Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst! Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op Hardhoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze week: Ondanks alles houdt Elon de moed er in. " /> Vroeger schreef men brieven. Tegenwoordig wordt er alleen nog maar gesmst! Goede vrienden Melle en Elon schrijven elkaar op Hardhoofd wekelijks brieven over zaken die anders alleen in het holst van de nacht op een godverlaten kruispunt in de stad ter sprake komen. Deze week: Ondanks alles houdt Elon de moed er in. " />
Asset 14

Beste Melle IV

Dit is de reactie op Melle's brief van vorige week.

Aemstelrodophius, 4 november

Hey Melle,

Ik kom thuis, leg m'n doorweekte jas tegen de verwarming te drogen en schud de geur van natte hond van me af. Dat is nog wel het ergste, die doorwrochte geur van treurnis en ellende. Maar ik heb geen tijd om er te lang bij stil te staan. Er is niet genoeg tijd. Er is nooit genoeg tijd. Ik scan een paar willekeurige pagina's van een vochtige krant (Claude Lévi-Strauss is dood; opnieuw rellen in Iran; AZ op bezoek bij Arsenal) en ga dan snel zitten om jou te schrijven.

Ik klap mijn hypermoderne computer open en klik op notepad. Eerder vandaag heeft mijn computer mij eigenhandig de toegang ontzegd tot mijn blijkbaar illegale versie van Microsoft Office. Verrassend genoeg heeft hij op eigen initiatief bedacht dat ik blijkbaar niet beschik over de juiste bladibla codes en daarom ben ik nu veroordeeld tot het water en brood van de tekstverwerking.

Een of andere goddelijke rechter in onze goddelijke rechtsstaat heeft vast lang geleden besloten dat digitaal verkrijgbare zaken naast tastbare zaken ook iemands rechtmatige eigendom zijn en dat je dergelijke dingen daarom niet zonder toestemming mag verspreiden. Sindsdien wordt er niet meer illegaal gedownload. Films, muziek, software, porno, luchtfoto's van nucleaire installaties in Iran: voor al die spullen die mensen vroeger kosteloos van het net konden trekken, wordt nu weer netjes betaald. Het doet me een beetje denken aan de kapittels van Karel de Grote. Deze keizerlijke decreten stelden bijvoorbeeld dat graven niet dronken mochten zijn bij de uitoefening van hun ambt in de rechtszaal. Of ze spraken zich uit tegen bendevorming en banditisme. Uiteindelijk voelde de keizer zich genoodzaakt tot het uitvaardigen van het voorschrift 'dat het volk prompt moet gehoorzamen aan de bevelen van de keizer.'

Ik heb eigenlijk al heel lang niets meer gedownload en hoef me (los daarvan overigens) nergens schuldig over te voelen. Het enige waar je me nog wel op kunt betrappen, is live streaming. Dan kom ik na een lange dag 's avonds laat thuis, om bij Pauw & Witteman tot de constatering te komen dat Geert Wilders heeft gezegd dat minister van der Laan een handlanger is van Mohammed B. en dat Femke Halsema de polarisatie in het debat “onverstandig” vindt. Het lijkt zo langzamerhand onmogelijk te worden om de mensen in onze samenleving nog met elkaar door een deur te krijgen. Dan word ik moedeloos, zet de tv uit en vlucht ik naar een wereld waar de goeio's wel winnen. In The West Wing neemt de moreel onfeilbare president van de Verenigde Staten, bijgestaan door zijn even sympathieke als integere staf, het op tegen de boze buitenwereld. En ongeacht de druk of de tegenslagen, blijven ze onwankelbaar in hun geloof en overtuiging.

Maar het hebben van een rotsvast geloof is niet simpel of makkelijk. Als je zou geloven in een god die over hemel en aarde heerst, zou je dan niet verhaal willen halen? En als je zou geloven in het liberalisme, zouden je principes dan niet onder druk komen te staan in de wereld van vandaag? Melle, jij schreef me dat er twijfel is en dat die twijfel weer plaatsmaakt voor een volgende twijfel. Natuurlijk twijfelen we, want daar zijn we slechts mensen voor, en natuurlijk ontbreekt het ons vaak aan oplossingen. Maar instant oplossingen bestaan niet in onze wereld. 'Vergeet niet dat we in een tijd leven waarin zelfs de grootste bomen met wortel en al uit de grond getrokken zijn. Er is slechts zekerheid in het gevaar dat ons aan alle kanten omringd.' Dat is wat een lang vergeten man ooit zei. Ik heb twijfel en ik weet niet wat de oplossingen zijn voor de problemen in onze maatschappij, maar één ding weet ik zeker en dat is dat Geert Wilders onze samenleving kapot zal maken als hij daar de kans toe krijgt. Er is slechts zekerheid in het gevaar. Als jij vindt dat ik dan negatief ben, mag je dat van mij vinden.

