Asset 14

Pers, vrijheid en leugens

Alles vijf sterren: Pers, vrijheid en leugens

Wat moet je echt doen, lezen, beluisteren of zien? Om je te helpen delen leden van de Hard//hoofd-redactie iedere week vijf sterren uit. In het kader van de Werelddag van de Persvrijheid (3 mei 2019) geeft Hard//hoofd deze week antwoord op de vraag: 'Welke journalist maakt je blij?'

 

Leugendetectors: 10.000 luchtballonnen doorprikken
✩✩✩✩✩
Marte Hoogenboom

'De codes en algoritmes achter zogeheten deepfake-video's worden met de dag geavanceerder. Ze hebben iets schattigs en beangstigends tegelijk: filmpjes van wereldleiders die de meest waanzinnige (of gevaarlijke) dingen zeggen. Één wereldleider figureert verrassend weinig in de filmpjes die de ontwikkelaars van die programma's verspreiden om hun voortgang aan de wereld te tonen.

Met zijn bizarre en aantoonbaar onjuiste uitspraken loopt de demagoog Donald Trump op zijn eigen manier voor de moderne tijd uit. Aan hem valt geen eer te behalen voor wie wil laten zien dat computers ons de afgrijselijkste dingen kunnen laten zeggen. De mens Trump is daar vooralsnog veel beter in. Hoeveel beter? Vorige week tikte hij zijn tienduizendste confirmed lie aan, volgens een team van The Washington Post dat sinds zijn inauguratie in 2017 elke uitspraak van Trump onder de loep neemt. Het is een schoolvoorbeeld van hoe vrije journalisten de politiek elke dag weer ter verantwoording proberen te roepen en het geeft mij - hoe triest het nieuws tegelijk ook is - vertrouwen in het belang en goede werk van de journalist.

Sander Donkers dacht er woensdag in de Volkskrant trouwens anders over: leugendetectortje spelen is leuk, maar gaat geen enkele Amerikaanse kiezer overtuigen, integendeel. Ja, en dan ben ik het weer met hém eens.

Journalisten die het werk van journalisten van kritiek voorzien, ook dat is persvrijheid. Ik kan mijn geluk niet op.'

 

Tom-Jan Meeus: rondhangen op het Binnenhof
✩✩✩✩✩
Daan Steinebach

'Stiekem ben ik heel erg gehecht aan het beeld van de journalist in een lange, beige regenjas met een blocnoteje. Juist in een tijd dat veel journalisten onder hoge werkdruk staan zijn de politieke columns van Tom-Jan Meeus in NRC Handelsblad een rots in de branding. Zijn methode, even simpel als effectief, heeft hij zelf wel eens omschreven als 'rondhangen.' In die regenjas (hoop ik). Met dat rondhangen en een telefoon vol telefoonnummers en sms'jes weet hij vaak als een van de beste wat er gaande is onder de kaasstolp van het Binnenhof. Niet de spin, maar het verhaal erachter: onhandiger, kleiner en menselijker dan de mediawerkelijkheid. Voor een deur gaan staan om te wachten op een quote? 'Je kunt ze gewoon vragen je te whatsappen wanneer ze klaar zijn.' Nee, niet spannend, maar zo belangrijk.'

 

Ahmet Altan zal de wereld nooit meer zien
✩✩✩✩✩
Lotte Akkerman

'De wegen van Recep Tayyip Erdoğan zijn ondoorgrondelijk, daar zijn we het hopelijk over eens. De Turkse romancier en journalist Ahmet Altan ondervindt het aan den lijve: in de nasleep van de Turkse "coup" in de zomer van 2016 werden hij en zijn broer opgepakt. In eerste instantie werden ze verdacht van het verspreiden van verborgen boodschappen ter ondersteuning van de coupplegers. Tijdens Altans proces wisselde de aanklacht echter even regelmatig als een gemiddelde weersvoorspelling, er was geen peil op te trekken. Inmiddels is Mehmet Altan vrij, maar zit Ahmet Altan al bijna drie jaar vast en de vooruitzichten zijn slecht, hij is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf en het hoger beroep in zijn zaak werd vorig jaar door de rechter afgewezen. Drieëntwintig van de vierentwintig uren per dag brengt hij door in eenzame opsluiting. Waar hij de kracht vandaan heeft gehaald, ik weet het niet, maar hij weigert zich neer te leggen bij zijn lot. In Ik zal de wereld nooit meer zien zijn de Altans aantekeningen gebundeld, een verzameling losse velletjes door hem met de hand beschreven, een voor een door zijn advocaten naar buiten gesmokkeld tussen ander papierwerk. Altan schrijf niet alleen over zijn land en zijn proces, maar ook over wat het met een mens doet om beroofd te worden van concepten als vrijheid en tijd. Zijn woorden laten je verslagen én verwonderd achter: dat een rechtsgang zó gecorrumpeerd kan zijn en dat een slachtoffer daarvan zó vrij van wrok kan schrijven, daar maak ik een diepe buiging voor.'

