Asset 14

Lieve Yas

Lieve Yas 1

'Ik ben langzamerhand gaan inzien dat voor mij de scheidslijn tussen absolute vrijheid en eenzaamheid vaag is.' Mischa Daanen schrijft een brief aan zijn ex-date, die na een lange relatie vooral toe was aan vrijblijvendheid. Kan iets wel echte liefde zijn, als je beide andere voorwaarden stelt aan een relatie?

Lieve Yas,

Herinner je je ons samenzijn nog? Ik denk er nog vaak aan terug. Ik zou je graag nog wat dingen zeggen, maar heb je nummer verwijderd. Daar heb ik nu spijt van.
Ik schrijf je daarom maar een brief. Een brief die ik je niet kan sturen: ik weet namelijk niet waar je nu woont. Ik liep laatst langs je huis, maar je lijkt er niet meer te zijn. Je fiets staat er niet meer, en op het bordje bij de deurbel staat inmiddels een andere naam.

De laatste keer dat ik je een handgeschreven kaartje stuurde, zei je dat je mijn handschrift niet goed kon lezen. Laat staan toen ik White Nights op je nachtkastje had achtergelaten, met de Franse titelpagina door mij haastig volgekalkt met hoe gek ik op je was, terwijl jij stond te douchen. Desondanks vond je het wel een lief gebaar. Ik heb deze brief daarom voor de zekerheid maar getypt en voor je geprint. Niet erg romantisch zo in Arial 12, maar wel makkelijk leesbaar.

Het is bijna een jaar geleden dat ik je voor het laatst zag. De oliebollenkraam staat er inmiddels weer. Herinner je je onze eerste weken samen nog? Onze eerste ontmoeting? Ik nog wel, maar al te goed zelfs.
Op onze eerste date drong jij er na twee drankjes op aan met me mee naar huis te gaan. Je voorstel overrompelde me nogal, maar ergens vond ik het ook wel stoer. Die assertiviteit was ik niet gewend, maar het stond je wel, die vastberadenheid. Ik voelde me behoorlijk gevleid.
Eenmaal thuis stelde ik voor om nog wat te drinken op de bank en verder te kletsen, maar dat sloeg je af en je begaf je gelijk naar mijn slaapkamer. Een intense eerste keer volgde. Ik denk er nog vaak aan.

Op het bordje bij de bel nog jullie beide namen, verbonden met een &, als een setje

Je zou niet blijven slapen die avond. Rokend uit het raam, op de rand van mijn bed, vertelde je dat je net je relatie had beëindigd na zeven jaar samen te zijn geweest. Noodgedwongen woonden jullie nog samen, totdat hij in zijn nieuwe appartement kon.
Zo snel als je je had uitgekleed, kleedde je je ook weer aan. Hij zou straks thuiskomen, en je wilde niet dat hij iets vermoedde. Niet uit angst, maar omdat je hem niet wilde kwetsen. Dat vond ik ergens wel lief van je, op een vreemde manier. Je was wild, onbevangen en spontaan. Je intenties leken mij puur en liefdevol.

Zou ik je nog een keer zien? Dat wist je niet zeker. Eind van de maand zou hij vertrekken en daarna zou je het appartement voor jezelf hebben.
Je zou het me laten weten.

Dat duurde je blijkbaar te lang. Nog datzelfde weekend appte je me of ik langs wilde komen. Hij was naar vrienden toe, en jij was alleen. Ik twijfelde, maar wilde je wel graag nog een keer zien. Een halfuur later stond ik voor je deur. Op het bordje bij de bel nog jullie beide namen, verbonden met een &, als een setje.

Vanaf toen werd het wekelijks stiekem samen afspreken. Op straat of in een café; samen oliebollen halen bij de kraam tegenover je huis om ze vervolgens koukleumend, maar wel knus tegen elkaar aan op een bankje in het park, op te eten. Samen naar de IJ-hallen om outfits voor je te scoren en nieuwe spullen voor in je huis te halen. Samen naar feestjes en daar met elkaar en anderen dansen, en dan tongen op de achterbank van de Uber terug naar huis. De hele dag met elkaar praten en appen; heel veel appen. Stiekem. Van onschuldige selfies, muziek, videoclips, films, memes, outfitchecks, boektitels en jeugdfoto’s, tot hitsige berichtjes en foto’s met eenmalige weergave onder werktijd aan toe. Het voelde onschuldig, fris, nieuw, geil, leuk en gezellig; onbevangen.

