Asset 14

Tandlezen

TIP: Tandlezen

David Bowie is nu ongeveer een half jaar dood, en niet alleen zijn muziek, films en kostuums leven voort, maar ook zijn oorspronkelijke gebit. Kunstenaar Jessine Hein heeft het met de hand nagemaakt uit gips en acryl, omdat ze er heimwee naar had.
En ze is niet de enige. Ook Sylvia Witteman bekende na Bowies dood in de Volkskrant dat ze nog steeds droomt van ‘dat Britse armoedzaaiersgebit, schots, scheef, puntig, wreed, met een opwindende hint naar vampirisme’.
Ik heb me altijd afgevraagd waarom Bowie die geliefde tanden midden jaren negentig recht trok. Hij stond toch bekend om zijn non-conformiteit. Hij schopte aan tegen genderrollen en seksuele conventies, waarom dan niet tegen een schoonheidsideaal? Het antwoord vond ik in al het Bowie-nieuws dat het afgelopen half jaar aan me voorbij trok.

Bowies tanden speelden een belangrijke rol in zijn doorbraak. Tijdens een tv-optreden hurkte hij voor het kruis van gitarist Mick Ronson en zette zijn tanden in diens gitaar. Een foto van het voorval, de zogenaamde ‘fellatio-foto’, ging de hele wereld over en gaf hem instant sterrenstatus. Zijn scheve gebit droeg bij aan zijn ‘sexy freakyness’, zoals een Britse popjournalist het omschreef.
Maar in de jaren tachtig werden die freaky tanden opeens een paar tinten witter én maakte de voorheen eigenzinnige Bowie volgens veel critici een knieval voor de commercie met zijn platte popliedjes op Let’s Dance. Kon dat aanvankelijk nog gezien worden als het briljant aanvoelen van de tijdsgeest (want laten we wel wezen, de jaren tachtig wáren ook gewoon plat en commercieel), naarmate de eighties vorderden bleek hij gewoon zijn creativiteit kwijt. Van trendsetter werd Bowie trendvolger, ook als het om zijn tanden ging.
Toen hij begin jaren negentig trouwde met topmodel Iman, moest zijn laatste restje non-conformisme er definitief aan geloven: hij liet zijn gebit grondig renoveren door middel van facings. Een soort dunne porseleinen schildjes die op zijn eigen tanden werden geplakt. Hij hing nu immers niet meer rond met artistiek rock-’n-roll-tuig maar met de glamoureuze jetset. En constant omringd zijn door mensen die eruitzien als om door een ringetje te halen, dat doet wat met een mens.

Bowies gebit inspireert me tot het uitpluizen van de levensloop van meer beroemde tanden. De mono tooth van Tom Cruise bijvoorbeeld, de plotselinge Hollywood-smile van Carice van Houten of de ivoren wachters van Morgan Freeman, die op hun 77e nog drastisch transformeerden.
En dan gaat het dus niet zozeer om de letterlijke ingrepen, maar vooral om wat daarachter zit. Want waar cosmetisch tandheelkundige rook is, is vuur. Het onthult een stukje van iemands psychische toestand. Zoals de paleontoloog George Cuvier ooit zei: ‘Toon mij uw tanden en ik zeg u wie u bent.’

Bowies tanden blijven trouwens ook na zijn dood nog fascineren, want op www.stralendwittelach.nl lees ik dat porseleinen facings na gemiddeld twintig jaar loslaten. Was Bowie niet overleden dan had hij nu dus opnieuw in conclaaf gemoeten met zijn smile consultant. Zou zijn nieuwe plaat Blackstar, een baken van hervonden creativiteit, hem het zelfvertrouwen hebben gegeven om zijn oorspronkelijke gebit in ere te herstellen? We zullen het helaas nooit weten.

   
Mail

Marijn Klok Marijn Klok studeerde Nederlands en Journalistiek & Nieuwe Media in Leiden en werkt als freelance tekstschrijver en journalist.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Column: In de kruipruimte

In de kruipruimte

In het huis dat Eva van den Boogaard bewoont, bevindt zich een kruipruimte dat de nodige vragen oproept. Lees meer

Column: Veelzeggende kiepau

Veelzeggende kiepauto

In haar laatste column op Hard//hoofd deelt Iduna Paalman een mistroostig inzicht: hoe beter we kunnen praten, hoe minder we kunnen zeggen. Toch brengt het haar tot een hartverwarmende conclusie. Lees meer

