Illustratie: Kathrin Klingner

A. L. Snijders ontmoet een blokfluitvriend uit de jaren veertig en leest hem een les uit het verleden voor." />

Illustratie: Kathrin Klingner

A. L. Snijders ontmoet een blokfluitvriend uit de jaren veertig en leest hem een les uit het verleden voor." />
Asset 14

Een onbekommerde tijd

Hard//hoofd plaatst elke maand een ZKV (Zeer Kort Verhaal) van Constantijn Huygensprijs-winnaar A.L. Snijders. Ondanks alles is het vrede.

Simon Castaris, mijn blokfluitvriend uit de jaren veertig, ontmoet ik bij toeval op het terras van hotel Bakker in Vorden. Ons gezamenlijk leven is een flinterdun, bijna onzichtbaar partje uit de taart. We hadden in 1949 beiden les van Kees Otten aan de Koninginneweg, niet lang, hij verruilde de blokfluit voor een accordeon, we verloren elkaar uit het oog en ontmoeten elkaar weer in 2011, in Vorden, op het terras van een hotel. Het herkenningsritueel laat zich raden, kippige bewegingen, ooghoeken, verbazing, wenkbrauwen omhoog, fronsen, de stem.

Simon blijkt zich ontwikkeld te hebben tot een linkse populist, hij gelooft in het volk, de democratie, de macht en rechtvaardigheid van de uitgebrachte stem. Ik vertel hem dat ik hierover juist een onthutsende passage heb gelezen in De Wittgensteins van Alexander Waugh. Het boek zit in mijn tas, ik lees hem voor (en realiseer me dat zoiets toch eigenlijk niet kan bestaan, iemand na 62 jaar ontmoeten en hem na een half uur iets voorlezen uit een boek).

Illustratie: Kathrin Klingner

Die middag om tien voor vier stak Adolf Hitler in eigen persoon de grens over bij Braunau-am-Inn, zijn geboorteplaats. Technisch gesproken was Oostenrijk nog altijd een onafhankelijke staat, met Seyss-Inquart als kanselier en Wilhelm Miklas als president, dus de Führer kondigde aan dat hij niet als zegevierende held naar Oostenrijk kwam, maar eenvoudigweg 'om zijn moeders graf te bezoeken'. Het warme welkom waarmee hij werd ontvangen, met name door de bevolking van Linz, stak hem een hart onder de riem, en binnen twee dagen had in zijn woordkeus het eufemistische 'Anschluss' plaatsgemaakt voor het schaamteloze Machtübername. Kardinaal Innitzer, het hoofd van de Oostenrijkse Katholieke Kerk, die een week tevoren nog verklaard had: 'Als Oostenrijkse burgers staan we pal en vechten voor een vrij en onafhankelijk Oostenrijk', liet nu zijn hartelijke groeten overbrengen aan Hitler en beval al zijn kerken met swastikabanieren te behangen en de naziheld met klokgelui te verwelkomen. De volgende dag werd Hitlers grootscheepse volksmennerij op de Weense Heldenplatz toegejuicht door 200.000 extatische Oostenrijkse aanhangers, en binnen een maand resulteerde de officiële volksstemming (waarvan joden, socialisten en austrofascisten waren uitgesloten) in een uitslag waarbij 99,73 procent van de kiezers voor de annexatie stemden.

De Führer beloofde de Oostenrijkse bevolking gratis vakanties voor hun kinderen en goedkope 'Kraft durch Freude'-vakanties voor de arbeiders. Hij zegde hun geld toe om radio's te kopen zodat ze naar zijn toespraken konden luisteren, geld voor de bouw van snelwegen, en geld om ze van de werkloosheid te verlossen.

In het afgelegen dorpje Tarrenz was het nieuws dat Schuschniggs volksraadpleging van 13 maart was afgelast nog niet doorgedrongen tot de bewoners. Ze brachten dus braaf hun stem uit voor de Oostenrijkse onafhankelijkheid. Minder dan een maand later stemde honderd procent van de stemgerechtigden in Tarrenz voor de Anschluss. Voor de meeste Oostenrijkers was het een onbekommerde tijd.

Ik zei: 'Voor ons is het ook een onbekommerde tijd, Simon, een beetje gedonder met de euro, maar prachtig weer, en vrede, ondanks alles, vrede.'

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Briefwisseling Ettie en Jochum - Brief 2

Wie wil nou een slachtoffer zijn?

Jochum ontving een brief van Ettie over zijn nooit-verstuurde brief aan zijn jeugdliefde. Ettie vindt dat Jochum de vrijheid van de queeridenteit niet goed beschrijft. Hij besluit Ettie een brief terug te sturen en op haar kritiek in te gaan. Lees meer

Briefwisseling Ettie en Jochum - brief 1

Het privilege van lesbisch-zijn

Een nooit verstuurde brief die door Jochum Veenstra op Hard//Hoofd gepubliceerd werd, begon een eigen leven te krijgen in het hoofd van Ettie, die niet zo goed wist wat ze ervan moest vinden en er toen maar over besloot te schrijven. Het resultaat is een niet-verstuurde brief die ze toch besloot op te sturen. Lees meer

Niet aan denken

Niet aan denken

Aan de feesttafel zoekt Aafke van Pelt tussen de koetjes en kalfjes naar het contrast, de diepere laag in het banale. Lees meer

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Illustreer jij de volgende cover van het Hard//hoofd Magazine?

