Asset 14

Kollektivet

Thomas Vinterberg, bekend van Festen en Jagten, schetst in zijn nieuwste film het leven in een commune in de jaren ’70. Over goede bedoelingen die funest uitpakken en onderbroekjes die toch aan mogen blijven.

Trialoog1

Simone: Goed, laat ik maar meteen zeggen: ik heb gehuild.

Sarah: Ik ook!

Paula: Echt? Waarom dan? Ik moest voornamelijk lachen‬.

Simone: Tsja, goede bedoelingen die funest uitpakken. Gebroken harten. Menselijk onvermogen. Misschien was ik er ook wel een beetje naar op zoek.

Sarah: Misschien eerst even een korte synopsis: architectuurdocent Erik erft het enorme landhuis van zijn vader. Hij wil het verkopen, maar zijn vrouw Anna oppert om het te houden en er met een groep ‘fantastische mensen’ te gaan wonen. Een commune is geboren, en vooral Anna is er erg gelukkig mee. Tot Erik bekend maakt dat hij een affaire heeft met zijn beeldschone studente Emma.

Paula: Ik vond de film juist humoristisch, hoewel ik merkte dat ik het jammer vond dat de relatie van het stel veel centraler stond dan die hele commune. Wel werd heel mooi weergegeven hoe allebei een rol hebben gehad in het creëren van de kromme relatie. Op een gegeven moment was het wel alsof het alleen maar over het getrouwde stel ging; de andere karakters, onder wie Emma, kwamen niet echt aan bod. Maar de ongemakkelijke situaties zorgden wel voor een paar lachmomenten.‬

Sarah: Het personage van Anna vond ik heel herkenbaar. Ze wil eigenlijk ruimdenkender zijn dan ze zelf aankan, en loopt daardoor tegen haar eigen grenzen op.

Simone: Ja, of misschien is ze zelfs wel ruimdenkender dan ze zelf aankan.

Paula: Anna is een beetje tegenstrijdig. Ze wil meer vrijheid, maar als haar man die neemt trekt ze het niet en voelt ze zich oud lelijk en mislukt.

Simone: De beelden waren goed trouwens, mooie belichting. Ik merkte wel dat ik soms vergat dat het zich in de jaren zeventig afspeelde. Dat merkte je vooral aan de oude zwart-wit televisies. En het feit dat iedereen zoveel tijd heeft als ze zich niet bezig hoeven te houden met hun mobiele apparaatjes. ‬

Sarah: Ja, hele mooie beelden! En ik vond het juist wel fijn dat het in die zin niet echt een period piece is waarbij het vooral gaat om de kostuums en decors.

Paula: Nouja en de auto's en kleding ook wel redelijk seventies. Maar dat zou net zo goed hipster kunnen zijn dus ik snap je punt‬.

Sarah: De jaren '70 worden natuurlijk weer extreem geromantiseerd op dit moment. Maar dit was wat dat betreft wel een heel brave, burgerlijke commune; het voldoet niet aan het clichébeeld wat je ervan verwacht. Wat ik ook juist wel leuk vond‬.

Simone: Ja inderdaad, ik dacht bij commune ook aan een vrije seksuele moraal. Verder dan wat ongemakkelijke kussen en knuffels gaat het niet‬. Misschien had Anna dat ook gehoopt.

Paula: Ik denk dat Anna stiekem had gehoopt dat ze meer seksuele vrijheid zou krijgen, ja, ook op het moment dat ze Emma uitnodigde in huis‬. Ze zei nog 'dit kan interessant worden'‬

Simone: Maar even over de commune: yay or nay? Krijg je hierdoor zin om in een commune te wonen?‬

Paula: Haha, nee, het was wel een goede anti-commune campagne‬.

Simone: Nou ja, niemand besluit naar het eind toe dat het toch genoeg is geweest. Eigenlijk trekt niemand de commune in twijfel. Ja, Erik even, maar daar komt hij niet op terug‬.