Schuldig

Schuldig

Marthe van Bronkhorst maakt een innerlijke reis om haar overleden grootvader te gedenken, die met andere bedoelingen naar Indonesië reisde dan zij lange tijd dacht. Lees meer

 Vergeet de zomer maar (niet)

Vergeet de zomer maar (niet)

Nu fysiek reizen wereldwijd onmogelijk is, rest de verbeelding: fotograaf Cleo Goossens neemt ons mee naar de zonnige uithoeken van onze fantasie. Lees meer

Column: Rommelklanken

Rommelklanken

Het vele videobellen van de afgelopen tijd doet Eva van den Boogaard de waarde inzien van zogenaamde 'rommelklanken'. Lees meer

Tip: Laat alles vallen 1

Laat alles vallen

Annelies van Wijk onderzoekt haar fascinatie voor alledaagse objecten die onverwacht te pletter vallen. Een tip om zelf ook eens als een brokstuk te gronde te gaan, wie weet welke schoonheid er nog oprijst uit de scherven. Lees meer

Column: Zolang je maar geen zware machines bedient

Zolang je maar geen zware machines bedient

Als kind vond Iduna Paalman opvatting dat slapen voor grote mensen was en zij het dus niet nodig had. Nog steeds probeert ze af te komen van haar vooroordeel dat alleen mensen die niet genoeg van het leven houden, van slapen houden. Lees meer

Column: The mask is the face

The mask is the face

Een versleten meubelstuk zet Eva van den Boogaard tijdens haar verhuizing aan het denken over de betekenis van uiterlijk vertoon. Lees meer

Beeldspraak: The City is a Choreography

Vraag de stad eens ten dans

Fotograaf Melissa Schriek heeft oog voor het subtiele en eigenaardige ritme van de stad. 'Zodra we de straat op gaan, worden we daar deel van.' Lees meer

Column: Onherroepelijk nee

Onherroepelijk nee

Iduna Paalman leest brieven uit 1764 en herkent daar iets in: de angst voor het verlies van vrijheid. Lees meer

Tip: Tinder toch maar

Tinder toch maar

Nog geen jaar geleden schreef Emma Stomp de dating app af als een grabbelton zonder prijs. Maar na een succesvolle Tinder-date, slikt ze haar woorden weer in. Waar anders maak je in crisistijd kans op romantiek? Lees meer

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

De puinhopen van vier jaar Trump - een terugblik

Marthe van Bronkhorst ging langs in de crèche van het Witte Huis, om antwoord te vinden op de vraag: moeten we Donald nog vier jaar laten kleuteren? Lees meer

Vriendschapsparadox

Vriendschapsparadox

Tijdens een etentje met vrienden wordt Eva van den Boogaard geconfronteerd met de relativiteit van vriendschappen. Lees meer

Volg de voetnoot

Volg de voetnoot

Laat je ogen vaker afdwalen. Je raadt namelijk nooit welke parels van details er in de voetnoten verborgen liggen. Een tip van Wolter de Boer, die in de marge van zijn ‘imposter syndrome’ een vruchtbare lust voor details ontdekte. Lees meer

Alfa's en Omega's

Alfa's en Omega's

Marthe van Bronkhorst verkent de verhoudingen in het dierenrijk, waarin de mens als absolute alfa de wereld domineert. Lees meer

Schrödingers Donnie

Schrödingers Donnie

De dood van Eva's kat Donnie beweegt haar tot filosofisch mijmeren over een natuurkundig experiment. Lees meer

Column: Boomstronk-achtig

Boomstronk-achtig

‘Is dit een gouden match of settelen we voor less omdat we te druk en niet wanhopig genoeg zijn om verder te zoeken?’, vraagt Iduna Paalman aan haar geliefde. Lees meer

Tip: Bereken je deadline

Bereken je deadline

Else Boer kreeg een deadline opgelegd waar niet alleen een kersverse roman uit voortkwam, maar ook een ontnuchterend inzicht. Een tip over stilstaan bij je eigen sterfelijkheid. Lees meer

Automatische concepten 46

Demoontjes

Marthe van Bronkhorst laat haar demoontjes uit. Dat scheelt, want dan hoeft ze ze even niet zelf te dragen. Lees meer

Fantoompijn Evangeline Habarurema

Fantoompijn

Alle dingen gaan voorbij, de mooiste, maar ook de pijnlijkste dingen. Een troostvolle tip voor iedereen die verliest en rouwt, en het officiële Hard//hoofd-debuut van schrijver en illustrator Evangeline Agape. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan