nieuwsbrief
Asset 14

Tandlezen

TIP: Tandlezen

David Bowie is nu ongeveer een half jaar dood, en niet alleen zijn muziek, films en kostuums leven voort, maar ook zijn oorspronkelijke gebit. Kunstenaar Jessine Hein heeft het met de hand nagemaakt uit gips en acryl, omdat ze er heimwee naar had.
En ze is niet de enige. Ook Sylvia Witteman bekende na Bowies dood in de Volkskrant dat ze nog steeds droomt van ‘dat Britse armoedzaaiersgebit, schots, scheef, puntig, wreed, met een opwindende hint naar vampirisme’.
Ik heb me altijd afgevraagd waarom Bowie die geliefde tanden midden jaren negentig recht trok. Hij stond toch bekend om zijn non-conformiteit. Hij schopte aan tegen genderrollen en seksuele conventies, waarom dan niet tegen een schoonheidsideaal? Het antwoord vond ik in al het Bowie-nieuws dat het afgelopen half jaar aan me voorbij trok.

Mail

Bowies tanden speelden een belangrijke rol in zijn doorbraak. Tijdens een tv-optreden hurkte hij voor het kruis van gitarist Mick Ronson en zette zijn tanden in diens gitaar. Een foto van het voorval, de zogenaamde ‘fellatio-foto’, ging de hele wereld over en gaf hem instant sterrenstatus. Zijn scheve gebit droeg bij aan zijn ‘sexy freakyness’, zoals een Britse popjournalist het omschreef.
Maar in de jaren tachtig werden die freaky tanden opeens een paar tinten witter én maakte de voorheen eigenzinnige Bowie volgens veel critici een knieval voor de commercie met zijn platte popliedjes op Let’s Dance. Kon dat aanvankelijk nog gezien worden als het briljant aanvoelen van de tijdsgeest (want laten we wel wezen, de jaren tachtig wáren ook gewoon plat en commercieel), naarmate de eighties vorderden bleek hij gewoon zijn creativiteit kwijt. Van trendsetter werd Bowie trendvolger, ook als het om zijn tanden ging.
Toen hij begin jaren negentig trouwde met topmodel Iman, moest zijn laatste restje non-conformisme er definitief aan geloven: hij liet zijn gebit grondig renoveren door middel van facings. Een soort dunne porseleinen schildjes die op zijn eigen tanden werden geplakt. Hij hing nu immers niet meer rond met artistiek rock-’n-roll-tuig maar met de glamoureuze jetset. En constant omringd zijn door mensen die eruitzien als om door een ringetje te halen, dat doet wat met een mens.

Bowies gebit inspireert me tot het uitpluizen van de levensloop van meer beroemde tanden. De mono tooth van Tom Cruise bijvoorbeeld, de plotselinge Hollywood-smile van Carice van Houten of de ivoren wachters van Morgan Freeman, die op hun 77e nog drastisch transformeerden.
En dan gaat het dus niet zozeer om de letterlijke ingrepen, maar vooral om wat daarachter zit. Want waar cosmetisch tandheelkundige rook is, is vuur. Het onthult een stukje van iemands psychische toestand. Zoals de paleontoloog George Cuvier ooit zei: ‘Toon mij uw tanden en ik zeg u wie u bent.’

Bowies tanden blijven trouwens ook na zijn dood nog fascineren, want op www.stralendwittelach.nl lees ik dat porseleinen facings na gemiddeld twintig jaar loslaten. Was Bowie niet overleden dan had hij nu dus opnieuw in conclaaf gemoeten met zijn smile consultant. Zou zijn nieuwe plaat Blackstar, een baken van hervonden creativiteit, hem het zelfvertrouwen hebben gegeven om zijn oorspronkelijke gebit in ere te herstellen? We zullen het helaas nooit weten.

