Duizenden studenten gaan over de lopende band: We verdienen wel meer maar we worden niet beter." /> Duizenden studenten gaan over de lopende band: We verdienen wel meer maar we worden niet beter." />
nieuwsbrief
Asset 14

Afscheid van Amsterdam

f93cda4389

Mail

Een zekere Van het Reve uit Amsterdam verdronk in Leiden ooit bijna in het Rapenburg. Hij raakte met zijn auto te water en pas toen de omstanders doorkregen dat het hier ging om de nieuwe hoogleraar slavistiek Karel van het Reve, werd er haast gemaakt om de drenkeling uit het water te halen. Een hoogleraar laat je immers niet zomaar verzuipen. Met deze geschiedenis begint van het Reve in 1983 zijn afscheid van de Universiteit in het essay “Afscheid van Leiden.” Helaas ben ik nooit te water geraakt met de auto. Mocht ik onverhoopt toch een keer in de gracht geraken dan ben ik geen hoogleraar die toch echt snel opgevist dient te worden. Toch neem ik ook afscheid van een universiteit, zij het als student in Amsterdam, zesentwintig jaar na het afscheid van Karel van het Reve.

Het staat nog niet vast of ik het een positieve ontwikkeling vind: In het begin voelde studeren nog verplicht, maar gaandeweg moest ik toch toegeven dat ik het leuk begon te vinden en dat ik zelfs lichte tintelingen in de onderbuik begon te voelen als ik een grafiek zag die een theorie bevestigt. Ik behoor daarmee tot de twee groepen die de universiteit volgens van het Reve hoort te bedienen: Ten eerste hoort het een plaats te zijn waar beoefenaars der wetenschap met elkaar gedachten kunnen wisselen en waar aankomende beoefenaars der wetenschap het vak enigszins kunnen leren. En ten tweede is het een plaats waar mensen terecht kunnen die niet direct beoefenaars der wetenschap willen worden maar die toch een wetenschappelijk opleiding willen genieten, bijvoorbeeld als toegangsbewijs voor een carrière. Ik verschoof dus eigenlijk tijdens mijn studie van groep twee meer richting groep een. Nu moet wel gezegd worden dat ik naast politicologie ook economie geprobeerd heb en dat bij economie meer studenten rondlopen die hun studie als middel zien om een goede baan te krijgen. Bij politicologie is het gemakkelijker de pure wetenschapper uit te hangen. Anders dan bij economie zit een goed betaalde baan er immers niet direct in.

Geen van beide groepen zou meer aandacht moeten krijgen. Toch is het de trend vooral de minimalistische studenten de aandacht te geven: De studenten die achterin de collegezaal de krant lezen, niet naar colleges gaan die niet verplicht zijn en hun tentamens minimaal halen door een in de herkansing alle uittreksels uit hun hoofd te leren. Het is onvermijdelijk om voor die studenten nauwkeurig vast te stellen wat de minimumeisen zijn, maar zoals van het Reve zegt is het niet de bedoeling dat de universiteit uitsluitend ingericht wordt ten behoeve van een enkele groep mensen. Het probleem is dat de universiteit geld krijgt per afgestudeerde student en per behaald punt en er dus gebaat bij is iedereen met flinke spoed door het curriculum heen te jagen. Hoe meer studenten er afstuderen, hoe meer geld de universiteit te besteden heeft. Veel faculteiten worden daarom nu geleid door managers, liever dan wetenschappers. Dat leidt er nu toe dat veel colleges verplicht zijn, dat je na twee keer afwezigheid geen tentamen meer mag doen en dat je iedere week een tekst moet samenvatten om te bewijzen dat je de literatuur gelezen hebt. Ik voorspel dat we bij politicologie binnenkort iedere maandag het motief van het jasje van Peter van Ingen moeten beschrijven dat hij aanhad in Buitenhof, om te bewijzen dat we echt betrokken zijn bij het vakgebied.

In de Groene Amsterdammer veegt de hoogleraar filosofie van Oxford en Nijmegen Graham Lock de vloer aan met de bedrijfsmatige benadering van de wetenschap: “Volgens het businessmodel leveren ze geen academische scholing, maar een product. De klant is koning, en die wil bij de universiteiten shoppen voor zijn BA, alsof het een mobieltje is. En dus zijn er weer managers nodig die de universiteiten kunnen verkopen.” De universiteit is kortom een winkel geworden voor groep twee van Karel van het Reve, de groep die studeert om met een wetenschappelijk diploma maatschappelijk meer kansen te hebben. Het is een markt geworden waar zo efficiënt mogelijk gewerkt dient te worden, maar efficiëntie kan niet gemeten worden in wetenschap. De beste universiteit is niet de universiteit waar veel mensen afstuderen, waar veel gepubliceerd wordt of waar hoge cijfers worden gehaald. Zoals Lock zegt: De beste universiteit is waar de denkers zitten, waar de ideeën ontstaan en dat valt niet te meten.

