Illustratie: Kathrin Klingner

A. L. Snijders ontmoet een blokfluitvriend uit de jaren veertig en leest hem een les uit het verleden voor." />

Illustratie: Kathrin Klingner

A. L. Snijders ontmoet een blokfluitvriend uit de jaren veertig en leest hem een les uit het verleden voor." />
Asset 14

Een onbekommerde tijd

Hard//hoofd plaatst elke maand een ZKV (Zeer Kort Verhaal) van Constantijn Huygensprijs-winnaar A.L. Snijders. Ondanks alles is het vrede.

Simon Castaris, mijn blokfluitvriend uit de jaren veertig, ontmoet ik bij toeval op het terras van hotel Bakker in Vorden. Ons gezamenlijk leven is een flinterdun, bijna onzichtbaar partje uit de taart. We hadden in 1949 beiden les van Kees Otten aan de Koninginneweg, niet lang, hij verruilde de blokfluit voor een accordeon, we verloren elkaar uit het oog en ontmoeten elkaar weer in 2011, in Vorden, op het terras van een hotel. Het herkenningsritueel laat zich raden, kippige bewegingen, ooghoeken, verbazing, wenkbrauwen omhoog, fronsen, de stem.

Simon blijkt zich ontwikkeld te hebben tot een linkse populist, hij gelooft in het volk, de democratie, de macht en rechtvaardigheid van de uitgebrachte stem. Ik vertel hem dat ik hierover juist een onthutsende passage heb gelezen in De Wittgensteins van Alexander Waugh. Het boek zit in mijn tas, ik lees hem voor (en realiseer me dat zoiets toch eigenlijk niet kan bestaan, iemand na 62 jaar ontmoeten en hem na een half uur iets voorlezen uit een boek).

Illustratie: Kathrin Klingner

Die middag om tien voor vier stak Adolf Hitler in eigen persoon de grens over bij Braunau-am-Inn, zijn geboorteplaats. Technisch gesproken was Oostenrijk nog altijd een onafhankelijke staat, met Seyss-Inquart als kanselier en Wilhelm Miklas als president, dus de Führer kondigde aan dat hij niet als zegevierende held naar Oostenrijk kwam, maar eenvoudigweg 'om zijn moeders graf te bezoeken'. Het warme welkom waarmee hij werd ontvangen, met name door de bevolking van Linz, stak hem een hart onder de riem, en binnen twee dagen had in zijn woordkeus het eufemistische 'Anschluss' plaatsgemaakt voor het schaamteloze Machtübername. Kardinaal Innitzer, het hoofd van de Oostenrijkse Katholieke Kerk, die een week tevoren nog verklaard had: 'Als Oostenrijkse burgers staan we pal en vechten voor een vrij en onafhankelijk Oostenrijk', liet nu zijn hartelijke groeten overbrengen aan Hitler en beval al zijn kerken met swastikabanieren te behangen en de naziheld met klokgelui te verwelkomen. De volgende dag werd Hitlers grootscheepse volksmennerij op de Weense Heldenplatz toegejuicht door 200.000 extatische Oostenrijkse aanhangers, en binnen een maand resulteerde de officiële volksstemming (waarvan joden, socialisten en austrofascisten waren uitgesloten) in een uitslag waarbij 99,73 procent van de kiezers voor de annexatie stemden.

De Führer beloofde de Oostenrijkse bevolking gratis vakanties voor hun kinderen en goedkope 'Kraft durch Freude'-vakanties voor de arbeiders. Hij zegde hun geld toe om radio's te kopen zodat ze naar zijn toespraken konden luisteren, geld voor de bouw van snelwegen, en geld om ze van de werkloosheid te verlossen.

In het afgelegen dorpje Tarrenz was het nieuws dat Schuschniggs volksraadpleging van 13 maart was afgelast nog niet doorgedrongen tot de bewoners. Ze brachten dus braaf hun stem uit voor de Oostenrijkse onafhankelijkheid. Minder dan een maand later stemde honderd procent van de stemgerechtigden in Tarrenz voor de Anschluss. Voor de meeste Oostenrijkers was het een onbekommerde tijd.

Ik zei: 'Voor ons is het ook een onbekommerde tijd, Simon, een beetje gedonder met de euro, maar prachtig weer, en vrede, ondanks alles, vrede.'

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnChef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Automatische concepten 70

Vertrouw de dingen die je met gemak doet

Vivian Mac Gillavry vraagt haar docenten van de Gerrit Rietveld Academie naar het beste advies dat zij ooit kregen. Vandaag: Geert Mul, die onder meer computeranimaties, installaties en sculpturen maakt. 'Als iets geforceerd was, dacht ik dat dat dan wel kunst zou zijn.' Lees meer

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Zomergast Robert Vermeiren bleef aan de oppervlakte

Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Robert Vermeiren – de derde Zomergast van 2021 – liet interviewer Janine Abbring en de kijker niet zomaar binnen. Gaandeweg de avond leek het plots of de kijker naar twee verschillende programma’s had gekeken, zag Tessa van Rooijen. Lees meer

Nieuws in beeld: In memoriam Dusty Hill

In memoriam Dusty Hill

Illustrator Anne Schillings brengt een postume ode aan de deze week overleden ZZ Top-bassist en -achtergrondzanger Dusty Hill. Lees meer

