Asset 14

Kollektivet

Thomas Vinterberg, bekend van Festen en Jagten, schetst in zijn nieuwste film het leven in een commune in de jaren ’70. Over goede bedoelingen die funest uitpakken en onderbroekjes die toch aan mogen blijven.

Trialoog1

Simone: Goed, laat ik maar meteen zeggen: ik heb gehuild.

Sarah: Ik ook!

Paula: Echt? Waarom dan? Ik moest voornamelijk lachen‬.

Simone: Tsja, goede bedoelingen die funest uitpakken. Gebroken harten. Menselijk onvermogen. Misschien was ik er ook wel een beetje naar op zoek.

Sarah: Misschien eerst even een korte synopsis: architectuurdocent Erik erft het enorme landhuis van zijn vader. Hij wil het verkopen, maar zijn vrouw Anna oppert om het te houden en er met een groep ‘fantastische mensen’ te gaan wonen. Een commune is geboren, en vooral Anna is er erg gelukkig mee. Tot Erik bekend maakt dat hij een affaire heeft met zijn beeldschone studente Emma.

Paula: Ik vond de film juist humoristisch, hoewel ik merkte dat ik het jammer vond dat de relatie van het stel veel centraler stond dan die hele commune. Wel werd heel mooi weergegeven hoe allebei een rol hebben gehad in het creëren van de kromme relatie. Op een gegeven moment was het wel alsof het alleen maar over het getrouwde stel ging; de andere karakters, onder wie Emma, kwamen niet echt aan bod. Maar de ongemakkelijke situaties zorgden wel voor een paar lachmomenten.‬

Sarah: Het personage van Anna vond ik heel herkenbaar. Ze wil eigenlijk ruimdenkender zijn dan ze zelf aankan, en loopt daardoor tegen haar eigen grenzen op.

Simone: Ja, of misschien is ze zelfs wel ruimdenkender dan ze zelf aankan.

Paula: Anna is een beetje tegenstrijdig. Ze wil meer vrijheid, maar als haar man die neemt trekt ze het niet en voelt ze zich oud lelijk en mislukt.

Simone: De beelden waren goed trouwens, mooie belichting. Ik merkte wel dat ik soms vergat dat het zich in de jaren zeventig afspeelde. Dat merkte je vooral aan de oude zwart-wit televisies. En het feit dat iedereen zoveel tijd heeft als ze zich niet bezig hoeven te houden met hun mobiele apparaatjes. ‬

Sarah: Ja, hele mooie beelden! En ik vond het juist wel fijn dat het in die zin niet echt een period piece is waarbij het vooral gaat om de kostuums en decors.

Paula: Nouja en de auto's en kleding ook wel redelijk seventies. Maar dat zou net zo goed hipster kunnen zijn dus ik snap je punt‬.

Sarah: De jaren '70 worden natuurlijk weer extreem geromantiseerd op dit moment. Maar dit was wat dat betreft wel een heel brave, burgerlijke commune; het voldoet niet aan het clichébeeld wat je ervan verwacht. Wat ik ook juist wel leuk vond‬.

Simone: Ja inderdaad, ik dacht bij commune ook aan een vrije seksuele moraal. Verder dan wat ongemakkelijke kussen en knuffels gaat het niet‬. Misschien had Anna dat ook gehoopt.

Paula: Ik denk dat Anna stiekem had gehoopt dat ze meer seksuele vrijheid zou krijgen, ja, ook op het moment dat ze Emma uitnodigde in huis‬. Ze zei nog 'dit kan interessant worden'‬

Simone: Maar even over de commune: yay or nay? Krijg je hierdoor zin om in een commune te wonen?‬

Paula: Haha, nee, het was wel een goede anti-commune campagne‬.

Simone: Nou ja, niemand besluit naar het eind toe dat het toch genoeg is geweest. Eigenlijk trekt niemand de commune in twijfel. Ja, Erik even, maar daar komt hij niet op terug‬.

Sarah: Vroeger leek het me serieus wel wat! En deze film laat ook wel de mooie dingen zien, een extended family met wie je dingen deelt. Hoewel dat hier niet zo diep gaat eigenlijk.

Paula: Nee, dat maakte ook dat ik me af begon te vragen hoe hecht ze nou waren.‬

Simone: Ja, als het pijnlijk begint te worden kijken ze altijd weg en beginnen over iets anders‬.

Sarah: Ik vond het ook wel vreemd dat Anna en Erik blijkbaar ineens helemaal nooit meer met elkaar praatten of tijd samen doorbrachten. Alsof alles zich alleen maar voor het oog van de groep mag afpelen. Maar tegelijkertijd zie je inderdaad niet veel intimiteit‬ tussen de communeleden.