De universiteiten hebben momenteel niet veel keuze. De aanstelling van managers en de verscherping van de regels is erop gericht veel studenten zo snel mogelijk te laten afstuderen om daarmee de financiën veilig te stellen. Een alternatief zou een variant van het Duitse model kunnen zijn: De universiteiten betalen voor het aantal plaatsen dat ze hebben. Stel dat er in de propedeuse politicologie plaats is voor driehonderd studenten, dan krijgen ze betaalt voor driehonderd studenten. Dat zou niet ten koste hoeven gaan van de motivatie, doordat de studenten nog steeds zijn gebonden aan hun studieschuld. Het voordeel is dat het er voor de financiën van de universiteit niet meer zoveel toe doet hoe snel de student afgestudeerd. De aandacht kan dan weer gericht worden op kennis en niet op winst en de faculteit kan weer geleid worden door iemand die ideeën heeft over het vakgebied en niet iemand die er op gericht is zoveel mogelijk winst te maken.

Ik heb afscheid genomen van het studentenleven terwijl ik nog grotendeels uit de klauwen van het management ben gebleven. Dat vind ik een zegening. Uiteindelijk ben ik ook wel blij dat ik niet te water ben geraakt. Ik heb dankzij de overheid zo kort gestudeerd dat het nauwelijks kapitaalvernietiging genoemd kan worden als ik verzoop en wie zou dan nog de moeite nemen mij uit de gracht te vissen?

Tim

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

Esmé van den Boom werkt sinds kort in een bibliotheek en dat werk draait tot haar grote schrik meer om boeken wegdoen dan boeken koesteren. Lees meer

 Mag ik nog even vangen?

Mag ik nog even vangen?

Honderden Amerikanen ontvingen eerder deze week opeens een nachtelijk berichtje van een vriend, kennis, collega... Maar die wisten op hun beurt nergens van. Oude berichten van jaren eerder werden 'gerecycled'. Het nieuws in beeld door Nastia Cistakova. Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Waterlanders

Waterlanders

Annelies van Wijk beschrijft een tragische familiegeschiedenis in de vorm van een kort verhaal. Lees meer

Poortwachters van de Homogemeenschap

Poortwachters van de homogemeenschap

Sebastiaan van der Lubbe ontmaskert het dunne laagje vernis dat we in Nederland ‘tolerantie’ noemen. Hij strijdt tegen de regenboogvlag als goedkoop fashion statement en vóór de regenboogvlag als pleitbezorger van inclusiviteit. Lees meer

 Wie stoot koning Netflix van de bank?

Wie stoot koning Netflix van de bank?

Voor koning Netflix staat er veel op het spel. Het is dringen geblazen voor de troonopvolgers. Het nieuws in beeld door Jente Hoogeveen. Lees meer

Filmtrialoog: Light Of My Life 1

Light Of My Life

Onze redacteuren werden meegesleept in de vlucht van Casey Affleck en zijn filmdochter in 'Light of my Life'. Lees meer

Hard//talk: Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Een spelletje memory voor de Alzheimervereniging

Met enige verbazing ziet Vivian Mac Gillavry hoe goede doelen geld ophalen met acties die patiënten zelf vaak niet meer kunnen uitvoeren. Lees meer

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen 1

Stort jezelf in een crisis zónder er sterker uit te komen

Intenties om (nog) gelukkiger/gezonder/succesvoller te leven? Filosofe Lieke Knijnenburg onthult hoe de kapitalistische samenleving deze intenties in ons programmeert, en hoe we ertegen in opstand kunnen komen. Een bevrijdend essay over tijdverspilling, zelfverwoesting en liefde. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

 Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Een bezegeld lot in een verzegelde trailer

Zodra de trailer verzegeld werd, waren de 39 Chinese migranten die zich erin hadden verstopt kansloos. Het nieuws in beeld door Rob Worst. Lees meer

Alles vijf sterren 2

Zo komen we de herfst wel door

Deze week worden we blij van een ouderwetse spelletjesavond (bij jou thuis), het elegie van Kate Tempest en een fotoarchief. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Is het demonstratierecht in Nederland een farce?

Is het demonstratie­recht in Nederland een farce?

Na roerige protestweken met boze boeren en blokkades door Extinction Rebellion maakt Jarmo Berkhout de balans op. Hoe staat het er eigenlijk voor met het demonstratierecht in Nederland? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Beeldbrekers (VI): 'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

'Wat betekent het om mens te zijn in een wereld van objecten?'

Op de Dutch Design Week staat dit jaar de maakbaarheid van toekomst centraal. Tom Loois, een van de curatoren van de tentoonstelling ‘The Object Is Absent’, over hun tentoonstelling zonder objecten. Lees meer

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth 3

Gedichten geïnspireerd op Long in the Tooth

Yentl van Stokkum schreef drie gedichten ter gelegenheid van de tentoonstelling Long in the Tooth van Josse Pyl. Joëlle de Ruiter maakte er illustraties bij. Lees meer

Een vuile plas regenwater

Een vuile plas regenwater

Alexander van der Weide bespreekt op intuïtieve wijze de klassieke film Stalker van Tarkovski. ‘Probeer nooit je idee over te brengen aan het publiek — het is een ondankbare en zinloze taak. Laat ze het leven zien en ze zullen in zichzelf de middelen vinden om het te beoordelen en te waarderen.’ Lees meer

Mevrouw Rouw in Zomergasten 2

Mevrouw Rouw in Zomergasten

Hard//hoofd grijpt terug op de Zomergasten-verslagen van deze zomer met een onconventionele gast die toepasselijk is voor de grauwe dagen. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5