Het ordenen van insectenlijfjes." /> Het ordenen van insectenlijfjes." />
Asset 14

Sara Bjarland

Hard//hoofd selecteert zorgvuldig uit een oerwoud aan mogelijkheden. In 'hard//hoofd kiest' wordt door de beeldredactie een relatief onbekende beeldend kunstenaar uitgelicht, wiens werk het volgens hard//hoofd de moeite waard is om te volgen. Deze keer voor de zomereditie Sara Bjarland (Helsinki, 1981), afkomstig uit Finland en met een fascinatie voor de natuur.

Possible wings, 2010

Spare parts, 2011

Untitled (I), 2011

Takeoff, 2010

Veranda, 2011

Wat zien we?
1. Possible wings, 2011. Installatie met gevonden objecten op een lichtbak.
"Dit is een collectie van gevonden objecten die mij doen denken aan insectenvleugels. Als ik over straat loop, kijk ik vaak naar beneden om de grond voor interessante objecten te scannen. Een aantal jaar geleden heb ik een stukje plastic gevonden dat heel erg op een insectenvleugel leek, en daarna heb ik dit soort vleugels overal op straat gezien. De collectie is gegroeid en is daarmee ook sterker dan de som der delen. De objecten zijn eigenlijk stukjes plastic en glas die van fietsen, auto's, etc zijn afgebroken, maar ik vind het idee dat ze iets anders, iets organisch en 'natuurlijks' kunnen zijn, heel mooi. Dit werk gaat over mijn obsessie met insecten maar ook over het voorstellingsvermogen, en hoe dit je belevingen van je omgeving kan beïnvloeden."

2. Spare parts, 2011. Installatie met insectenonderdelen op een plank.
"Spare parts is eigenlijk ontstaan als een bijproduct van een sculptuur, Ball of Queens. De sculptuur is gemaakt van honderden dode hommels die ik van een commerciële hommelkweker heb gekregen. De dode hommels zijn vrij kwetsbaar, en tijdens het maken van de sculptuur, vielen er vaak lichaamsdelen zoals poten, vleugels, voelsprieten en zelfs hoofden van de hommels af. Ik begon deze te rangschikken in rijtjes, een beetje zoals auto- of andere technische onderdelen soms worden geordend. Ik stelde me voor dat het reserve-onderdelen zouden kunnen zijn voor hommels die een poot of een vleugel missen, dat ze hier een nieuwe zouden kunnen halen. Het zou ook een soort index van de anatomie van een hommel kunnen zijn, maar vanwege het naam wordt het een speels werk."

3. Untitled (I), uit de fotoserie The Forsaken, 2011.
"The Forsaken is een serie foto's van dode planten van de straten van Amsterdam. Het blijft me verbazen hoeveel spullen mensen hier elke week op straat weggooien. Ik ben begonnen om verdorde planten te verzamelen, er is iets in ze dat me aantrekt. Ik vind de planten er op een bepaalde manier tragikomisch uitzien, alsof ze het mislukken van de persoon die ze verwaarloosd heeft, laten zien. Tegelijkertijd zijn de planten zelf een soort karikaturen van mensen die hebben opgegeven of geen zin meer hebben."

4. Takeoff, 2010. HD video, 4:30 min.
"Ik heb een beschadigde vlinder op de grond gevonden en heb hem naar binnen gebracht om te zien wat hij zou doen. Hij bleef heen een weer lopen op een tafel en probeerde af en toe te gaan vliegen. Ik vond dit heel fascinerend, omdat je vlinders bijna nooit zo dichtbij kan bekijken. Er is ook iets aan de kwetsbaarheid en frustratie van de beschadigde vlinder die heel 'menselijke eigenschappen' zijn, terwijl insecten er heel 'onmenselijk' uitzien. Deze spanning intrigeert me."