Ach, weet je Melle, als ik naar de politieke discussie van de afgelopen dagen luister, hoor ik slechts het gekakel. De toon waarop gesproken wordt kan er onmogelijk aan bijdragen mensen dichter bij elkaar te brengen. Het enige overgebleven doel in de discussie is elkaar te overstemmen.

Eerder vanavond sta ik in de stad mijn fiets los te maken. Het miezert, het is donker en koud. Op een afstand zie ik twee mensen met elkaar praten. Ik zie hun lippen bewegen, maar kan niks horen. Korte functionele handgebaren begeleiden hun communicatie. Ze kijken naar elkaar. Als je niet kunt horen, kun je ook niet door elkaar heen praten. Visuele communicatie vereist meer geduld en meer geduld vereist meer respect. Het regent, het is koud en ik wil niets anders dan naar huis. Maar terwijl knetterende scootertjes en optrekkende taxi's onophoudelijk hoorbaar zijn op de achtergrond, klinkt tussen deze twee mensen een oorverdovende stilte. De avond is lelijk, maar hun conversatie straalt een onmiskenbare rust en schoonheid uit.

Ik spring op de fiets en trap tegen de regen in naar huis, maar denk aan zoëven. Zouden al die politici niet beter in gebarentaal kunnen discussiëren?

Groeten,
elon

Mail

Elon Heymans

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

 1

Schrijfwedstrijd: door de ogen van Palomar

Stuur vóór 19 juli in voor de schrijfwedstrijd van Hard//hoofd en uitgeverij Cossee. Neem de lezers van jouw kortverhaal bij de hand en laat hen opnieuw kijken en luisteren naar (voelen en denken over) situaties, mensen, objecten, beelden die we allemaal kennen. Of toch niet? Lees meer

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Zijn de manosphere-mannen niet stiekem een beetje gay?

Marthe van Bronkhorst ziet het licht na een bezoek aan de MediaMarkt en de sportschool: is er wel zoveel verschil tussen mannenliefde en de manosphere? 'Ik ben maar op één plek in mijn leven nóg vuiler aangekeken dan in de MediaMarkt: de squat corner van de sportschool.' Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Weten we nog wat kunst(matige intelligentie) is?

Het Met Gala vroeg dit jaar om mode als belichaamde kunst, maar wat betekent dat eigenlijk? In haar column gebruikt Loïs Blank de rode loper als uitgangspunt voor een kritische blik op hoe mode, lichamelijkheid en creativiteit zich nog tot elkaar verhouden. Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – Het wachten

Podcast: Maandagavond – Het wachten

Wachten is het thema van de 51ste Maandagavond van De Nwe Tijd. Al tien jaar lang komen een paar theatermakers op doodgewone maandagavonden bij elkaar om een nieuwe tekst voor te lezen over wat hen op dat moment bezighoudt. Tien jaar is een mijlpaal en mijlpalen hoor je te vieren. Dat gaan ze ook doen. Maar dat is pas in de volgende podcast. In deze podcast wachten ze nog. Lees meer

CAPTCHA

CAPTCHA: Can Anyone Prove They’re Clearly Human Anyway?

De relatie tussen mens, dier en internet staat centraal in dit verhaal van Leonie Moreels. De hoofdpersoon balanceert een zieke teckel en een afstandelijke partner die diens identiteit via het internet probeert te achterhalen. Dit alles leidt tot een reflectie over wat echt is en wat niet, en vooral over wat ‘leven’ in verhouding tot het internet betekent. Lees meer

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! 1

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam!

Kom naar het evenement ‘Cultuur op de barricade – hoe helpen we elkaar?’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! Tijdens deze avond slaan Hard//hoofd, The Collectors Circle en de Reinwardt Academie de handen ineen om te onderzoeken hoe solidariteit de kunstwereld kan veranderen. Reserveer hier je kaartje! De cultuursector voelt vaak als een ‘winner takes... Lees meer

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Marthe van Bronkhorst ziet: psychische zorg tijdens een genocide is niet neutraal. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en steun jong talent!

Al meer dan 1700 kunstverzamelaars maken een vrije culturele ruimte mogelijk en steunen jong talent. Als dank ontvang je eens of tweemaal per jaar kunstwerken van veelbelovende kunstenaars. Word vóór 1 juli kunstverzamelaar en ontvang in juli al je eerste kunstwerk. Veel verzamelplezier!

Steun Hard//hoofd en verzamel kunst!