Sarah: Vroeger leek het me serieus wel wat! En deze film laat ook wel de mooie dingen zien, een extended family met wie je dingen deelt. Hoewel dat hier niet zo diep gaat eigenlijk.

Paula: Nee, dat maakte ook dat ik me af begon te vragen hoe hecht ze nou waren.‬

Simone: Ja, als het pijnlijk begint te worden kijken ze altijd weg en beginnen over iets anders‬.

Sarah: Ik vond het ook wel vreemd dat Anna en Erik blijkbaar ineens helemaal nooit meer met elkaar praatten of tijd samen doorbrachten. Alsof alles zich alleen maar voor het oog van de groep mag afpelen. Maar tegelijkertijd zie je inderdaad niet veel intimiteit‬ tussen de communeleden.

Simone: Nee inderdaad, misschien was het sowieso wel het begin van het einde.

Sarah: Het leek meer alsof Anna de relatie sowieso zat was‬

Simone: Als je vriendin tegen je zegt: 'Ik ken al je verhalen wel, ik wil weer eens iets anders.'‬

Sarah: Ja dan kan zelfs een commune dat niet meer fixen, zo blijkt‬.

Simone: Het was wel een beetje een eenvoudige film, in de zin dat, de kaarten worden gedeeld, je voelt een paar pijnpunten, en vervolgens worden die uitgespeeld zoals je al aanvoelde dat het ging lopen.‬ Normaal gesproken kan ik helemaal niet tegen drama's die zich zo voltrekken, al helemaal niet als ze ondersteund worden door even dramatische muziek‬. Maar wat het goed maakte is denk ik de eenzaamheid van Anna. Dat moment dat ze weet hoe de situatie in elkaar steekt, en er niets aan kan doen, en probeert door te gaan. Maar dat het niet kan. ‬

Sarah: Een vrij voorspelbare film, dat is waar. Maar het sterke acteerwerk van de hoofdrolspelers maakte het echt de moeite waard, vond ik.

Paula: Wat ik wel jammer vond is dat Anna haar dochter er in betrok‬.

Sarah: Tja, maar ik vond dat ook wel realistisch‬. Ze wist zich geen raad.

Paula: Ja, ze zocht natuurlijk steun‬.

Sarah: En ik kan me voorstellen dat ze zich door de andere communeleden ook in de steek gelaten voelde.

Paula: Boem!

Simone: Boem!

Paula: Ik vond de willekeur van dat woord wel hilarisch.

Simone: Ja, daar zijn we even aan voorbij gegaan, maar de eerste helft van de film was wel om te gniffelen.

Sarah: Die voldeed dan wel weer aan het clichébeeld, met naaktzwemmen en alles!

Paula: Haha wel heel schattig dat één acteur zijn onderbroekje nog aanhad‬.

Sarah: Ja, of weer aandeed, toch? Dat snapte ik niet zo.

Paula: Misschien vanwege de kou‬.

Sarah: Haha, ja, of andere omgevingsfactoren. Ik moet overigens zo gaan, jongens, want ik moet met mijn huisgenoten dineren. Wekelijks ritueel. Dat is eigenlijk ook interessant: ik woon met huisgenoten met wekelijkse semi-verplichte diners, maar dat is geen commune?

Simone: JA, daar dacht ik dus ook aan‬.

Paula: Ligt eraan wat je onder een commune verstaat.

Simone: Ik leef ook in een halve commune. Amsterdam is ook een halve commune, uit noodzaak.

Paula: Ik moest ook denken aan hoe mijn zus op kamers woonde, die hadden ook een bierlijst, huisregels, en alles.

Sarah: Ja, en toen ik in Londen woonde was het helemaal zo, iedereen woont daar tot minstens zijn dertigste in flatshares‬. Maar dan zonder het idealisme.

Simone: Is met idealisme dan mooier?

Sarah: Ik denk dat het met idealisme ook benauwender is.

Simone: Ja, alhoewel je zelfs dan dus wel je onderbroekje aan mag houden als je dat zelf wilt‬. Dat hebben we geleerd.‬

Mail

Redactie

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!