Illustratie: Anne Brakema

Deze week geeft de redactie duiding aan de elfstedenkoorts, het Belgische poldermodel, en de klaagzang van De Boer." />

Illustratie: Anne Brakema

Deze week geeft de redactie duiding aan de elfstedenkoorts, het Belgische poldermodel, en de klaagzang van De Boer." />
Asset 14

Elfstedenkoorts

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vier korte commentaren, in woord en beeld.

Commentaar

Meer duiding, minder populisme

Een paar weken terug las ik in de Volkskrant een stukje waarin een Amerika-deskundige zich opwond over andere Amerika-deskundigen. Hoewel er ook inhoudelijk wel wat op het artikel aan te merken viel, bleef mijn hoofd vooral struikelen over deze opmerking: “Van een als deskundige opgevoerde wetenschapper verwacht je minder populisme en meer duiding, want de waarheid ligt genuanceerder.”
Even was ik geneigd mee te gaan in deze gedachte, mede omdat het beschuldigende ‘populisme’ gemakshalve ongedefinieerd blijft. Maar toen sloeg de twijfel toe: wat verwacht ik van een “als deskundige opgevoerde wetenschapper”? Van een wetenschapper verwacht ik wetenschappelijk onderzoek. Maar wanneer diezelfde persoon wordt opgevoerd? Wat verwacht ik überhaupt van iemand met een stel hersens in de media? Inderdaad: duiding. Maar moet ik daar blij mee zijn?
Duiding, dat is waar Matthijs ‘Felix’, ‘Joost’ of zelfs ‘Prem’ voor vraagt. Het is wat bijvoorbeeld Thierry Baudet in de NRC tweewekelijks doet: met een zekere vrijblijvendheid iets uitleggen, waarbij het gelijk (of vooroordeel) van de duider eigenlijk altijd wordt bevestigd. Af en toe veroorzaakt het wat ophef, maar het is nooit echt verrassend.
Het is een modewoordje, maar het verhult een breder verschijnsel: ‘infotainment’ vermomd als diepgang. Zelfs Hyves doet vrolijk mee.
Toen dacht ik ineens aan Diederik Stapel. Stapel was een fantastische duider: nooit beroerd om te worden opgevoerd. Maar hij ging het geouwehoer dat op tv voor serieuze discussie doorgaat, verwarren met zijn werk. Het is maar een klein stapje: je vooroordelen niet alleen ondersteunen met loze beweringen, maar ook met loze cijfertjes. De fraude was deze week weer in het nieuws. De NWO, die 2,2 miljoen euro in Stapels duiding investeerde, waste zijn handen in onschuld. Voorzitter Jos Engelen deed dat middels een bewonderenswaardig bondige drogredenering (en een totale ontkenning van het Agency-Structuredebat): "De gevallen van fraude zijn voor de NWO geen reden het financieringssysteem te veranderen. Het systeem werkt. Het zijn de mensen die soms niet deugen", aldus Engelen. De NWO selecteert volgens hem excellente onderzoekers. "En excellente onderzoekers zijn 100 procent betrouwbaar. Excellente onderzoekers frauderen niet."
Juist: ook bij de NWO wordt er vrolijk op los geduid. Eigen straatje eerst schoonvegen en alles naar hartenlust inpassen. Zoals het wetenschappelijk bureau van het Simplisties Verbond zou zeggen: “Daar moet de mattenklopper overheen.”

