Illustratie: Anne Brakema

Deze week geeft de redactie duiding aan de elfstedenkoorts, het Belgische poldermodel, en de klaagzang van De Boer." />

Illustratie: Anne Brakema

Deze week geeft de redactie duiding aan de elfstedenkoorts, het Belgische poldermodel, en de klaagzang van De Boer." />
Asset 14

Elfstedenkoorts

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vier korte commentaren, in woord en beeld.

Commentaar

Meer duiding, minder populisme

Een paar weken terug las ik in de Volkskrant een stukje waarin een Amerika-deskundige zich opwond over andere Amerika-deskundigen. Hoewel er ook inhoudelijk wel wat op het artikel aan te merken viel, bleef mijn hoofd vooral struikelen over deze opmerking: “Van een als deskundige opgevoerde wetenschapper verwacht je minder populisme en meer duiding, want de waarheid ligt genuanceerder.”
Even was ik geneigd mee te gaan in deze gedachte, mede omdat het beschuldigende ‘populisme’ gemakshalve ongedefinieerd blijft. Maar toen sloeg de twijfel toe: wat verwacht ik van een “als deskundige opgevoerde wetenschapper”? Van een wetenschapper verwacht ik wetenschappelijk onderzoek. Maar wanneer diezelfde persoon wordt opgevoerd? Wat verwacht ik überhaupt van iemand met een stel hersens in de media? Inderdaad: duiding. Maar moet ik daar blij mee zijn?
Duiding, dat is waar Matthijs ‘Felix’, ‘Joost’ of zelfs ‘Prem’ voor vraagt. Het is wat bijvoorbeeld Thierry Baudet in de NRC tweewekelijks doet: met een zekere vrijblijvendheid iets uitleggen, waarbij het gelijk (of vooroordeel) van de duider eigenlijk altijd wordt bevestigd. Af en toe veroorzaakt het wat ophef, maar het is nooit echt verrassend.
Het is een modewoordje, maar het verhult een breder verschijnsel: ‘infotainment’ vermomd als diepgang. Zelfs Hyves doet vrolijk mee.
Toen dacht ik ineens aan Diederik Stapel. Stapel was een fantastische duider: nooit beroerd om te worden opgevoerd. Maar hij ging het geouwehoer dat op tv voor serieuze discussie doorgaat, verwarren met zijn werk. Het is maar een klein stapje: je vooroordelen niet alleen ondersteunen met loze beweringen, maar ook met loze cijfertjes. De fraude was deze week weer in het nieuws. De NWO, die 2,2 miljoen euro in Stapels duiding investeerde, waste zijn handen in onschuld. Voorzitter Jos Engelen deed dat middels een bewonderenswaardig bondige drogredenering (en een totale ontkenning van het Agency-Structuredebat): "De gevallen van fraude zijn voor de NWO geen reden het financieringssysteem te veranderen. Het systeem werkt. Het zijn de mensen die soms niet deugen", aldus Engelen. De NWO selecteert volgens hem excellente onderzoekers. "En excellente onderzoekers zijn 100 procent betrouwbaar. Excellente onderzoekers frauderen niet."
Juist: ook bij de NWO wordt er vrolijk op los geduid. Eigen straatje eerst schoonvegen en alles naar hartenlust inpassen. Zoals het wetenschappelijk bureau van het Simplisties Verbond zou zeggen: “Daar moet de mattenklopper overheen.”

Door Jan Postma

Ver weg

Belgisch polderen

België heeft geen poldermodel. Als de regering en de vakbonden het niet met elkaar eens zijn wordt er niet onderhandeld totdat er een akkoord is, zoals in Nederland. De vakbonden doen eenvoudigweg waar ze voor zijn opgericht: ze delen rode, blauwe of groene jasjes uit aan hun leden en gaan staken, ‘militeren’, actievoeren en protesteren.
Vorige week was het weer zover. Een algemene staking legde een groot deel van het land plat. Verbolgen over pensioenshervormingen en loonbeleid, reden er geen treinen of bussen, bleven scholen leeg, werkte overheidsdiensten op halve kracht en boden werkgevers werkpremies aan, voor de moedige werknemers die de staakoproep durfden te negeren.
De media voerden intussen een oorlog uit over het beeld van de staking: hoe linkser het medium, des te succesvoller de staking; hoe rechtser het medium, des te meer was de staking een mislukking, en des te laagbijdegrondser waren de stakers. Één dagblad publiceerde een foto van een droevig meisje met een onderschrift waarin de oudere generatie werd bedankt voor het werk aan haar toekomst. De boodschap: wie vandaag niet werkt, is een onverantwoordelijk stuk onbenul.
Maar uiteindelijk is zo’n stuk syndicaal spierballenvertoon (kosten voor de economie: enkele honderden miljoenen euro’s) hetzelfde als het sociaal overleg met koekje en koffie tussen kabinet en vakbondsafgevaardigden in Nederland: er moet overeenstemming komen. Met de aankondiging voor een volgende algemene staking eind februari besluiten Di Rupo cum suis eieren voor hun geld te kiezen en de scherpe kantjes van de aangekondigde pensioenhervormingen af te schaven. Natuurlijk beweren ze dat ze dit ál lang in overweging hadden, om niet de indruk te wekken te zijn gezwicht voor de vakbondsdruk.
En dat is dan ook het grootste verschil tussen het Nederlandse en het Belgische sociaal overlegmodel. In Nederland zijn jullie best trots op het feit dat we allemaal zo goed door één deur kunnen, terwijl jullie elkaar feitelijk wel kunnen afschieten. In België wekt iedereen de indruk dat het land in permanente staat van burgeroorlog verkeert, terwijl ze na hun met zekere regelmaat terugkerende protestfeestjes weer prima kunnen samenleven. Noem het een verschil in perspectief.