 

Beeld: Jennifer Hubacher via Pexels.

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
Lees meer
test
het laatste
Mosterdsoep 8

Moedertaal en Opvoedlessen van een martelaar

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Vandaag lees je twee gedichten van Lina Al-Hassany. ‘Draag de lasten van de wereld niet op je schouders. Graaf de kuilen voor de doden niet in je tuin. Breng het verleden nooit meer aan het licht.’ Lees meer

Mosterdsoep 5

Steltenloper

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. In het verhaal van Jan Truijens Martinez ziet de hoofdpersoon zijn ex-vriendin met haar nieuwe vriend op theaterfestival De Parade. Tussen de lampjes van de zweefmolen en de flitsende polaroidcamera schiet ook de gedachte aan haar door zijn hoofd. Lees meer

Mosterdsoep 7

Beetje bij beetje

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Mina Yasien schreef een verhaal over een dochter die met haar moeder mee naar een afspraak gaat om te vertalen, over wat er tussen de regels door verloren kan gaan en of je een vervelende boodschap verzachtend moet vertalen. 'Niemand verstond alles en toch kwam iedereen overal achter.' Lees meer

Mosterdsoep 3

[Gedicht zonder titel]

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Fleur Hagi kent de wereld niet meer zoals ze die zich herinnerde, maar wat als ze deze nieuwe wereld niet meer wil kennen? 'Meer dan een appel / is nodig / om te onderscheiden / tussen goed en slecht' Lees meer

IDFA-bespreking <em>‘Between Revolutions’</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd 1

IDFA-bespreking ‘Between Revolutions’

De film Between Revolutions volgt een groep pro-Palestijnse, queer activisten in Berlijn. Regisseur Ruben Desiere zoekt samen met de activisten naar agency voor zijn personages. In die zoektocht wordt een interessant spel met fictie en realiteit gespeeld. Lees meer

IDFA-bespreking <em>Between Revolutions</em> en drie andere tips van de redactie van Hard//hoofd

IDFA-tips van Hard//hoofd – ‘You Can See Everything’, ‘Nuisance Bear’ en ‘Romare Bearden’

De IDFA-tips van Jochum Veenstra, Nora de Bruine en Sander Bortier: You Can See Everything, Nuisance Bear en Alter Ego of Romare Bearden. Lees meer

Mosterdsoep 2

Het woord 'vervreemding'

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Vandaag lees je op Hard//hoofd het verhaal van Lidice Michelle Melara Minero. 'Ik hoorde ze typen en daarna waren ze hun werk aan het uitdelen. En ik? Ik was bezig met het begrijpen van het woord.' Lees meer

Mosterdsoep 9

Potentie

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Het gedicht van Nourelhouda Kassi zit vol potentie. Potentie om 'het' te maken, potentie om 'er' te komen, vriendschapspotentie, partnerpotentie, potentie om zo veel goeds de wereld in te brengen. '‘en nu?’ / tussen alles / wat ik was, en alles wat ik kon worden.' Lees meer

Mosterdsoep 1

Mosterdsoep

Afgelopen jaar namen meer dan tien schrijftalenten deel aan het talentontwikkelingstraject van El Hizjra. Deze week lees je op Hard//hoofd hun verhalen en gedichten die de complexiteit en verbinding van vervreemding opzoeken. Met vandaag: het verhaal van Leila Mrabet, waarin de hoofdpersoon jarenlang op zoek gaat naar de smaak van mosterdsoep die overeenkomt met een herinnering. Lees meer

Berbers gebogen

Berbers gebogen

'Een vaderskant bijt nooit niet. Ze wensen in hun smeekbedes smakkend dat we slappe groentestukken blijven.’ Imane Karroumi El Bouchtati schrijft over ziek zijn, paternale familietafels en hoe verstrikte tongen geen geruchten kunnen tegenspreken. Lees meer

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Dromen over kinken in internetkabels en gaatjes in naveltruitjes: is er in het AI-tijdperk nog ruimte voor verrassing?