De laatste sporen van je eerste serieuze relatie, die zeven jaar duurde, waren nog niet uitgewist of ik liet mijn sporen alweer na

Toen hij eenmaal verhuisd was, ging het al gauw van stiekem buiten afspreken — bang om hem of vrienden van hem tegen te komen — naar samen koken, drinken, tv-kijken, in de huiskamer dansen en seksen, blijven slapen, samen ontbijten, met je kat Pierre spelen en nieuwe meubels voor je kopen bij de IKEA of op Marktplaats bij oude vrouwtjes die zeiden dat ze ons een schattig stel vonden samen. Dat vond ik stiekem ook. Hand in hand liepen we dan samen terug. Jij met een nieuw bijzettafeltje onder de arm, ik met vlinders in m’n buik en een grote glimlach op m’n gezicht.

Zo hadden we wekenlang schik met elkaar. Altijd. Ik ontmoette je vriendinnen en je collega’s, en we gingen vaak samen uit. De volgende ochtend in bed spraken we dan de avond door en praatten we veel. Over onze levens, onze jeugd, familie en vrienden, relaties, over dromen, onzekerheden, verlangens en wensen. Ik vond dat fijn. Ik wilde alles van je weten. Je écht leren kennen.

Soms moest ik vlug m’n kleren bijeen rapen en de deur uit. Hij zou zijn laatste spullen komen ophalen, wilde je nog een laatste keer spreken, Pierre nog een keer aaien en jou gedag zeggen, sleutels inleveren of post ophalen. Zodra hij weer vertrokken was, belde je mij gelijk op dat de kust veilig was en ik zo snel mogelijk weer naar je toe moest komen. Jij lag dan al in bed op mij te wachten. De laatste sporen van je eerste serieuze relatie, die zeven jaar duurde, waren nog niet uitgewist of ik liet mijn sporen alweer na in je appartement in de vorm van een per ongeluk expres vergeten horloge, sjaal, natte handdoek, tandenborstel of gebruikt condoom. Je bent geen dag alleen geweest. Dat zal niet makkelijk voor je zijn geweest.

Heb je dat boek nou al gelezen dat ik je gaf? Ik heb de mooiste passages erin voor je gemarkeerd. Achterin heb ik ook nog wat liefs voor je geschreven. Heb je dat wel gezien? Je zei dat je het zou lezen en legde het op je nachtkastje bij de rest van je boeken. De laatste keer dat ik bij je was, lag het er nog onaangeroerd tussen, een ander nieuw boek erbovenop. Dat kwetste me. Ik hoopte dat je een cadeau gekregen boek nog diezelfde avond zou lezen; benieuwd wat iemand je ermee probeert te vertellen wat diegene zelf niet lukt. Bestaat er een grotere bekentenis van liefde dan dat?

Maar misschien is dat juist wat je vreesde: een liefdesbekentenis. Daar had je immers geen behoefte aan, geen tijd voor, stond je hoofd nu niet naar. Je wilde vrij zijn. Daar verlangde je hevig naar, na een klein decennium samen te zijn geweest. Je had je al zó lang niet single, vrij en zelfstandig meer gevoeld en het was tijd om te ontdekken wie je écht was, wie jij wilde zijn, wat jij wilde doen, en met wie je dat wilde doen. Voor nu was dat met mij, maar misschien morgen niet meer. Dat wist ik ook wel.

Ik was niet de enige die je zag. Dat wist ik ook. Daar was je heel duidelijk over vanaf het begin. Dat hebben we meermaals besproken. Je zei dat je contacten met anderen vluchtig en oppervlakkig waren, maar dat je het toch nodig had; die aandacht, dat avontuur, sporadisch een date. Vooral als ik er even niet was, of geen tijd voor je had. Ik vond dat prima. You do you. Je zei dat je mij het leukste vond. Ik mocht van jou dan ook met iemand anders op date als ik dat wilde. Van mij hoefde dat niet zo. Ik had aan jou genoeg. Meer dan genoeg.

Maar was het wel echte liefde, met de voorwaarden die jij stelde aan onze relatie?

