Asset 14

Tandlezen

TIP: Tandlezen

David Bowie is nu ongeveer een half jaar dood, en niet alleen zijn muziek, films en kostuums leven voort, maar ook zijn oorspronkelijke gebit. Kunstenaar Jessine Hein heeft het met de hand nagemaakt uit gips en acryl, omdat ze er heimwee naar had.
En ze is niet de enige. Ook Sylvia Witteman bekende na Bowies dood in de Volkskrant dat ze nog steeds droomt van ‘dat Britse armoedzaaiersgebit, schots, scheef, puntig, wreed, met een opwindende hint naar vampirisme’.
Ik heb me altijd afgevraagd waarom Bowie die geliefde tanden midden jaren negentig recht trok. Hij stond toch bekend om zijn non-conformiteit. Hij schopte aan tegen genderrollen en seksuele conventies, waarom dan niet tegen een schoonheidsideaal? Het antwoord vond ik in al het Bowie-nieuws dat het afgelopen half jaar aan me voorbij trok.

Bowies tanden speelden een belangrijke rol in zijn doorbraak. Tijdens een tv-optreden hurkte hij voor het kruis van gitarist Mick Ronson en zette zijn tanden in diens gitaar. Een foto van het voorval, de zogenaamde ‘fellatio-foto’, ging de hele wereld over en gaf hem instant sterrenstatus. Zijn scheve gebit droeg bij aan zijn ‘sexy freakyness’, zoals een Britse popjournalist het omschreef.
Maar in de jaren tachtig werden die freaky tanden opeens een paar tinten witter én maakte de voorheen eigenzinnige Bowie volgens veel critici een knieval voor de commercie met zijn platte popliedjes op Let’s Dance. Kon dat aanvankelijk nog gezien worden als het briljant aanvoelen van de tijdsgeest (want laten we wel wezen, de jaren tachtig wáren ook gewoon plat en commercieel), naarmate de eighties vorderden bleek hij gewoon zijn creativiteit kwijt. Van trendsetter werd Bowie trendvolger, ook als het om zijn tanden ging.
Toen hij begin jaren negentig trouwde met topmodel Iman, moest zijn laatste restje non-conformisme er definitief aan geloven: hij liet zijn gebit grondig renoveren door middel van facings. Een soort dunne porseleinen schildjes die op zijn eigen tanden werden geplakt. Hij hing nu immers niet meer rond met artistiek rock-’n-roll-tuig maar met de glamoureuze jetset. En constant omringd zijn door mensen die eruitzien als om door een ringetje te halen, dat doet wat met een mens.

Bowies gebit inspireert me tot het uitpluizen van de levensloop van meer beroemde tanden. De mono tooth van Tom Cruise bijvoorbeeld, de plotselinge Hollywood-smile van Carice van Houten of de ivoren wachters van Morgan Freeman, die op hun 77e nog drastisch transformeerden.
En dan gaat het dus niet zozeer om de letterlijke ingrepen, maar vooral om wat daarachter zit. Want waar cosmetisch tandheelkundige rook is, is vuur. Het onthult een stukje van iemands psychische toestand. Zoals de paleontoloog George Cuvier ooit zei: ‘Toon mij uw tanden en ik zeg u wie u bent.’

Bowies tanden blijven trouwens ook na zijn dood nog fascineren, want op www.stralendwittelach.nl lees ik dat porseleinen facings na gemiddeld twintig jaar loslaten. Was Bowie niet overleden dan had hij nu dus opnieuw in conclaaf gemoeten met zijn smile consultant. Zou zijn nieuwe plaat Blackstar, een baken van hervonden creativiteit, hem het zelfvertrouwen hebben gegeven om zijn oorspronkelijke gebit in ere te herstellen? We zullen het helaas nooit weten.

   
Mail

Marijn Klok Marijn Klok studeerde Nederlands en Journalistiek & Nieuwe Media in Leiden en werkt als freelance tekstschrijver en journalist.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
Lees meer
het laatste
Slentermijmeringen uit Brussel

Slentermijmeringen uit Brussel

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Brussel. Lees meer

Onder de vraagprijs

Onder de vraagprijs

Vragen als ‘Wat doe jij nu?’ en ‘Waar woon je tegenwoordig?’ bezorgen Eva van den Boogaards vriend M. een rood hoofd en het gevoel te willen verdwijnen. Zij snapt hem maar al te goed. Lees meer

Slentermijmeringen uit Rotterdam

Slentermijmeringen uit Rotterdam

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Rotterdam. Lees meer

Column: Vervuilde idylle

Vervuilde idylle

Iduna Paalman belt vanuit de camping in Frankrijk met haar oma. Net daarvoor las ze nog in de dichtbundel van de Duitse Monika Rinck. Lees meer

Slentermijmeringen uit Londen

Slentermijmeringen uit Londen

In de zomerserie ‘Slentermijmeringen’ reist Annelies van Wijk naar vier Europese steden. Dolend langs Manneke Pis, reuzencitroenen en pijnlijke herinneringen, treedt ze in een sprankelende dialoog met de plekken, hun taal en hun bewoners, maar vooral ook met zichzelf. Vandaag: Londen. Lees meer

