deze week antwoord op de vraag: 'Welke journalist maakt je blij?'

 

Leugendetectors: 10.000 luchtballonnen doorprikken
✩✩✩✩✩
Marte Hoogenboom

'De codes en algoritmes achter zogeheten deepfake-video's worden met de dag geavanceerder. Ze hebben iets schattigs en beangstigends tegelijk: filmpjes van wereldleiders die de meest waanzinnige (of gevaarlijke) dingen zeggen. Één wereldleider figureert verrassend weinig in de filmpjes die de ontwikkelaars van die programma's verspreiden om hun voortgang aan de wereld te tonen.

Met zijn bizarre en aantoonbaar onjuiste uitspraken loopt de demagoog Donald Trump op zijn eigen manier voor de moderne tijd uit. Aan hem valt geen eer te behalen voor wie wil laten zien dat computers ons de afgrijselijkste dingen kunnen laten zeggen. De mens Trump is daar vooralsnog veel beter in. Hoeveel beter? Vorige week tikte hij zijn tienduizendste confirmed lie aan, volgens een team van The Washington Post dat sinds zijn inauguratie in 2017 elke uitspraak van Trump onder de loep neemt. Het is een schoolvoorbeeld van hoe vrije journalisten de politiek elke dag weer ter verantwoording proberen te roepen en het geeft mij - hoe triest het nieuws tegelijk ook is - vertrouwen in het belang en goede werk van de journalist.

Sander Donkers dacht er woensdag in de Volkskrant trouwens anders over: leugendetectortje spelen is leuk, maar gaat geen enkele Amerikaanse kiezer overtuigen, integendeel. Ja, en dan ben ik het weer met hém eens.

Journalisten die het werk van journalisten van kritiek voorzien, ook dat is persvrijheid. Ik kan mijn geluk niet op.'

 

Tom-Jan Meeus: rondhangen op het Binnenhof
✩✩✩✩✩
Daan Steinebach

'Stiekem ben ik heel erg gehecht aan het beeld van de journalist in een lange, beige regenjas met een blocnoteje. Juist in een tijd dat veel journalisten onder hoge werkdruk staan zijn de politieke columns van Tom-Jan Meeus in NRC Handelsblad een rots in de branding. Zijn methode, even simpel als effectief, heeft hij zelf wel eens omschreven als 'rondhangen.' In die regenjas (hoop ik). Met dat rondhangen en een telefoon vol telefoonnummers en sms'jes weet hij vaak als een van de beste wat er gaande is onder de kaasstolp van het Binnenhof. Niet de spin, maar het verhaal erachter: onhandiger, kleiner en menselijker dan de mediawerkelijkheid. Voor een deur gaan staan om te wachten op een quote? 'Je kunt ze gewoon vragen je te whatsappen wanneer ze klaar zijn.' Nee, niet spannend, maar zo belangrijk.'

 

Ahmet Altan zal de wereld nooit meer zien
✩✩✩✩✩
Lotte Akkerman

'De wegen van Recep Tayyip Erdoğan zijn ondoorgrondelijk, daar zijn we het hopelijk over eens. De Turkse romancier en journalist Ahmet Altan ondervindt het aan den lijve: in de nasleep van de Turkse "coup" in de zomer van 2016 werden hij en zijn broer opgepakt. In eerste instantie werden ze verdacht van het verspreiden van verborgen boodschappen ter ondersteuning van de coupplegers. Tijdens Altans proces wisselde de aanklacht echter even regelmatig als een gemiddelde weersvoorspelling, er was geen peil op te trekken. Inmiddels is Mehmet Altan vrij, maar zit Ahmet Altan al bijna drie jaar vast en de vooruitzichten zijn slecht, hij is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf en het hoger beroep in zijn zaak werd vorig jaar door de rechter afgewezen. Drieëntwintig van de vierentwintig uren per dag brengt hij door in eenzame opsluiting. Waar hij de kracht vandaan heeft gehaald, ik weet het niet, maar hij weigert zich neer te leggen bij zijn lot. In Ik zal de wereld nooit meer zien zijn de Altans aantekeningen gebundeld, een verzameling losse velletjes door hem met de hand beschreven, een voor een door zijn advocaten naar buiten gesmokkeld tussen ander papierwerk. Altan schrijf niet alleen over zijn land en zijn proces, maar ook over wat het met een mens doet om beroofd te worden van concepten als vrijheid en tijd. Zijn woorden laten je verslagen én verwonderd achter: dat een rechtsgang zó gecorrumpeerd kan zijn en dat een slachtoffer daarvan zó vrij van wrok kan schrijven, daar maak ik een diepe buiging voor.'

 

Beeld: Jennifer Hubacher via Pexels.

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
Lees meer
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!