Onze connectie begon als open, vrij en ongedwongen, maar ik raakte steeds meer aan je gehecht. Ik werd echt verliefd. Maar was het wel echte liefde, met de voorwaarden die jij stelde aan onze relatie? Of stelde ik andersom misschien net zo goed voorwaarden aan ons contact, die voor jou niet opgingen?

Ik mis hoe het was toen we elkaar net leerde kennen. Toen alles nog casual en onschuldig was. Toen ‘anderen’ nog niet ter sprake kwam. Alles is sindsdien zo snel veranderd. Waarom? Was er iets mis met enkel ons twee samen? Wat wij hadden was toch leuk genoeg? Had je daar echt anderen bij nodig?
Ik mis de Yas die samen met mij naar meest foute en toeristische tenten van de stad wilde gaan om daar samen te eten, lol te trappen, mensen uit te lachen, hardop te boeren en met de barman te flirten voor gratis shots die we vervolgens, de onschuld zelve, dan zonder hem opdronken.
Ik zie ons liever samen lol hebben en lachen, in plaats van elkaar te moeten delen.

And when nobody wakes you up in the morning, and when nobody waits for you at night, and when you can do whatever you want. What do you call it, freedom or loneliness?

Ik ben langzamerhand gaan inzien dat voor mij de scheidslijn tussen absolute vrijheid en eenzaamheid vaag is, en een dun koord om op te dansen. Eén waar je vroeg of laat geheid vanaf valt. Zoals wij nu. Die paar betekenisloze wilde escapades waar jij zo naar smachtte, op momenten dat je misschien beter alleen had kunnen zijn, was dat het nou waard?

Misschien bedenk je je en hoor ik nog een keer van je. Hopelijk is die Yas van toen er dan nog. Laat je het me dan weten?

Vind jij intussen maar jezelf, dansend op dat koord, daar ergens tussen die twee uitersten.

Ik wens je niets dan goeds toe.

Mail

Mischa Daanen studeerde Theory & History of Psychology en werkt tegenwoordig als redacteur aan psychologie- en managementboeken. In zijn vrije tijd maakt hij graag ruzie met zijn huisbaas of schrijft hij veel te uitgebreide Goodreads-reviews die waarschijnlijk toch nooit iemand leest.

Anne Carlijn Werink (2002) is kunstenaar en illustrator. Ze laat zich graag inspireren door zonnige rustmomenten, buiten spelen en intimiteit. Het hele jaar door droomt ze beeldend over de zomer.

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven
test
het laatste
Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

Baka bana

Baka bana

‘Papa haatte ik omdat hij meer tijd met mama had gekregen dan ik. Mama haatte ik omdat ze me in de steek had gelaten én zwart had gemaakt.’ In dit verhaal van Sophia Blyden komt de hoofdpersoon na een lange tijd zonder contact voor het eerst haar vader weer tegen. Ze besluiten om op een vader-dochterweekend te gaan, op zoek naar verzoening, herinneringen, wie ze geworden zijn zonder elkaar, en de juiste bereidingswijze van baka bana. Lees meer

:Podcast: Maandagavond – Het wachten

Podcast: Maandagavond – Het wachten

Wachten is het thema van de 51ste Maandagavond van De Nwe Tijd. Al tien jaar lang komen een paar theatermakers op doodgewone maandagavonden bij elkaar om een nieuwe tekst voor te lezen over wat hen op dat moment bezighoudt. Tien jaar is een mijlpaal en mijlpalen hoor je te vieren. Dat gaan ze ook doen. Maar dat is pas in de volgende podcast. In deze podcast wachten ze nog. Lees meer

CAPTCHA

CAPTCHA: Can Anyone Prove They’re Clearly Human Anyway?

De relatie tussen mens, dier en internet staat centraal in dit verhaal van Leonie Moreels. De hoofdpersoon balanceert een zieke teckel en een afstandelijke partner die diens identiteit via het internet probeert te achterhalen. Dit alles leidt tot een reflectie over wat echt is en wat niet, en vooral over wat ‘leven’ in verhouding tot het internet betekent. Lees meer

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! 1

Kom naar ‘Cultuur op de barricade’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam!