Tip: zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Zoek je partner in zelfontplooiingscrime

Wat te doen als je gelooft dat ieder mens bestaansrecht heeft, behalve jij? Op grijze dagen verliest ook Annelies van Wijk zichzelf weleens uit het oog. Een tip om je ondermijnende gedachtes 180 graden te draaien. Lees meer

Column: Het is tijd

Strijdlied voor een nieuwe tijd

In haar eerste column op Hard//hoofd toont Marthe van Bronkhorst zich meteen onverschrokken: ze heft een strijdlied aan voor de nieuwe wereld. Lees meer

 I Am OK

I Am OK

Gevoelens van somberheid, eenzaamheid, rusteloosheid en verdriet voelt en herkent iedereen, maar sommigen van ons voelen ze dagelijks. Hoe ga je daar als maker mee om? Hoe visualiseer je iets wat vaak niet zichtbaar is aan de buitenkant? Lees meer

Tip: Beleef een walgelijke extase 1

Beleef een walgelijke extase

Na het lezen van Clarice Lispectors meesterwerk, moet Rijk Kistemaker zich inhouden om niet allerlei wilde flora en fauna te gaan lastigvallen. Een tip over de verzoening met sidderende geleedpotigen en ander niet-menselijk gespuis.  Lees meer

Column: De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

De jaren '20: brullen tot we gehoord zijn

Nu Eva van den Boogaard lange, dunne sigaretten rookt en in een monument uit 1922 woont, vraagt ze zich af of ze misschien een soort heimwee heeft naar die jaren 20 van de vorige eeuw. Lees meer

Tip: Boodschappendagen als bietenakkers

Boodschappendagen als bietenakkers

Loren Snel werkte als vrijwilliger op een Duitse eco-boerderij, en sindsdien koestert ze de weldaad van routinematige klusjes. Een deugdzame tip voor ook de minder deugdzame dodo’s onder ons, want door vrijwillig een ander te helpen, help je net zo goed jezelf. Lees meer

Tip: Blijf even kijken

Welkom in mijn raamkozijn

Terwijl de anderhalvemetersamenleving op gang komt, kruipt Iris Blaak nog even achter haar spreekwoordelijke geraniums. Ze ontdekt: het lijntje tussen voyeurisme en nieuwsgierige interesse is flinterdun. Een tip om in het voorbijgaan niet te snel weg te kijken. Lees meer

TIP: Verander je perspectief

Verander je perspectief

De geschiedenis maar ook het heden lijken vaak een ver-van-ons-bed-show. Else Boer onderzoekt hoe je belangrijke gebeurtenissen pijnlijk dicht naar je toe haalt. Een tip om op zoek te gaan naar verhalen die je wereld- en zelfbeeld doen kantelen. Lees meer

 1

Met een liefdevolle blik

Deze week worden we blij van een documentaire over een Japanse oudtante, een datingshow op Netflix en een podcast over misdaad en alcohol. Lees meer

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Wen niet aan het leven in de quarantaineshuttle

Alex Philippa moet niks hebben van zij die het quarantaine-leven willen optimaliseren. Zelfisolatie is niet optimaal, maar onnatuurlijk en eenzaam. Lees Alex' tip over zelfbehoud in lockdown. Lees meer

Alles vijf sterren: 27

Het mag eindelijk (weer)

Deze week worden we blij van een serie uit de zeroes, een boek dat ons meeneemt naar Istanbul en, eindelijk, weer een bezoekje aan het theater. Lees meer

 Het verhaal achter het verhaal

Het verhaal achter het verhaal

"Ieder beeld dat ik laat zien is een wereld, een verhaal op zich. Ik filter de details uit het grotere geheel en hoop dat ik mijn kijker aan het denken zet, even stil laat staan." Lees meer

Tip: Fantaseer over een andere werkelijkheid

Fantaseer over een andere werkelijkheid

Emma Stomp leerde van haar oma de wereld spannender te maken door haar fantasie in te zetten. Dat wegdromen is vaak geen onderdeel meer van onze dagelijkse routine. Een tip om het fantaseren weer nieuw leven in te blazen. Lees meer

Automatische concepten 39

Vraag geen cadeaus (en krijg iets beters)

Jarig zijn én wereldproblematiek willen aanpakken, Jozien Wijkhuis leed eronder. Haar tip aan de (virtuele) verjaardagsbezoeker: geef cadeaus die geen geld kosten, of stort een bedrag dat de jarige zelf cadeau kan doen aan een medemens in nood. Lees meer

Tip: Ga naar je werk

Ga naar je werk

Ook als je kantoortuin of favoriete koffietentje met laptopaansluiting gesloten is, kun je naar werk. Nora van Arkel liet zich betoveren door het sprankje magie dat nodig is om onszelf van eindeloze pyjamadagen te bevrijden. Lees meer

Steun de makers van de toekomst. Sluit je aan bij Hard//hoofd.

Jouw steun maakt mogelijk dat wij onze makers een vrije ruimte kunnen blijven bieden en hen optimaal kunnen ondersteunen. Sluit je nu aan en ontvang kunst van talentvolle kunstenaars.

Sluit je aan