Simone: Nee inderdaad, misschien was het sowieso wel het begin van het einde.
‬
Sarah: Het leek meer alsof Anna de relatie sowieso zat was‬

Simone: Als je vriendin tegen je zegt: 'Ik ken al je verhalen wel, ik wil weer eens iets anders.'‬

Sarah: Ja dan kan zelfs een commune dat niet meer fixen, zo blijkt‬.

Simone: Het was wel een beetje een eenvoudige film, in de zin dat, de kaarten worden gedeeld, je voelt een paar pijnpunten, en vervolgens worden die uitgespeeld zoals je al aanvoelde dat het ging lopen.‬ Normaal gesproken kan ik helemaal niet tegen drama's die zich zo voltrekken, al helemaal niet als ze ondersteund worden door even dramatische muziek‬. Maar wat het goed maakte is denk ik de eenzaamheid van Anna. Dat moment dat ze weet hoe de situatie in elkaar steekt, en er niets aan kan doen, en probeert door te gaan. Maar dat het niet kan. ‬

Sarah: Een vrij voorspelbare film, dat is waar. Maar het sterke acteerwerk van de hoofdrolspelers maakte het echt de moeite waard, vond ik.

Paula: Wat ik wel jammer vond is dat Anna haar dochter er in betrok‬.

Sarah: Tja, maar ik vond dat ook wel realistisch‬. Ze wist zich geen raad.

Paula: Ja, ze zocht natuurlijk steun‬.

Sarah: En ik kan me voorstellen dat ze zich door de andere communeleden ook in de steek gelaten voelde.

Paula: Boem!

Simone: Boem!

Paula: Ik vond de willekeur van dat woord wel hilarisch.

Simone: Ja, daar zijn we even aan voorbij gegaan, maar de eerste helft van de film was wel om te gniffelen.

Sarah: Die voldeed dan wel weer aan het clichébeeld, met naaktzwemmen en alles!

Paula: Haha wel heel schattig dat één acteur zijn onderbroekje nog aanhad‬.

Sarah: Ja, of weer aandeed, toch? Dat snapte ik niet zo.

Paula: Misschien vanwege de kou‬.

Sarah: Haha, ja, of andere omgevingsfactoren. Ik moet overigens zo gaan, jongens, want ik moet met mijn huisgenoten dineren. Wekelijks ritueel. Dat is eigenlijk ook interessant: ik woon met huisgenoten met wekelijkse semi-verplichte diners, maar dat is geen commune?

Simone: JA, daar dacht ik dus ook aan‬.

Paula: Ligt eraan wat je onder een commune verstaat.

Simone: Ik leef ook in een halve commune. Amsterdam is ook een halve commune, uit noodzaak.

Paula: Ik moest ook denken aan hoe mijn zus op kamers woonde, die hadden ook een bierlijst, huisregels, en alles.

Sarah: Ja, en toen ik in Londen woonde was het helemaal zo, iedereen woont daar tot minstens zijn dertigste in flatshares‬. Maar dan zonder het idealisme.

Simone: Is met idealisme dan mooier?

Sarah: Ik denk dat het met idealisme ook benauwender is.

Simone: Ja, alhoewel je zelfs dan dus wel je onderbroekje aan mag houden als je dat zelf wilt‬. Dat hebben we geleerd.‬

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Auto Draft 23

we verbleven in ledikanten / in het huis met zeventig kinderen

'Dat ik gil in een vreemde taal / elke moedertaal breekt zonder bekenden.' Wat voor sporen laat het na als je je moedertaal verliest? Waar blijft de taal en hoe verhoudt je je tot je eigen identiteit na gedwongen migratie? In dit gedicht vangt Bożena Kacica de rouw en de vervreemding die volgden. Lees meer

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

Als taal de werkelijkheid schept, wat doet oorlogstaal dan?

In de media wemelt het van oorlogstaal. Marthe van Bronkhorst laat zien hoe je de frames kan herkennen: 'Sterf je liever terwijl je je verdedigt of passief?' Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

Meneer Ouka en de streep

Meneer Ouka en de streep

'‘Het gaat over uw kabouter,’ zegt meneer Ouka.' En dat doet het: in dit verhaal verheft Makki Aimar een niet-lachende tuinkabouter tot het glinsterende middelpunt van zijn verhaal. Waar ieder ander een tuinkabouter niet eens zou zien staan, lijkt het voor de hoofdpersoon in dit verhaal een metafoor voor zingeving te worden. Met dit verhaal won Makki Aimar de schrijfwedstrijd 'Door de ogen van Palomar', georganiseerd door uitgeverij Cossee en Hard//hoofd. Lees meer

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

No Spend September, maar zou het leven niet meer moeten zijn dan vaste lasten?

