Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst! Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op Hardhoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze week: Ondanks alles houdt Elon de moed er in. " /> Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst! Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op Hardhoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze week: Ondanks alles houdt Elon de moed er in. " />
Asset 14

Beste Melle IV

Dit is de reactie op Melle's brief van vorige week.

Aemstelrodophius, 4 november

Hey Melle,

Ik kom thuis, leg m'n doorweekte jas tegen de verwarming te drogen en schud de geur van natte hond van me af. Dat is nog wel het ergste, die doorwrochte geur van treurnis en ellende. Maar ik heb geen tijd om er te lang bij stil te staan. Er is niet genoeg tijd. Er is nooit genoeg tijd. Ik scan een paar willekeurige pagina's van een vochtige krant (Claude Lévi-Strauss is dood; opnieuw rellen in Iran; AZ op bezoek bij Arsenal) en ga dan snel zitten om jou te schrijven.

Ik klap mijn hypermoderne computer open en klik op notepad. Eerder vandaag heeft mijn computer mij eigenhandig de toegang ontzegd tot mijn blijkbaar illegale versie van Microsoft Office. Verrassend genoeg heeft hij op eigen initiatief bedacht dat ik blijkbaar niet beschik over de juiste bladibla codes en daarom ben ik nu veroordeeld tot het water en brood van de tekstverwerking.

Een of andere goddelijke rechter in onze goddelijke rechtsstaat heeft vast lang geleden besloten dat digitaal verkrijgbare zaken naast tastbare zaken ook iemands rechtmatige eigendom zijn en dat je dergelijke dingen daarom niet zonder toestemming mag verspreiden. Sindsdien wordt er niet meer illegaal gedownload. Films, muziek, software, porno, luchtfoto's van nucleaire installaties in Iran: voor al die spullen die mensen vroeger kosteloos van het net konden trekken, wordt nu weer netjes betaald. Het doet me een beetje denken aan de kapittels van Karel de Grote. Deze keizerlijke decreten stelden bijvoorbeeld dat graven niet dronken mochten zijn bij de uitoefening van hun ambt in de rechtszaal. Of ze spraken zich uit tegen bendevorming en banditisme. Uiteindelijk voelde de keizer zich genoodzaakt tot het uitvaardigen van het voorschrift 'dat het volk prompt moet gehoorzamen aan de bevelen van de keizer.'

Ik heb eigenlijk al heel lang niets meer gedownload en hoef me (los daarvan overigens) nergens schuldig over te voelen. Het enige waar je me nog wel op kunt betrappen, is live streaming. Dan kom ik na een lange dag 's avonds laat thuis, om bij Pauw & Witteman tot de constatering te komen dat Geert Wilders heeft gezegd dat minister van der Laan een handlanger is van Mohammed B. en dat Femke Halsema de polarisatie in het debat “onverstandig” vindt. Het lijkt zo langzamerhand onmogelijk te worden om de mensen in onze samenleving nog met elkaar door een deur te krijgen. Dan word ik moedeloos, zet de tv uit en vlucht ik naar een wereld waar de goeio's wel winnen. In The West Wing neemt de moreel onfeilbare president van de Verenigde Staten, bijgestaan door zijn even sympathieke als integere staf, het op tegen de boze buitenwereld. En ongeacht de druk of de tegenslagen, blijven ze onwankelbaar in hun geloof en overtuiging.

Maar het hebben van een rotsvast geloof is niet simpel of makkelijk. Als je zou geloven in een god die over hemel en aarde heerst, zou je dan niet verhaal willen halen? En als je zou geloven in het liberalisme, zouden je principes dan niet onder druk komen te staan in de wereld van vandaag? Melle, jij schreef me dat er twijfel is en dat die twijfel weer plaatsmaakt voor een volgende twijfel. Natuurlijk twijfelen we, want daar zijn we slechts mensen voor, en natuurlijk ontbreekt het ons vaak aan oplossingen. Maar instant oplossingen bestaan niet in onze wereld. 'Vergeet niet dat we in een tijd leven waarin zelfs de grootste bomen met wortel en al uit de grond getrokken zijn. Er is slechts zekerheid in het gevaar dat ons aan alle kanten omringd.' Dat is wat een lang vergeten man ooit zei. Ik heb twijfel en ik weet niet wat de oplossingen zijn voor de problemen in onze maatschappij, maar één ding weet ik zeker en dat is dat Geert Wilders onze samenleving kapot zal maken als hij daar de kans toe krijgt. Er is slechts zekerheid in het gevaar. Als jij vindt dat ik dan negatief ben, mag je dat van mij vinden.

Ach, weet je Melle, als ik naar de politieke discussie van de afgelopen dagen luister, hoor ik slechts het gekakel. De toon waarop gesproken wordt kan er onmogelijk aan bijdragen mensen dichter bij elkaar te brengen. Het enige overgebleven doel in de discussie is elkaar te overstemmen.