Voor ‘Ssst’, het voorjaarsnummer van 2025 van Hard//hoofd, zijn we op zoek naar illustrator die de cover van ons magazine willen maken. Lees meer

Een kus van een beer

Een kus van een beer

Nick Sens ontmoet een beer in de dierentuin en raakt gefascineerd door deze dieren. Wie of wat ervaren we als we oog in oog met een beer staan? Aan alle wezens van de metamorfose, hier en daarginds (Nastassja Martin) De bruine beer zet twee zware stappen in mijn richting en ik bevries. Het gegil en... Lees meer

Levensweg

Levensweg

Als Aisha een trouwerij op een Limburgse boerderij bezoekt, mijmert ze ineens over haar eigen bruiloft. Ach, trouwen is niks voor haar. Toch? Lees meer

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Kunst maken in een wereld die naar de gallemiezen gaat

Martine Bontjes doet verslag van een zoektocht naar duurzaamheid tijdens kunstresidentie SOPRA SOTTO. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Ssst’, het zesde Hard//hoofd Magazine!

Op het moment dat je overweegt om iets te zeggen, hoor je: ‘Ssst!’ Wie fluistert dit naar je, en waarom? Fantaseer je met ons mee? Dien uiterlijk 24 augustus 2024 een pitch in voor het magazine ‘Ssst’! Lees meer

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Kijken in de spiegel van de Gendermonologen

Wie zie jij als je in de spiegel kijkt? Voldoe je aan het beeld van ‘de gemiddelde mens’, of niet? Tom Kniesmeijer vraagt zich af waarom afwijken van het gemiddelde zoveel weerzin oproept en of hét gemiddelde wel bestaat. ‘Precies op het gemiddelde past niemand’. Ik sluit mijn ogen en ben terug in de Leidsestraat.... Lees meer

Marktplaatsgekkies

Marktplaatsgekkies

Marthe van Bronkhorst besluit de relatiemarkt opnieuw te betreden en vraagt zich af: ben ik een koopje, of een langetermijn-investering? Lees meer

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Kunstverzamelaars opgelet! Interview met Hanane El Ouardani

Hanane El Ouardani (1994) is de fotograaf van het prachtige, nieuwe kunstwerk dat de kunstverzamelaars van Hard//hoofd thuis gaan ontvangen. De foto komt uit de serie The Skies are Blue, the Walls are Red (2018) en Jorne Vriens (onze Chef Kunst) heeft El Ouardani geïnterviewd over haar werk. Zij gaan met elkaar in gesprek over hoe zij als fotograaf te werk gaat, hoe deze foto tot stand is gekomen en praten over smaak, tegenstellingen en het hervinden van thuis. Lees meer

Galatea 1

Galatea

Een bezoek aan een Airbnb aan zee blijkt ook een bezoek aan asfalt, beton en een cementfabriek te betekenen. Andrea Koll plaatst dit beeld in dit door haar zelf geïllustreerde, tweestemmige gedicht tegenover het beeld van de door Pygmalion uit ivoor gemaakte Galatea. Lees meer

Nieuwe Barbaren 1

Nieuwe Barbaren

Met het essay 'Nieuwe barbaren' over de Kafkaëske, sci-fi serie Severance won Jacob Koolstra in 2024 de Drift Essaywedstrijd. Lees meer

Sluit je aan en verzamel kunst 7

Dit maakten onze 1.660 kunstverzamelaars mogelijk in 2023

Kunstverzamelaars dragen bij aan onze missie om nieuw talent te ondersteunen. We leggen graag uit hoe we de donaties in 2023 hebben besteed. Lees meer

:Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Dit is Europa: een half-ontspoorde trein

Marthe van Bronkhorst bekijkt Europa als een treinreis en stemmen voor de Europese Parlementsverkiezingen als het zijn van de conducteur op die rammelende trein. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 7

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 3)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2) 6

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 2)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Nooit Verzonden - wacht op titel

Afscheidsbrief aan een waardeloze dokter

Er zijn nog steeds dokters die de gezondheidsklachten van hun patiënten niet serieus nemen. Luuk Schokker schreef een openhartige brief aan één van hen. Lees meer

:Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1) 1

Poetry International X Willem de Kooning Academy: Gedicht zoekt beeld (deel 1)

Hoe kun je poëzie ook anders ervaren dan via de bundel of op het podium? Tachtig studenten illustratie van de Rotterdamse Willem de Kooning Academie lieten zich inspireren door het werk van de dichters van het 54ste Poetry International Festival (6, 7, 8 en 9 juni in Rotterdam). Dat levert een verrassende verzameling nieuwe beelden op. Een dialoog tussen woord en beeld waarbij iedere tekenaar zijn eigen afslag nam. Lees meer

Dubbelleven

Dubbelleven

Hoe kenmerkt het interieur van een multicultureel gezin zich? Emerald Liu onderzoekt hoe huiselijke voorwerpen een metaforische brug vormen met haar overzeese familieleden. ‘Het proces van achterlaten maakt alles wat je in je handen hebt extra betekenisvol, overgoten met een glazuur van kostbaarheid.’ Lees meer

Hard//hoofd zoekt vóór 28 juli 2.000 trouwe lezers!

Hard//hoofd verschijnt weer op papier! In ‘Lief kutland’ klinken de begintonen van waaruit vrije utopieën werkelijkheid worden, of waarmee we ongelimiteerd verdriet en woede botvieren op alles wat er misgaat. Fantaseer je met ons mee? Schrijf je vóór 28 juli in voor slechts €2,50 per maand en ontvang ‘Lief kutland’ in september in de brievenbus, inclusief drie Lief kutland-stickers. Veel lees- en plakplezier!

Word trouwe lezer