Vintagejagers, opgelet! In haar nieuwste column werpt Loïs Blank een kritische blik op een ontwikkeling die misschien niet helemaal onverwacht komt: de tweedehandsmarkt wordt in een fastfashionjasje gestoken. Daarmee dreigt ook een markt die ooit draaide om avontuur en goede bedoelingen steeds verder te plastificeren. Lees meer

Meneer de dominee

Meneer de dominee

De vader van Martijn van Arkel werkt voor God. Als dominee zijn zijn dagen gevuld met de kerk, de gemeente, de Heilige Zoon, maar heeft daardoor minder tijd voor zijn andere twee zoons. In deze gedichten beschrijft Martijn het gemis, de verwijten, en vooral het verlangen naar een vader: geen dominee, geen herder, maar iemand die het licht uit doet en wiens fiets in de schuur staat. Lees meer

Batik Karas

Batik Karas

In dit verhaal van Ariane Waitz gaat de hoofdpersoon op een vervreemdende reis door Indonesië. Via de eeuwenoude Javaanse kunstvorm batik probeert zij zich te verbinden met het land van haar grootouders. Lees meer

Wat je niet zult zien op tv

Wat je niet zult zien op tv

Hoe links is linkse televisie? Marthe van Bronkhorst kwam achter de schermen en kon haar ogen eigenlijk niet geloven. Lees meer

Hoeveel romcoms tot ik het voel? 1

Hoeveel romcoms tot ik het voel?

De liefde is een onuitputtelijke bron van inspiratie. In films, boeken en muziek blijven mensen proberen haar te vangen, en al die creatieve expressie wordt gretig geconsumeerd – ook door Nouhaila el Khannoussi, die ondanks haar fascinatie voor fictieve liefdes zelf nog nooit verliefd is geweest. In dit persoonlijke essay vraagt ze zich af wat verliefdheid eigenlijk is. Lees meer

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Verwijzing naar de tijd dat heksen smolten in water uit meisjeshanden

Geïnspireerd door de blikken man uit The Wizard of Oz leidt Elise Vos je over het pad van gele klinkers. Ondanks de bescherming die ons harnas biedt, bevat het kieren die toelaten wat we niet zouden willen voelen. Bovendien: wie wil nu afgestompt raken? Lees meer

Rouw en haar contouren

Rouw en haar contouren

Wat gebeurt er als je grootste angst werkelijkheid wordt? Vorig jaar verloor Ivana Kalaš haar vader. In dit essay onderzoekt ze rouw en angst. Wat als juist het verlies je dichter bij het leven brengt? ‘Zoals je vroeger naar een eclips zou kijken via een cd, kom ik in contact met rouw: via haar contouren.’ Lees meer

Lucifers

Lucifers

‘Het begon met een gat, een gat in de zon.’ Terwijl de opa van Jung-hoo blind wordt, verdwijnt de zon langzaamaan uit de lucht. Met deze alternatieve geschiedenis duikt Siep Hendriks in de commercialisatie van het leven, de mens en diens karakter. Lees meer

Auto Draft 24

Een caleidoscoop van verlangen

‘De zoektocht naar een gemeenschap gaat door. Een gemeenschap die mijn caleidoscopische zijn kan accepteren, waarin ik niet hoef te kiezen tussen delen van mezelf, waarin ik niet exotisch, verdund of onverenigbaar ben.’ In dit essay beschrijft Rocher Koendjbiharie welke moeilijkheden hij ondervindt in zijn levenslange zoektocht naar een gemeenschap waarvan hij zich volwaardig onderdeel kan voelen. Lees meer

Eat the rich! Or get eaten?

Eat the rich! Or get eaten?

‘Munch Musk’, ‘bite Bezos’ of ‘suck Zuck’? Stijn Voogt onderzoekt hoe ook aan kapitaalkritiek flink geld verdiend kan worden. ‘Eat-the-rich-films wakkeren geen honger naar verandering aan, maar lijken deze vooral te stillen.’ Lees meer