Ons Eiland en wat we vonden op de kust 3

Ons Eiland en wat we vonden op de kust

In Ons eiland en wat we vonden op de kust (het afstudeerwerk van Liene Schipper) wordt je meegenomen naar een wereld die bijna lijkt op de onze, maar waar olifanthotels kunnen praten, eenzame koeien luid loeien en brandstichting soms de oplossing lijkt. Een zoektocht naar hoe we elkaar kunnen proberen te begrijpen, en wat je nou eigenlijk moet doen als je denkt dat je elkaar eindelijk begrepen hebt.  Lees meer

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

De schrijver mag schrijven, de lezer mag lezen

Nee, er bestaat geen censuur in Nederland. Een witte auteur mag schrijven over mensen van kleur en een hetero schrijver over homoseksuele relaties. Maar of de lezer het ook wil lezen, dat is nog maar de vraag. Lees meer

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

Zomergast Roxane van Iperen was hard aan het werk

De schrijver en jurist ging radicaal op zoek naar het grijze gebied. Lees meer

Nieuws in beeld: Jeff Bezos zet het ons betaald

Jeff Bezos zet het ons betaald

Na zijn korte bezoekje aan de rand van de ruimte, eerder deze week, bedankte oud-Amazon-baas Jeff Bezos de werknemers en klanten van zijn bedrijf. 'Want jullie hebben hiervoor betaald'. Een perverse grap, vonden critici. Lees meer

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

Stormvogel & Gelegenheidshaiku

''Het is een dag waarop je stevig in je schoenen moet staan.''
Lees een fragment uit het afstudeerwerk Stormvogel & Gelegenheidshaiku van Suzanne Reedijk: een tweeledige novelle over de zee, het leven dat soms vastloopt, en een reuzenkind dat in een veld verschijnt, en dat ook weer verdwijnt. Lees meer

Tendresse / Nederzettingen

Tendresse / Nederzettingen

Met zijn 'overrompelende, rijke poëzie' won dichter Erwin Hurenkamp dit jaar Editio's Debutantenschrijfwedstrijd. De jury roemde zijn poëzie, die vertrouwde thema's wonderlijk uitwerkt. Lees meer

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Zomergast Floris Alkemade wilde boven alles de goede vrede bewaren

Floris Alkemade trapte het nieuwe seizoen Zomergasten af. Tot al te boude uitspraken liet de Rijksbouwmeester zich niet verleiden. Lees meer

Wat een week

Wat een week

Zie het nieuws maar eens in beeld te brengen in een week waarin drama zich op drama stapelde. Illustrator Rueben Millenaar liet zich niet uit het veld slaan: hij maakte maar liefst 6 illustraties. Een rampweek in beeld. Lees meer

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Waar ik een slaapkamer heb gehad

Malika Soudani verzamelt de herinneringen die ze nog heeft aan alle plekken waar ze een slaapkamer heeft gehad, vanaf haar geboorte tot aan het moment waarop ze haar afstudeerbundel schrijft. Hier lees je een fragment uit 'Waar ik een slaapkamer heb gehad'. Over een zusje met kanker, twee culturen onder één dak, bruin zijn in een witte familie en een gebroken gezin.  Lees meer

Vergeetweek mixtape

Een onvergetelijke mixtape

Traditiegetrouw sluiten we onze themaweek af met een mixtape, met nummers gekozen door onze redacteuren. Welke muziek doet ons vergeten of herinneren? Welke artiest maakte het beste nummer over vergeten en welk nummer waren we zelf geheel vergeten - en misschien was dat maar beter zo? Lees meer

Nieuws in beeld: En nu met z'n allen

En nu met z'n allen

Sinds vorige week zondag schrijven 155 democratisch verkozen volksvertegenwoordigers een nieuwe grondwet voor Chili. Ze hebben negen maanden de tijd om een grondwet te schrijven waarin iederéén wordt gerepresenteerd. Lees meer

Wat ik mezelf beloof

Wat ik mezelf beloof

Een poging om alles te vergeten, om je af te sluiten voor je herinneringen, is op voorhand gedoemd om te mislukken. Een kort verhaal over de (on)mogelijkheid om schoon schip te maken. Lees meer

 Weet je nog, de nacht?

Weet je nog, de nacht?

Het ‘vergeten’ nachtleven krabbelt terug, en onze eigen lichamen blijken zich als gisteren te herinneren hoe ze van hun eigen bewegingen kunnen genieten. Lees meer

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Het Juttersmuseum, de plek van alles wat je vergeten bent

Marthe van Bronkhorst leidt haar lezer rond tussen de verloren schoenen en vergeten herinneringen in het Juttersmuseum. We stuiten op drie vergeten gedichten. Lees meer

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Kunnen we de wandaden van een kunstenaar vergeten?

Critici en liefhebbers zitten in hun maag met de wandaden van hun culturele helden. Moeten ze worden vergeven of ‘gecanceld’? Stefanie is vooral blij met de democratisering van de kunstwereld. Lees meer

Vergeet de lelijke kanten van dementie niet

Vivian Mac Gillavry begon op haar 19de haar vader te verliezen aan dementie. Ze schrikt van hoe mediamakers met dementie omgaan: het is goed om te laten zien hoe ermee valt te leven, maar wat als we zóveel focus leggen op de kwaliteit van leven, dat we vergeten te praten over hoe moeilijk dementie kan zijn? Lees meer

Kat, boom

Kat, boom

Een meisje klimt in een boom tijdens verstoppertje en wordt door de andere kinderen vergeten. Lees meer