In samenwerking met Entrée, de jongerenvereniging van Het Concertgebouw, brengt hard/hoofd thematische artikelen. Vandaag deel 2: Het belang van verzegelde lippen. " /> In samenwerking met Entrée, de jongerenvereniging van Het Concertgebouw, brengt hard/hoofd thematische artikelen. Vandaag deel 2: Het belang van verzegelde lippen. " />
Asset 14

Achter gesloten deuren

◊ entree

Entree

Gedurende het hele jaar zal hard//hoofd in het kader van zogenoemde Late Night Café's samenwerken met Entrée. De zes edities van het Late Night Café zijn elk gekoppeld aan een eigen thema. Elke editie wordt aan twee van onze redactieleden de opdracht gegeven een bijdrage te leveren, geïnspireerd op het thema van de betreffende avond. Het resultaat hiervan verschijnt op onze website en zal op de Late Night's eveneens onderdeel uitmaken van het programma.

"Pensa molto, parla poco."
Ooit vond ik deze Italiaanse spreuk, in elegant handschrift geschreven op een briefkaart, liggend op tafel. Een vriend was blijven logeren en had dit voor me achtergelaten. Ik pakte hem op, en draaide hem om. Op de voorkant een lachend echtpaar in een cabrio. De foto was oud, zwart-wit. De man, zijn haar wat in de war, keek weg van de camera. De vrouw, met wenkbrauwen als getekende halvemaantjes, leunde zachtjes tegen haar geliefde aan. Ik draaide de kaart weer om. Edith Piaf en Yves Montand, onder de hemel van Parijs.

Het gezegde achterop de kaart verwees naar een van mijn escapades die op dat moment gaande was. Ik wist niet wat ik met mezelf of met de situatie aanmoest, en in mijn wanhoop had ik een buitenstaander geconsulteerd. Ik had mijn geheim verklapt. En tot de dag van vandaag weet (naar mijn herinnering) verder niemand van deze affaire, behalve natuurlijk de minnaar in kwestie. Mijn consultant dacht er het zijne van, en zijn advies was duidelijk. Ik zweeg, hing de briefkaart aan de muur, en bracht de verhouding tot een geruisloos eind, zonder hartebreuk en zonder een tumultueuze openbaring.

In werkelijkheid is er een derde versvoet verbonden aan het gezegde: "scrive meno", waarmee het geheel zich als volgt laat vertalen: "Denk veel, spreek weinig, schrijf minder." Of de schrijver van de postkaart opzettelijk dit gedeelte had weggelaten, daarmee het gezegde in acht nemend, blijft in het midden. Maar in mijn heugenis zijn het de eerste twee die er toe doen.

Waarschijnlijk bevat iedere taal wel een equivalent van "Spreken is zilver, zwijgen is goud". In Zweden zeggen ze "Bättre tiga än illa tala" - Het is beter te zwijgen dan slecht te spreken. In Duitsland luidt het gezegde "Reden kommt von Natur, Schweigen von Verstunde", de oude Romeinen zeiden "Audi, vide, tace, si tu vis vivere in pace" – Hoor, zie en zwijg, als je in vrede wilt leven - en over het Engelse "Don’t ask don’t tell" zullen we vandaag de dag maar wijselijk niet spreken.

Het is niet voor niets dat al deze adagia reppen over het belang van de verzegelde lippen. Het hebben van geheimen en daarmee het behoud van privacy is een belangrijk onderdeel van ons mensenleven. Het geeft ons een gevoel van macht, en een gedeeld geheim geeft een gevoel van saamhorigheid. Niet lang geleden hield Ine Poppe in het NRC een pleidooi voor geheimen. Ze schreef over communicatie en sociale media op het internet, en hoe men stukje bij beetje meer over zichzelf los laat door middel van het creëren van een online personage. We twitteren over onze locatie, en schrijven in onze statusupdates over onze bezigheden. We plaatsen foto’s van het dagelijks leven, daarbij die ene met die onderkin weglatend. Poppe pleit, terecht, voor het behoud van een bepaalde mate van geheimhouding, en tegen het continu manifesteren van alles wat er in ons leven geschiedt.