Door Daan Oostveen

Nieuws in beeld

Zodra het kwik daalt, stijgt de Elfstedenkoorts.

Illustratie: Anne Brakema

Post Scriptum

Nasaal geklaag

“Normaal neem je misschien een of twee van die jongetjes – jongens – mee. Maar nu moet je ze bijna allemaal opstellen,” zo klaagde trainer Frank de Boer na Ajax - FC Utrecht, de vierde wedstrijd na de winterstop die zijn club niet wist te winnen. Omdat De Boer net als zijn tweelingbroer Ronald van nature al een nasale, klagerige stem heeft, zijn ze de laatste jaren ter compensatie erg positief in hun bewoordingen. Nu herinnert niemand zich meer hoe de broertjes in 2000 zeurden dat ze geen uitdaging meer zagen in ‘NEC-uit’, en via allemaal gezever van Ronalds schoonvader en louche zaakwaarnemer Rob Cohen een transfer naar FC Barcelona probeerden te forceren.
Als trainer van Ajax is Frank de Boer tot nu toe streng, maar optimistisch gebleven. Hij liet zich niet meeslepen door de sensatiegeile voetbaljournalisten die hem de excuses voor de voeten wierpen. “Nu heb je de beelden gezien. Het was geen buitenspel. Hoe sta je hier dan, als verliezend coach?” “Dat gesteggel in de bestuurskamer, gaat dat niet in de koppies zitten?” De Boer bleef steeds rustig en concentreerde zich op zijn visie voor het eerste elftal, waarvan het succes niet van omstandigheden mag afhangen. Tot afgelopen zondag, toen zijn stem een octaaf zakte en het even weer leek alsof radio-DJ Edwin Evers hem imiteerde. Hij zocht een excuus, en vond die gemakkelijk in de afwezigheid van vele basisspelers.
Ajax’ grote voorbeeld is De Boers oude club FC Barcelona. Zelden heeft de wereld een stijlvollere trainer gezien dan Pep Guardiola, die vol passie langs de lijn coacht, maar zich nooit laat gaan op een persconferentie. Zelfs als een Real Madrid-verdediger overduidelijk op de hand van zijn sterspeler Messi gaat staan, onthoudt hij zich van commentaar. Afgelopen zaterdag miste zijn elftal ook een hoop basiskrachten en moest Guardiola net als zijn collega een groot aantal jeugdspelers opstellen. FC Barcelona won met 2-1, de twintigjarige Tello scoorde. Maar als hij had verloren, had Guardiola niet geklaagd.
Het geduld van Frank de Boer is op, en dat is begrijpelijk. Zonder een goede organisatie kunnen we nooit zien of hij een goede trainer is. Er zullen altijd excuses voorhanden zijn, begrijpelijke excuses, verleidelijke excuses. Het gesteggel rond de niet-transfer van Mounir El Hamdoui laat zien dat het woord ‘organisatie’ al te veel eer is voor de voetbalclub Ajax. Daar kan de proleet Johan Cruijff ook geen verandering in aanbrengen.
Konden ze maar opnieuw beginnen.

Door Rutger Lemm

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Essay: Boy's don't cry 1

Boy's don't cry

In de essayreeks Boy's dont cry onderzoekt Jonathan van der Horst mannelijkheid aan de hand van kunstwerken die hem ontroerden. Vandaag deel 1 met de films Mulan en Like father, like son. Lees meer

Nieuws in beeld: Donorhart uit een doos

Donorhart uit een doos

De heart-in-a-box kan (vlak) na het overlijden van een donor diens hart weer op gang laten komen. Illustrator Simcha van der Veen is diep onder de indruk. Lees meer

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Verkrachting vindt niet plaats in een vacuüm

Linkse mensen hebben vaak het idee dat zij buiten en boven de 'verkrachtingscultuur' staan, meent Harriet Bergman. Maar iemands politieke overtuiging zegt weinig over hoe diegene daadwerkelijk met machtsverschillen omgaat. Lees meer