5. Veranda, 2011. Super 8mm film transferred to video, 5:36 min.
"Veranda is een korte film die ik vorige zomer in Finland heb gemaakt. Ik observeerde de microkosmos op een glasveranda door mijn camera; insecten die daar gevangen zijn geworden en uiteindelijk dood zijn gegaan. Het is een film gebaseerd op observaties, een beetje als een natuurdocumentaire maar zonder voice-over. De film heeft ook een sfeer van nostalgie en verlangen, misschien omdat ik vaak verlang naar de Finse natuur. In sommige shots kun je ook hommels zien die later in de sculptuur Ball of Queens terecht zijn gekomen."

Kun je me wat vertellen over je werkwijze?
"Verzamelen en ordenen zijn belangrijke aspecten van mijn werkproces. Het verzamelen van dode insecten, planten, afval; een beetje als een kruising tussen een bioloog en een 'dumpster diver' (hoewel ik niet daadwerkelijk in containers duik). Ik ben geïnteresseerd in dingen die over het hoofd gezien, vergeten en afgedankt worden, en die soms een eigen leven gaan leiden. Ik vind het bijvoorbeeld fascinerend hoe sommige synthetische materialen die lang buiten liggen, er organisch gaan uitzien, hoe ze door de natuur worden veranderd. Ik ben bijzonder geïntrigeerd door het proces van verval en dood, door hoe 'dode' materie 'gereanimeerd' kan worden. Het idee van animatie van vóór de cinematografie, dat leven geeft aan het dode en beweging aan het stilstaande, heeft ook grote invloed op mijn werk. De suggestie van beweging is op zichzelf al genoeg om iets in beweging te brengen."

"Soms komt een werk voort uit reeds verzamelde materialen, soms begin ik met een beeld in mijn hoofd en daar zoek ik dan materiaal of objecten bij. Vaak gebeurt er iets in het proces, waardoor het idee of het resultaat verandert – iets onverwachts dat het werk interessanter kan maken. Ik denk dat het belangrijk is om open te blijven voor deze onverwachte momenten, om ze te accepteren als deel van het proces. Als ik werk maak met video of film is mijn methode er meestal een van nauwkeurige observatie, voor een langere tijd, met een vaste camerapositie. Zonder in te grijpen en de dingen op hun beloop latend. Als je dichtbij kijkt en geduldig bent, zie je meestal iets interessants."

"Voor een deel zou mijn manier van werken - het matter-of-factness van observeren, het verzamelen en de precisie van het ordenen van het materiaal - kunnen verwijzen naar wetenschappelijke methodes. Maar ik ben niet geïnteresseerd in het tonen van wetenschappelijke data of feiten, maar eerder in het suggereren en voorstellen van beelden die open staan voor verschillende betekenissen. Ik hoop dat mijn werk het voorstellingsvermogen van de kijker prikkelt."

Wat fascineert jou?
"De natuur en haar processen. Insecten en hun microkosmos, hun leven en hun dood. Het verval van organische en anorganische materialen. Hoe de natuur altijd terugkomt. Het moment dat het bewegende naar stilte komt, en het stille begint te bewegen."

Wiens werk bewonder je?
"Mark Dion, Rebecca Horn, Olafur Eliasson, Mariele Neudecker, Cornelia Parker, Andy Goldsworthy, Stan Brakhage, om wat meer bekende namen te noemen, maar ook jongere kunstenaars zoals Tessa Farmer (maakt hele mooie sculpturen van insecten) en Helen Maurer (lichtinstallaties). Het werk van de oude masters Eadweard Muybridge en Étienne-Jules Marey vind ik ook heel belangrijk een inspirerend."

Wil je meer van Sara Bjarland zien? Dat kan tot 23 juli in c3 gallery te Amsterdam.