Maar het behouden van een geheim is moeilijker dan gedacht. De impact die je woorden op de luisteraar kunnen hebben met het verklappen van iets wat beter niet aan het licht kan komen is groot, en de sensatie de boodschapper te zijn evenzo. Jij bent degene die het zo lang heeft verzwegen, en de uitverkorene (mits geen reporter van de Privé) mag zich in de handen wrijven met dit exclusieve nieuwtje. Een geheim moet vaak verpakt worden in een leugen, en zo begint de vicieuze cirkel. Een goed geheim bewaren is dan ook niet voor ieder van ons weggelegd.

Het geheim zit hem in een paar dingen. Het is natuurlijk belangrijk goed te kunnen zwijgen, en als het er op aankomt, een creatieve leugen te kunnen verzinnen. Deze leugen zul je te allen tijde moeten kunnen verdedigen, dus een goed geheugen en de kracht om te kunnen gaan met alcohol of drugsmisbruik is essentieel. Nooit je bronnen vrijgeven, en niet bezwijken onder druk van buitenaf. Het zwijgrecht is nota bene in de wet vastgelegd. Het prijsgeven van een geheim is meestal pijnlijk voor minstens één van de betrokkenen, dus bezint eer ge hier aan begint.

Desalniettemin: de voldoening van het kunnen verzwijgen van clandestiene zaken is stukken groter dan de 'quick fix' van het rondbazuinen van andermans aangelegenheden. En wat als het je eigen geheim betreft? Bedenk dan: niets leuker dan lachen in eigen vuist. Schaam je nergens voor, maar houdt mysterie in stand. Onze grootmoeders wisten het al, een air van geheimzinnigheid werkt in ons voordeel. Niet iedereen hoeft te weten wat we uitspoken als we denken dat niemand ons ziet. Niet iedereen hoeft te weten hoe we er uit zien als we opstaan. Lang voordat Photoshop en Facebook er aan te pas komen, weten wij ons door middel van een keur aan producten, van beugels tot haarverf en make-up, van scheermes tot kledingstuk, een imago aan te meten. Geheimen zijn overal.

Mensen komen graag bij mij met hun meest geheime openbaringen. Het is denk ik een combinatie van mijn eigen openheid over het hebben van heimelijke liaisons en een sterk gevoel van vertrouwen, maar je kan het zo gek niet verzinnen of ik ben er van op de hoogte gesteld. Lang voor het bekend werd wist ik van jouw seksuele voorkeur, je kleptomane neigingen, je gewoonte om anekdotes tot in het onredelijke aan te dikken. Ik wist al dat je in het geniep bent getrouwd, ik weet waarom je een uur weg was tijdens het feest, ik was al tijden op de hoogte van je driehoeksverhouding. Ik weet wat je vriendin echt van je vindt, en ik weet dat je eigenlijk niet van die muziek houdt. Ik weet dat je beter niet de nacht hier door had kunnen brengen, en ik weet dat we er toch vaak aan zullen denken. Maar maak je geen zorgen, je geheim is veilig. Pensa molto, parla poco, regrette rien.

___________
Aanstaande vrijdag 29 oktober vindt de tweede editie van Late Night Café plaats in het Concertgebouw te Amsterdam. In relatie tot het thema van deze avond, "Het Geheim", kon niemand beter dan onze eigen column-diva Mees reflecteren op het aloude gezegde "Spreken is zilver, zwijgen is goud."

Mail

Ava Mees List

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kris van der Voorn
    Kris van der VoornAdjunct-hoofdredacteur
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #2 - Fictie en werkelijkheid

Waar ligt de grens tussen fictie en werkelijkheid, en hoe zet je die grens op spanning, zonder dat het saai of aanstellerig wordt? Lees meer

Column: Ik wens je alle goeds

Ik wens je alle goeds

Een afwijzing komt Eva koud op haar dak vallen. ‘Ik vond hem leuk, hij vond mij ook leuk, hij vond mij dus niet leuk, ik ben gewoon niet leuk genoeg.’ Lees meer

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode 1

Kak! Een kritische kunstkoerier over De Kunstbode

Als 'kritische kunstkoerier' neemt Marc Schoorl je mee door de kunstbijlage van zijn favoriete ochtendkrant. Lees meer

Nieuws in beeld: En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

En hoe zit het met de achterstand in welzijn?