Eerder vanavond sta ik in de stad mijn fiets los te maken. Het miezert, het is donker en koud. Op een afstand zie ik twee mensen met elkaar praten. Ik zie hun lippen bewegen, maar kan niks horen. Korte functionele handgebaren begeleiden hun communicatie. Ze kijken naar elkaar. Als je niet kunt horen, kun je ook niet door elkaar heen praten. Visuele communicatie vereist meer geduld en meer geduld vereist meer respect. Het regent, het is koud en ik wil niets anders dan naar huis. Maar terwijl knetterende scootertjes en optrekkende taxi's onophoudelijk hoorbaar zijn op de achtergrond, klinkt tussen deze twee mensen een oorverdovende stilte. De avond is lelijk, maar hun conversatie straalt een onmiskenbare rust en schoonheid uit.

Ik spring op de fiets en trap tegen de regen in naar huis, maar denk aan zoëven. Zouden al die politici niet beter in gebarentaal kunnen discussiëren?

Groeten,
elon

Mail

Elon Heymans

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Kwetsuur

KWETSUUR

Het prinsessenbed en de koffiepauze in een hospice vormen het decor van dit gedicht van Kim Liesa Wolgast. Koffie, lametta en aquarelpapier zijn de rekwisieten van het sterftheater, waar de tijd stilstaat en zich tegelijkertijd steeds herhaalt. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – De uitnodiging

Podcast: Maandagavond – Het cadeau

Voor de één is het 't allerbelangrijkste onderdeel van een feest, voor de ander een leeg ritueel vol onnodige spulletjes. In de derde aflevering van dit Maandagavond-seizoen draait alles om ‘Het Cadeau’. Met Rebekka de Wit, die het publiek uithoort over pijnlijke ‘kutcadeaus’, Suzanne Grotenhuis, die getuige was van de perfecte aankoop, en Freek Vielen die trakteert op een tekst uit hun gloednieuwe jubileumboek. Lees meer

Materiaal van een lichaam 1

Materiaal van een lichaam

In dit verhaal van Merel Nijhuis en beeld van Jasmijn Vermeeren exposeert een disabled kunstenaar haar werk tussen de zoemende TL-verlichting, kunstkijkers en hun opmerkingen. Ze probeert een balans te zoeken tussen genoeg informatie geven over haar werk en het ontwijken van de daaropvolgende validistische vragen. Lees meer

We willen het ook voor jou veilig houden

We willen het ook voor jou veilig houden

Claire heeft het voor elkaar: luxe kleding, een indrukwekkend cv en een leidinggevende functie. Tot ze op het matje wordt geroepen vanwege grensoverschrijdend gedrag. Claire snapt het niet. Wat is er gebeurd? Wanneer zijn de regels veranderd? Wie heeft de nieuwe normen bedacht? Emma Stomp duikt in dit verhaal in Claires hoofd en laat het... Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever/zakelijk leider

Hard//hoofd zoekt een nieuwe uitgever (zakelijk leider) [deadline verstreken]

Maak jij een vrije ruimte voor experiment voor nieuwe schrijvers, makers en denkers mogelijk? Word de nieuwe uitgever van Hard//hoofd! Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Melissa Dhondt won de eerste prijs van Hooray for the Essay 2026, met haar essay ‘Wat zo is’ waarin ze haar moeders relatie tot alcohol op een invoelende manier beschrijft. De wedstrijd is een samenwerking tussen DeBuren, Rekto:Verso en Hard//hoofd. Lees meer

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Demystificeren en normaliseren: 'Naakt dat raakt' in Museum Arnhem

Kijk, voel, denk opnieuw. In Naakt dat raakt tonen kunstenaars dat naakt meer is dan bloot: het is een middel voor autonomie, identiteit en verzet. Sanne de Rooij gidst je met een kunsthistorische blik door de tentoonstelling van Museum Arnhem en gaat in gesprek met conservator Manon Braat: ‘Ik wil blijven geloven dat kunst een verandering teweeg kan brengen.’ Lees meer

De onderste sport

De onderste sport

Walde groeit op onder de kassa in de supermarkt. Daar hoort hij de verhalen van alle klanten die bij zijn moeder afrekenen. In dit verhaal van Jelt Roos wordt onze drang ambitieuze levens te leiden bekeken door de lens van klassenongelijkheid. Is het beter om te streven of in je eigen vak te blijven? Lees meer

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Als Jetten I je rechten afpakt, antwoord je dan met nóg een petitie?

Na de zoveelste genegeerde petitie constateren Marthe van Bronkhorst en Savriël Dillingh dat het anders moet: een nieuwe vorm van verzet. 'Wat zijn we in de afgelopen dertig jaar in die klassestrijd nou eigenlijk opgeschoten? Moeten we niet eens escaleren?' Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!