   

Marijn Klok Marijn Klok studeerde Nederlands en Journalistiek & Nieuwe Media in Leiden en werkt als freelance tekstschrijver en journalist.

Lees verder Lees verder

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Tip: Ga saneren

Ga saneren

De nachtmerrie van elke boekenliefhebber: Esmé van den Boom moet voor haar werk in de bibliotheek boeken wegdoen. Of word je hier juist ook wel zen van? Lees meer

Alles vijf sterren: Over straat in een andere wereld

Over straat in een andere wereld

Deze week worden we blij van een ontroerende, grappige bewerking van Oorlog en Vrede, een hilarische podcast over porno, en een app die hardlopen combineert met zombies. Lees meer

Column: Een brief op de schoorsteenmantel

Een brief op de schoorsteenmantel

In de jaren '70 hadden veel dertigers iets uit te vechten met hun moeder. Zo ook Trudy, die de hare speciaal daarvoor uitnodigde voor een weekend op het strand. Lees meer

Tip: Neem geen kat 1

Neem geen kat

Eva van den Boogaard heeft een kat. Een hele mooie, die het goed doet op Instagram. Maar toch had ze hem liever niet gehad. Een tip om niet onwillekeurig te gaan houden van een dier. Lees meer

Column: Joh wat origineel

Joh wat origineel

Iduna Paalman had een zinnelijke droom over iemand die niet haar vriend is. Wat moet ze daarvan maken? Lees meer

Tip: Maak zinloze lijstjes

Maak zinloze lijstjes

Het schrijven gaat Jozien Wijkhuis niet altijd even makkelijk af, terwijl ze eigenlijk niets liever doet. Een podcast van Tim Clare bood soelaas. Een tip om het schrijven te demystificeren. Lees meer

Column: Gemaakt om te scharrelen

Gemaakt om te scharrelen

Op alle dingen die Trudy leuk, lekker of gemakkelijk vindt rust tegenwoordig een taboe. Als pensionado geniet ze volop van het leven, en daar drinkt ze graag een wijntje bij. En haar gezonde verstand krijgt weer eens gelijk. Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

Josephine Keuter kijkt graag slechte televisie en schaamt zich daar niet voor. Het is verblijdend, helend en ultiem ontspannend. Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Zien en gezien worden

Zien en gezien worden

Polderdiva Tim Fraanje deelt weer eens een anekdote uit zijn leven als bijna doorgebroken rockster. Hij maakt daarmee schaamteloos reclame voor de nieuwe elpee (+ videoclip!) van Big Hare, het synthpopduo waarvan hij de helft is. ‘Gaat u hier maar staan,’ wordt er afgemeten tegen uw eigen bijna doorgebroken rockster gezegd als ik binnenloop bij... Lees meer

Tip: Flirt gewoon

Flirt gewoon

'Misschien kom je wel niemand tegen omdat je op al die apps zit.' Lees meer

Column: ‘Mijn Ritalin-dealer is op vakantie’

‘Mijn Ritalin-dealer is op vakantie’

Iduna Paalman wordt regelmatig geconfronteerd met de als nonchalance verpakte onzekerheden van de jonge generatie. Lees meer

Tip: It takes a village

It takes a village

Een tip om een dorp te bouwen met de leukste mensen om je heen. Lees meer

Tip: Ga rennen

Ga rennen

Soms zegt het stemmetje in Eva van den Boogaards achterhoofd precies op tijd: 'Eet een banaan, drink een glas water, trek je sportbeha en je hardloopschoenen aan, en ga.' Lees meer

Column: Klein leed

Klein leed

De vriend van Trudy kan zich goed opwinden over de grote thema's in het leven. Zijzelf ligt eerder wakker van een eenzaam oud vrouwtje of een kippenstal die afbrandt. Lees meer

Tip: Skip het hoofdgerecht

Skip het hoofdgerecht

'We deelden een perentaart, bananensorbet en tiramisu en leefden nog lang en gelukkig.' Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5