Na twee jaar af en aan wel en geen onderwijs op school te hebben gehad, ervaren leerlingen dat er 'hiaten in hun kennis' zijn ontstaan. Lees meer

Koop de roze bril

Koop de roze bril

Lang geloofde Shulamit Löwensteyn dat een ingebouwd stapelbed de oplossing zou zijn voor al haar moeilijkheden. Had ze daar gelijk in? Een tip over tulpen, taart en het kopen van troost. Lees meer

Automatische concepten 73

Engeland is gesloten

Maar liefst 28.000 vluchtelingen staken in 2021 het Engelse Kanaal over, met gevaar voor eigen leven. Lees meer

Nieuwe coronificatie

Nieuwe coronificatie

Marthe van Bronkhorst opent het nieuwe jaar op poëtische wijze. Lees meer

Column: Het enige woord dat het omschrijft

Het enige woord dat het omschrijft

Het voorlopig laatste uitstapje naar de bios met haar vader krijgt voor Eva een duistere lading. Lees meer

Verf op je kleren #1 - Het Proces

Verf op je kleren #1 - Het Proces

In Verf op je Kleren onderzoekt schrijver en documentairemaker Tiemen Hageman alle aspecten van het creatieve proces. Hij gaat in gesprek met allerlei creatieve makers, over hun proces en hoe je dat nou eigenlijk doet, werk maken. In deze eerste aflevering: schrijvers Martijn Brugman en Merlijn Huntjens. Lees meer

Stop met schrijven!

Stop met schrijven!

Jens Meijen vergelijkt het schrijfproces met auto-onderhoud en weet hoe je als schrijver goed zorgt voor je mentale gezondheid. Wat heeft schrijven te maken met het worden van een popster en waarom moet je volgens Jens eerst stoppen met schrijven? Lees meer

Ballen en Engelen

Ballen en Engelen

Na een klassiek ongemakkelijke kerstborrel op kantoor gaat Sascha mee naar huis met Ariane van hr. Maar dan neemt de avond een griezelige onverwachte wending... Een kerstverhaal van Loren Snel. Lees meer

Op elk potje past een probleempje

Op elk potje past een probleempje

Waarom moeten lesbische relaties in films altijd zo tragisch afgelopen? Esther Lamberigts pleit voor een positiever beeld van queer levens in hedendaagse media. Lees meer

Kon je maar aanbeden worden

Kon je maar aanbeden worden

Hologrammen, goud licht en een religieus lam laten Marthe van Bronkhorst zich klein voelen tijdens een kerkbezoek. Lees meer

Nieuws in beeld: Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Wat 'huist' er op de achterkant van de maan?

Vond de Chinese maanlander een hutje, een kleine triomfboog, of toch maar gewoon een grote rots? Lees meer

Wees talentloos

Wees talentloos

Tijdens een date raakt Wolter de Boer verwikkeld in een socratisch vraaggesprek rond talent. Een tip over het afschaffen van aanleg. Lees meer

Nieuws in beeld: Weg met het kerstpakket!

Weg met het kerstpakket!

Er zit zelden iets in waar je op zit te wachten, laat staan iets van kwaliteit. Lees meer

Over geluk is het moeilijk praten 2

Over geluk is het moeilijk praten

Filmmaker Agnès Varda was een uitgesproken feminist. Julia de Dreu zag in haar een geestdriftige, politiek geëngageerde vrouw. Maar Varda's film 'Le bonheur' lijkt een ode aan het traditionele huwelijksgeluk. Wat wilde ze ons vertellen met dit onuitgesproken drama? Lees meer

Masterclass

Een vrouw die met zichzelf in de knoop zit besluit om een masterclass acteren te volgen. Een kort verhaal door Renske van den Broek over opnieuw leren lopen, majorettemeisjes en vrede sluiten met wie je bent. Lees meer

Stemmen op je zestiende voor een sterkere democratie

Het is goed voor Nederland als zestienjarigen mochten stemmen, zegt Jazz Komproe. Lees meer

Ik sla een praatje op het Godenpad

Shimanto Reza gaat tegen zijn achterhoofdstem in en ontdekt de waarde van taboes. Lees meer