Kom naar het evenement ‘Cultuur op de barricade – hoe helpen we elkaar?’ op de Reinwardt Academie in Amsterdam! Tijdens deze avond slaan Hard//hoofd, The Collectors Circle en de Reinwardt Academie de handen ineen om te onderzoeken hoe solidariteit de kunstwereld kan veranderen. Reserveer hier je kaartje! De cultuursector voelt vaak als een ‘winner takes... Lees meer

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Hoe de genocide overal doorwerkt, zelfs in de spreekkamer van de psycholoog

Marthe van Bronkhorst ziet: psychische zorg tijdens een genocide is niet neutraal. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer

:Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Over taboedoorbrekende literatuur en langharige auteurs: I Hate Henry

Is literatuur links of rechts? Sarah Neutkens duikt in twee klassiekers en gaat na of ze wel zo links zijn als vaak wordt beweerd. Lees meer

:Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Een lesje kapitalisme: door Shein betalen we straks dubbel bij Zara

Wanneer goedkoop steeds goedkoper wordt en luxe verder naar de sterren rijkt, rekt het middensegment zich onverstoorbaar op. In haar column toont Loïs Blank hoe ooit betaalbare merken via een facelift hun high-end ambities najagen. Wanneer zijn we uitgespeeld in dit kapitalistische spel? Lees meer

:Terugblik op de lancering van 'Harnas' in Museum Arnhem 13

Terugblik op de lancering van ‘Harnas’ magazine in Museum Arnhem

Afgelopen maand werd ons nieuwste nummer feestelijk gelanceerd in Museum Arnhem, want Hard//hoofd en Museum Arnhem bundelden de krachten! De tentoonstelling Naakt dat raakt vindt literaire en poëtische verdieping in een speciaal katern in Hard//hoofd magazine Harnas. We blikken terug op het evenement. Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

over samen niet weten

Anne Louïse van den Dool won met het essay 'Een middenwereld: over samen niet weten' de derde plaats van Hooray for the Essay 2026. Lees meer

Het sanatorium

Het sanatorium

Elin ligt roerloos op de ligstoel van een sanatorium, hoog in de bergen. Stil en uitgespreid op het terras wordt ze geconfronteerd met een doordringende geur, die ze niet kan identificeren. In dit surreële, filosofische verhaal zoekt Stefanie Gordin naar de betekenis en de verstikkende werking van rust. Lees meer

Introverte mensen zijn awesome

Introverte mensen zijn awesome

In een wereld van schreeuwende extraversie, eert Marthe van Bronkhorst de introverten. 'Doe mij maar ‘raven’-energy. ' Lees meer

Winnaar Hooray for the Essay 2026 - Wat zo is

Tweede plaats Hooray for the Essay 2026 - Dat is dan jouw waarheid

Saar Lermytte won de tweede plek van Hooray for the Essay 2026 met het essay Dat is dan jouw waarheid Lees meer

Dogs that cannot touch each other

Dogs that cannot touch each other

Een theatrale vertelling van Louky van Eijkelenburg over warmte, wrangheid en het controversiële kunstwerk 'Dogs That Cannot Touch Each Other'. Lees meer

:De strijd om vorm: looksmaxxen met volume of bevrijding uit de vorige eeuw?

De strijd om vorm

Dior en Chanel grijpen terug op historische silhouetten, en dat wordt breed gevierd. In haar column onderzoekt Loïs Blank of we ons voldoende bewust zijn van de oude idealen die daarin meekomen, en wat het over onze tijd zegt dat we daar zo enthousiast applaus voor geven. Lees meer

Steen 1

Steen

Stel je eens voor hoe een relatie met een steen kan beginnen, hoe die eruitziet en waarin jullie elkaar zullen vinden. Sjoukje Kamphorst neemt je mee op een literaire reis langs verloren zwerfkeien, gebarsten geliefdes en zinloos geploeter. ‘Wat een steen te zeggen heeft, kan alleen maar van groot gewicht zijn.’ Lees meer

Oproep: De Stoute Stift

De Stoute Stift [deadline verstreken]

Doe mee aan De Stoute Stift, een zoektocht naar vier Nederlandse en vier Vlaamse illustratoren die een beeld willen maken bij de beste verhalen van de erotische schrijfwedstrijd Het Rode Oor. Deadline: 1 mei 2026. Lees meer

Lees Hard//hoofd op papier!

Hard//hoofd verschijnt vanaf nu twee keer per jaar op papier! Dankzij de hulp van onze lezers kunnen we nog vaker een podium bieden aan aanstormend talent. Schrijf je nu in voor slechts €3 per maand en ontvang in september je eerste papieren tijdschrift. Veel leesplezier!

Word trouwe lezer!