Brengt tijdelijke onthouding van kleding, koffie en verjaardagscadeaus ons dichter bij een koopwoning? Of is het enkel in onze dromen dat een financiële detox grote, blijvende veranderingen weet te bewerkstelligen? Loïs Blank vraagt zich af wat er buiten beeld raakt wanneer we ons verliezen in de survival van No Spend September. Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

 1

pantser / piertotum locomotor

In deze twee gedichten van Roan Kasanmonadi kijken we naar een aflevering van Kamp Van Koningsbrugge, leren we onszelf op te rollen als pissebedden, en vliegen de zwaarden, harnassen en kikkers je om de oren. Lees meer

Het weefsel van geheugen

Het weefsel van geheugen

Vanaf de jaren zestig strijdden avant-garde kunstenaars Ana Lupas en Magdalena Abakanowicz tegen het vooroordeel dat textiel alleen decoratief kan zijn. Sander Bortier laat zien dat hun verwantschap verder gaat dan het innovatieve gebruik van het materiaal dat mede door hen van betekenis verschoof, van traditioneel naar subversief. Vezels werden drager van een stille taal: een vertaling van menselijke kwetsbaarheid binnen een collectieve orde. Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

 1

Zinkstukken

Dealen met fysieke ongemakken, de dood, en afgelegen, kale landschappen spelen vaak een centrale rol in de boeken van Jilt Jorritsma - zelfs zijn proefschrift ging over zinkende steden. Het is daarom niet verrassend dat Jilt Jorritsma gegrepen werd door de Biesbosch en haar spookachtige arbeidshistorie toen literair productiehuis Tilt en Cultuurfonds Noord-Brabant hem vroegen het achtste Brabants Boek Present te schrijven. De verhalen die hij ontdekte en opschreef zijn des te grilliger - vandaag lichten we alvast een tipje van de sluier. Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

Dingen die ik nooit gedaan heb

Dingen die ik nooit gedaan heb

Op een warme avond in een koele loods loopt een jonge vrouw een bekende professor tegen het lijf. Met de geur van opgedroogd zweet en de aanblik van een duur kapsel neemt Faye Schumacher ons mee in een ontmoeting tussen Vanessa en Meneer de Professor. Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

Zolang je me maar niet in pumps begraaft

'Een uitvaart is toch meer voor de nabestaanden.' Steef probeert zichzelf een houding te geven wanneer ze hoort dat haar vervreemde zus is overleden. Nadine Ronde neemt je mee in de eerste stadia van het rouwproces dat begint met een ongemakkelijk potje airhockey, een Super Mario PEZ-dispenser en gesprekken over de prijsstijging van komijnekaas. Lees meer

Auto Draft 22

Merel Pauw/Elmer zoekt naar vorm in Zomergasten: ‘Mag ik hier eeuwig over twijfelen?’

Astrid Goossens ziet hoe Zomergast Merel Pauw (/Elmer) zich comfortabel voelt als buitenstaander, terwijl ze praat over haar idolen, ingewikkelde mannen, blinde vlekken, het loslaten van controle, nationalisme en de schoonheid van harige kostuums. Maar krijgen we ook de mens ‘Merel’ te zien, of genieten we vooral van een performance? Lees meer

Meisjes

Meisjes

Op een dag krijgt een jonge vrouw de vraag om voor een standbeeld te zorgen. Samen met haar botte schaar vertrekt ze naar het bos. In dit verhaal onderzoekt Mei-yun Boswinkel de spanning tussen het strakke keurslijf van de middelbare school en het verlangen naar een ongedwongen ruimte. Lees meer

Auto Draft 21

Zomergast Nasrah Habiballah houdt koppig de handrem erop: 'Het gaat niet om mij'

Lies Defever ziet hoe Nasrah Habiballah in het laatste seizoen van Zomergasten drie uur lang strategisch de handrem aangetrokken houdt. Via fragmenten van anderen zien we haar liefde voor de wereld om haar heen, maar zelf blijft ze vooral ongrijpbaar. Koppig lijkt ze vast te houden aan dat wat goede journalistiek in principe zo belangrijk maakt: jezelf telkens opnieuw proberen aan de kant te zetten. Lees meer