Constant in verbinding en toch eenzaam

Constant in verbinding en toch eenzaam

Een plek waar je echt alleen bent en niet steeds naar je telefoon kunt grijpen. Waar vinden we die nog? Stefanie Gordin denkt met heimwee terug aan haar tijd in de Russische datsja's. Lees meer

 Giftige goudkoorts

Giftige goudkoorts

Jaarlijks belandt meer dan 130.000 kilo kwik - gebruikt voor het vinden van goud - in de Surinaamse natuur. Lees meer

Het vervolg van een rouwwoordenboek

Het vervolg van een rouwwoordenboek

De persoonlijke worsteling van Babet te Winkel om woorden te vinden voor haar rouw, was helemaal niet zo persoonlijk. Ze ontving vele berichten van mensen die zich in haar rouwwoordenboek herkenden. Dit is het vervolg van haar rouwwoordenboek. Lees meer

Hard//talk: Wie Thierry volgt

Wie Thierry volgt

Thierry Baudet heeft er heel wat kiezers bij die simpelweg hun vrijheid terug willen. Julius Koetsier vreest dat zij verzeild zullen raken in een moeras van verzinselen over UFO's en dinosaurussen. Lees meer

Nooit meer hier

Nooit meer genocide (hier)

Nooit meer genocide, dat beloven we elkaar op 4 mei. Maar wat zijn de lessen van 4 mei waard als we ze niet kunnen toepassen om nú een groep in nood te redden? Lees meer

Nieuws in beeld: Volle terrassen, volle ic's

Volle terrassen, volle ic's

Het demissionaire kabinet gaf groen licht voor het openen van de terrassen - en dus ook voor volle ic's. Lees meer

Ali B gaat je niet redden

Ali B gaat je niet redden

‘Self made men’ prediken in online succescursussen dat succes voor iedereen binnen handbereik ligt. Lees meer

Nieuws in beeld: Vogelgriep grijpt om zich heen

Vogelgriep grijpt om zich heen

Langs de Groningse Waddenkust zijn honderden vogels aangespoeld, die waarschijnlijk zijn geveld door de vogelgriep. Illustrator Aida de Jong brengt het lugubere nieuws in beeld. Lees meer

Leven in een grijs gebied

Leven in een grijs gebied

Wat gebeurt er met je zelfbeeld als je chronisch ziek wordt? Accepteer je de ziekte als een deel van jezelf, of blijf je uitkijken naar de dag waarop je genezen bent? Lees meer

 Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Digikunst spuwt broeikasgassen in de cloud

Het maken van de digitale kunstwerken kost ‘kolossale hoeveelheden’ rekenkracht van computers, aldus the New York Times. Lees meer

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

Nederland is boos. Waarom Jesse niet?

De nieuwste verkiezingen lieten ons weer eens zien hoe Nederland aan het afglijden is naar het rechtereinde van de politiek. Hoe kan dat? Is het niet tijd dat links even boos wordt als Wilders en Baudet? Lees meer

Gezien door een kunstwerk

Gezien door een kunstwerk

Doordat fysieke kunstexposities bijna nergens georganiseerd worden, zoeken kunstinstellingen andere wegen om hun werk ten toon te spreiden. Caecilia Rasch mist de ontmoeting met het kunstwerk, en vooral: erdoor gezien worden. Lees meer

Automatische concepten 54

Een miljoen huizen houden het te droog

Zeker een miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken, en dat aantal is de afgelopen jaren flink toegenomen. De boosdoener: droogte. Lees meer

Hard//talk: Onderdak is een mensenrecht

Onderdak is een mensenrecht

Over dakloosheid hoeven we geen uitvoerige politieke discussies te voeren, aldus Jihane Chaara. Onderdak is namelijk niets minder dan een mensenrecht (iets wat men in de Nederlandse politiek even vergeten lijkt te zijn). Lees meer

Filmtrialoog: Nocturne

Nocturne

Onze redacteurs zagen Nocturne, een film over het maken van een film. Hoofdpersonage Alex rent een nacht lang door zijn eigen hoofd, op zoek naar het sluitende idee, de juiste acteurs, een kloppend verhaal. Het sprak esthetisch heel erg aan, maar zaaide ook een hoop verwarring. Lees meer

Nieuws in beeld: 13

Onze corona-aanpak laat talloze aardbewoners stikken

Dat het materiaal waarmee we onszelf tegen corona beschermen voor een golf aan afval zou zorgen, zagen we al van verre aankomen. Illustrator Simcha van der Veen is dan ook verbijsterd: waarom doen we hier niets tegen? Lees meer

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Absurditeit is de kracht van The Nose or Conspiracy of Mavericks

Dat je niet op zoek hoeft naar de diepere betekenis en ook enkel de vorm van een film kan waarderen, bewijst de animatiefilm 'The Nose or Conspiracy of Mavericks'. Lees meer