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Hard//talk: Eerdmans is niet beter dan Baudet

Eerdmans is niet beter dan Baudet

Waarom kwam Eerdmans antisemitisme niet ter sprake, in de onschatbare hoeveelheid televisie-interviews die hij de afgelopen maanden gaf over zijn nieuwe partij? Lees meer

Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Festival Nieuwe Types vond een nieuwe vorm

Hard//hoofd is trotse mediapartner van literair festival Nieuwe Types, dat gedurende de hele maand maart plaatsvindt in Arnhem én online. Lees meer

Nieuws in beeld: In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

In Memoriam Daft Punk (1993-2021)

Illustrator Sebastian Eisenberg is aangedaan door het uit elkaar gaan van Daft Punk. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Revolutie in kleine stappen

In plaats van te praten

Deze week worden onze redacteuren nogmaals blij van Micha Wertheim en vinden ze alternatieve wijzen om gesprekken te voeren (of juist niet). Lees meer

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Sommige dagen kun je niet oplossen

Sommige dagen kun je niet oplossen

Twee geliefden die niet in elkaar opgaan blijven individuen en in Duo Penotti is eigenlijk best veel van jezelf terug te vinden. Marthe van Bronkhorst neemt een kijkje in haar ijskast, denkt na over wat je bewaart in je vriezer en komt tot de conclusie dat er voor sommige dingen geen oplossing bestaat. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Hoe je de maanden op je knokkels telt en andere vragen

Hoe je maanden op knokkels telt en andere vragen

Voor welke simpele zaken heb jij nooit meer opnieuw naar uitleg durven vragen? Voor Vivian MacGillavry was het maanden tellen op haar knokkels. Maar toen ze dat aan een vriendin durfde op te biechten, ontdekte ze iets moois. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Inkijkjes

Inkijkjes

Deze week worden onze redacteurs blij van een documentaire over Egypte, een succesvolle Zoomvoorstelling en een geheime tuin. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Interfriention

Interfriention

Eva van den Boogaard viert een vriendschapsjubileum met vriendin I. en blikt terug op een andere vriendschap, die kort daarvoor ten einde moest komen. Lees meer

Kleine witte slang (reptiel

Kleine witte slang (reptiel)

Drie mensen zorgen samen voor een kleine witte slang. De slang lijkt alleen niets van hen aan te willen nemen. Is dat iets ergs, of wordt er een probleem gemaakt waar geen oplossing voor is? Een kort verhaal van Eva Salman over een advertentie op marktplaats, een stoel waarin nooit iemand zit en over hoe soms je best doen niet alles oplost. Lees meer

Alles Vijf Sterren: Ongehinderd door waarheid

Ongehinderd door waarheid

Deze week werden onze redacteurs blij van alternatieve werkelijkheden. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Kinken in een ruggengraat

Kinken in een ruggengraat

''We liggen samen in bed en ik vraag je om een herhaling van de tijd.
‘Herhaling bestaat niet,’ zeg je, ‘alleen verandering.’''
Een kort verhaal van Welmoed Jonas over hoe nachtvlinders elkaar kunnen vinden in het donker en het wachten op een nieuwe huid. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Het Hoofd//stuk: Een ongepland moederboek

Een ongepland moederboek

Helena Hoogenkamp vertelt over hoe haar debuutroman helemaal geen verhaal over moeders moest worden, maar over liefde. Uiteindelijk schreef ze óók over moeders, maar vooral over een verlangen dat zo groot is dat niet uitgesproken kan worden. Maar wat laat je weg en wat vertel je juist wel als je wil vertellen over het onzegbare? Lees meer

Vervolgzomer

Vervolgzomer

In de rubriek Luister Even vragen we Hard//hoofd-makers om een kort stukje audio te maken over de toekomst, wanneer er weer feest kan zijn, of reizen, of drukte. Het is een proeftuin voor het maken van audio, maar ook voor onze werkelijkheid. De eerste aflevering is van Annelies van Wijk. Lees meer

Tip van Else Boer Wees een meeloper

Wees een meeloper

Soms is een meeloper zijn gewoon een heel goed plan. Schrijver Else Boer legt uit waarom aan de hand van haar nieuwste niet-originele hobby: schaken. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers