Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: doorsta de helse pijnen van een bevalling en beval op oud-Hollandse wijze!" /> Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: doorsta de helse pijnen van een bevalling en beval op oud-Hollandse wijze!" />
Asset 14

Lachgas

Verbazing en ontsteltenis alom: De Nederlandse vrouw kiest steeds vaker voor verdoving bij het baren. Na negen opgezwollen maanden, na een achtbaan van hormoonschommelingen, vreetbuien, ochtendziekte, lichte incontinentie en wat al niet meer, kiezen steeds minder vrouwen voor de traditionele climactische barenspijnen. Wat moeten we hieruit opmaken?

Dat vrouwen steeds gemakzuchtiger worden? In kranten wordt gesproken van een “cultuurverandering”. Met enige weemoed wordt door (wetenschaps)verslaggevers geschreven over het uitsterven van het verschijnsel “natuurlijke geboorte”. Nederland was in het Westen, zoals dat ene dorpje in Gallië, het laatste landje dat zich nog verzette tegen de cultuur van de verdoving en gemakzucht. Onze Neêrlandsche vrouwen baarden thuis, in bad of voor de tv of gewoon of tijdens het stofzuigen en deden dat zonder blikken of blozen, zonder een spier te vertrekken, zoals William Walace in Braveheart ten strijde trekt, maar dan zonder paard, zonder leger, als zwangere vrouw.

Na de geboorte van mijn eerste achternichtje sprak ik met mijn nicht over de bevalling. “Hoe ging het?” vroeg ik haar, alsof het om haar wekelijkse basketbalwedstrijd met Dames 4 ging. Ze pakte me bij mijn schouder en zei: “Merel, stel je voor dat je zoveel pijn voelt dat je denkt dat je het niet meer kan hebben. Dan wordt het toch nog erger en denk je dat je zult sterven en dan, dan is het voorbij, kind eruit.” Ik wurmde mijn schouder los uit haar krachtig aangespannen vuist, wit geworden rondom de knokkels. “Ok”, zei ik en slikte. Mijn nicht staarde in de verte en ik dacht iets van trots in haar blik te bespeuren. Ik zelf probeerde me hetgeen me zojuist verteld was met man en macht niet voor te stellen.

Dus begrijp ik de weemoed: Nederland had stoere vrouwen, die nergens voor terugschrokken. Zeker niet na hun eerste bevalling. Ze zouden goede geheim agenten zijn die bij eindeloos martelen nog geen informatie los zouden laten. Ze waren in feite ons geheime leger. En we zouden zegevieren.

Nu is er behalve uit trots, ook verzet uit bezorgdheid. Zo’n ruggenprik is zowel voor de moeder als voor het kind niet zonder gevaren. Als alternatief voor deze toch ingrijpende medische procedure wil men nu lachgas gaan aanbieden. Ook lachgas is niet zonder gevaren, ditmaal voor ziekenhuispersoneel dat er veelvuldig mee in aanraking komt, maar deze gevaren kunnen worden verholpen door goede ventilatie. Het gas neemt de pijn niet weg, maar verlicht deze wel enigszins en maakt vrouwen -je raadt het- lacherig. Dit lijkt me een prachtig alternatief. Wat is er nu leuker voor een pasgeboren kind om te zien dan een lachende moeder? Maar dat niet alleen. Onze vrouwen hoeven niet aan dapperheid in te boeten! Ons Neêrlandsch Leger van Bevallen Vrouwen kan blijven bestaan en zal voortaan bovendien met een grijns aan de frontlinie verschijnen. Niet alleen zullen zij zegevieren, zij zullen lachend zegevieren!

Mail

Merel Kamp

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Tmettigh x tseghnas 8

Tmettigh x tseghnas

'Ontvreemd en onthéémd,' schrijft Imane Karroumi El Bouchtati over Riffijnse sieraden. Wat betekent dit zilver voor haar en haar identiteit? Lees meer

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

Hard//hoofd zoekt een nieuwe chef Kunst

We zoeken een nieuwe chef Kunst! Reageren kan tot zondag 22 februari 2026. Lees meer

Auto Draft 12

Laat dat, zei ik

Op de binnenplaats van een muf hostel verlangt een man naar erkenning bij zijn vrouwelijke kamergenoot. In Laat dat, zei ik legt Robin van Ommen onze verwachtingen over wederkerigheid in sociale interacties bloot. Met een surreële twist. Lees meer

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt? 2

Mijn AI-persona staat alles beeldig, maar waarom vertelt ze me niet dat die trui kriebelt?

Het is de AI-era. Terwijl modemerken paraderen met virtuele modellen en digitale pasvormen, wordt het lichaam steeds minder relevant in hoe kleding wordt verkocht. Loïs Blank vraagt zich af wat er van mode overblijft als het lichaam niet langer nodig is. Lees meer

Vrijheid is geen taart

Vrijheid is geen taart

Wat te doen wanneer het je allemaal even te veel wordt in dit leven? Sharvin Ramjan bezocht in 2023 maar liefst tweemaal Isaac Juliens tentoonstelling What Freedom Is To Me. Ook Juliens oudere werk lijkt weinig aan relevantie te verliezen. ‘Hoe mooi zou het zijn als we de fantasierijke wereld en visie van Isaac Julien met beide handen uit het scherm trekken en met ons meedragen in de dagelijkse sleur van het leven?’ Lees meer

Neil Armstrong (they/them) 1

Daar ben je, hier zijn we

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Ayden Carlo: 'Dit hier lijkt helemaal niet over jou te gaan en dat is precies waarom ik je schrijf.' Lees meer

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

We herkennen vroege signalen van partnergeweld, maar als een bevriende staat geweld pleegt zijn we ineens stekeblind

Wat als je ogen werken, maar je de patronen niet herkent? Marthe van Bronkhorst kijkt terug op een week van sneeuw en ICE. Lees meer

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Dwalend door dromen en sluierende schaduwen

Soms vraagt een kunsttentoonstelling om een andere vorm dan een standaard recensie. Dit is ook het geval bij ‘Sculpting the senses’ van Iris van Herpen in Kunsthal Rotterdam. Merel Wolfkamp ging er heen en beschrijft haar ervaring op een gevoelige, poëtische manier. Lees meer

Neil Armstrong (they/them)

Neil Armstrong (they/them)

BredaPhoto, Pride Photo en Tilt organiseerden de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’ en vroegen vier queer auteurs een brief te schrijven aan een geportretteerde. Vandaag lees je de brief van Trijntje van de Wouw: ‘Ze zoeken zo hard naar buitenaardse wezens dat ze niet zien hoeveel er nog te ontdekken valt recht voor hun neus.’ Lees meer

 1

Beste Dimitri

In november 2025 organiseerden fotofestivals BredaPhoto en Pride Photo samen met Tilt de tentoonstelling ‘Levenslijnen – queer verhalen in beeld’. Daarin onderstreepten en vierden we het belang om in alle vrijheid te kunnen zijn wie je wilt zijn. Vier queer auteurs schreven een brief aan een van de geportretteerden. Lees meer

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

Taal als brug tussen AI en de menselijke creatie

In een wereld waarin talen verdwijnen en technologie oprukt, stelt Axel Van den Eynden de vraag: kan AI een dode taal weer tot leven wekken? In een reflectieve zoektocht onderzoekt hij de (on)macht van digitale vooruitgang, en de verbindende kracht van taal, verhalen en woorden. Lees meer

Zand erover

Zand erover

In dit verhaal van Anouk Harkmans ligt een verteller op het strand, alleen, met een steen op haar navel, en ze overdenkt een relatie die voorbij is. 'Wat als dit geen einde is? Wat als het einde al heeft plaatsgevonden – zonder zichtbare erosie – en dit niet meer is dan de onverhoopte poging om te doen alsof dat niet zo is?' Lees meer

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Het is tijd om op een totaal andere manier naar de wereld te kijken

Wat is magie? Een mysterieuze familiering gaf Marthe van Bronkhorst een ander perspectief. Lees meer

Het kerstmaal

Het kerstmaal

Het ouderlijk huis: een kern waar velen van ons naar terugkeren met de feestdagen. Dingen horen daar te zijn zoals je ze hebt achtergelaten. Maar wat als dat niet meer zo is? Wat als dat fundament niet meer zo stevig blijkt te zijn? Thomas D'heer schrijft zacht over toenadering, weemoed en familie. Lees meer

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

De dubbele bodems van Blommers & Schumm

In fotografiemuseum Foam bezoekt Caecilia Rasch de tentoonstelling Mid-Air, en deze roept vragen op over contrasten: kunst en commercie, ironie en eerlijkheid. Lees meer

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Een klein manifest voor tierelantijntjes

Pantone stelt dat de wereld gebaat is bij meer visuele zuiverheid, een esthetische keuze die midden in deze tijd allesbehalve apolitiek is. In reactie op de nieuwe kleur van het jaar laat Loïs Blank zien hoe kleur, macht en uitsluiting met elkaar verweven zijn. Haar column is een oproep voor meer kleur, meer geluid en meer weerstand. Lees meer

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Schrijvers en beeldmakers gezocht voor ‘Sporen’, het negende Hard//hoofd Magazine!

Maak jij een bijdrage die een nieuwe weg inslaat? Stuur vóór 1 februari je pitch in en draag met een (beeld)verhaal, essay, poëzie of kunstkritiek bij aan het magazine ‘Sporen’. Lees meer

Auto Draft 11

20240903 Fiat Punto

Met de handrem omlaag en handen aan het stuur rijdt Wim Landuyt je in dit gedicht langs zijn bloedlijn, van de pastasaus in zijn aderen tot in dit land van regels: een compilatie van zijn migratie. 'net als een geïmporteerde fiat punto / brandt mijn motor onder mijn huid' Lees meer

Lees dit boek vooral niet

Lees dit boek vooral niet

Wat doe je als je een boek leest dat totaal schuurt met je wereldbeeld, maar wel goed geschreven is? Dit overkwam boekenblogger Maartje van Tessel, toen ze een berichtje kreeg van een debutant met de vraag of ze zijn boek wilde lezen. Het zet haar aan het denken over wat literatuur kan en mag zijn. Lees meer

César Rogers 4

César Rogers maakt een print voor onze kunstverzamelaars: ‘De spanning tussen mechanisering en het lichaam vind ik belangrijk’

Word vóór 1 januari kunstverzamelaar bij Hard//hoofd en ontvang een unieke print van César Rogers! In gesprek met chef Kunst Jorne Vriens licht hij een tipje van de sluier op. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in maart je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!