Door Jan Postma

Ver weg

Belgisch polderen

België heeft geen poldermodel. Als de regering en de vakbonden het niet met elkaar eens zijn wordt er niet onderhandeld totdat er een akkoord is, zoals in Nederland. De vakbonden doen eenvoudigweg waar ze voor zijn opgericht: ze delen rode, blauwe of groene jasjes uit aan hun leden en gaan staken, ‘militeren’, actievoeren en protesteren.
Vorige week was het weer zover. Een algemene staking legde een groot deel van het land plat. Verbolgen over pensioenshervormingen en loonbeleid, reden er geen treinen of bussen, bleven scholen leeg, werkte overheidsdiensten op halve kracht en boden werkgevers werkpremies aan, voor de moedige werknemers die de staakoproep durfden te negeren.
De media voerden intussen een oorlog uit over het beeld van de staking: hoe linkser het medium, des te succesvoller de staking; hoe rechtser het medium, des te meer was de staking een mislukking, en des te laagbijdegrondser waren de stakers. Één dagblad publiceerde een foto van een droevig meisje met een onderschrift waarin de oudere generatie werd bedankt voor het werk aan haar toekomst. De boodschap: wie vandaag niet werkt, is een onverantwoordelijk stuk onbenul.
Maar uiteindelijk is zo’n stuk syndicaal spierballenvertoon (kosten voor de economie: enkele honderden miljoenen euro’s) hetzelfde als het sociaal overleg met koekje en koffie tussen kabinet en vakbondsafgevaardigden in Nederland: er moet overeenstemming komen. Met de aankondiging voor een volgende algemene staking eind februari besluiten Di Rupo cum suis eieren voor hun geld te kiezen en de scherpe kantjes van de aangekondigde pensioenhervormingen af te schaven. Natuurlijk beweren ze dat ze dit ál lang in overweging hadden, om niet de indruk te wekken te zijn gezwicht voor de vakbondsdruk.
En dat is dan ook het grootste verschil tussen het Nederlandse en het Belgische sociaal overlegmodel. In Nederland zijn jullie best trots op het feit dat we allemaal zo goed door één deur kunnen, terwijl jullie elkaar feitelijk wel kunnen afschieten. In België wekt iedereen de indruk dat het land in permanente staat van burgeroorlog verkeert, terwijl ze na hun met zekere regelmaat terugkerende protestfeestjes weer prima kunnen samenleven. Noem het een verschil in perspectief.

Door Daan Oostveen

Nieuws in beeld

Zodra het kwik daalt, stijgt de Elfstedenkoorts.

Illustratie: Anne Brakema

Post Scriptum

Nasaal geklaag

“Normaal neem je misschien een of twee van die jongetjes – jongens – mee. Maar nu moet je ze bijna allemaal opstellen,” zo klaagde trainer Frank de Boer na Ajax - FC Utrecht, de vierde wedstrijd na de winterstop die zijn club niet wist te winnen. Omdat De Boer net als zijn tweelingbroer Ronald van nature al een nasale, klagerige stem heeft, zijn ze de laatste jaren ter compensatie erg positief in hun bewoordingen. Nu herinnert niemand zich meer hoe de broertjes in 2000 zeurden dat ze geen uitdaging meer zagen in ‘NEC-uit’, en via allemaal gezever van Ronalds schoonvader en louche zaakwaarnemer Rob Cohen een transfer naar FC Barcelona probeerden te forceren.
Als trainer van Ajax is Frank de Boer tot nu toe streng, maar optimistisch gebleven. Hij liet zich niet meeslepen door de sensatiegeile voetbaljournalisten die hem de excuses voor de voeten wierpen. “Nu heb je de beelden gezien. Het was geen buitenspel. Hoe sta je hier dan, als verliezend coach?” “Dat gesteggel in de bestuurskamer, gaat dat niet in de koppies zitten?” De Boer bleef steeds rustig en concentreerde zich op zijn visie voor het eerste elftal, waarvan het succes niet van omstandigheden mag afhangen. Tot afgelopen zondag, toen zijn stem een octaaf zakte en het even weer leek alsof radio-DJ Edwin Evers hem imiteerde. Hij zocht een excuus, en vond die gemakkelijk in de afwezigheid van vele basisspelers.
Ajax’ grote voorbeeld is De Boers oude club FC Barcelona. Zelden heeft de wereld een stijlvollere trainer gezien dan Pep Guardiola, die vol passie langs de lijn coacht, maar zich nooit laat gaan op een persconferentie. Zelfs als een Real Madrid-verdediger overduidelijk op de hand van zijn sterspeler Messi gaat staan, onthoudt hij zich van commentaar. Afgelopen zaterdag miste zijn elftal ook een hoop basiskrachten en moest Guardiola net als zijn collega een groot aantal jeugdspelers opstellen. FC Barcelona won met 2-1, de twintigjarige Tello scoorde. Maar als hij had verloren, had Guardiola niet geklaagd.
Het geduld van Frank de Boer is op, en dat is begrijpelijk. Zonder een goede organisatie kunnen we nooit zien of hij een goede trainer is. Er zullen altijd excuses voorhanden zijn, begrijpelijke excuses, verleidelijke excuses. Het gesteggel rond de niet-transfer van Mounir El Hamdoui laat zien dat het woord ‘organisatie’ al te veel eer is voor de voetbalclub Ajax. Daar kan de proleet Johan Cruijff ook geen verandering in aanbrengen.
Konden ze maar opnieuw beginnen.

Door Rutger Lemm

Mail

Hard//hoofd is gratis en
heeft geen advertenties

Steun Hard//hoofd

Ontvang persoonlijke brieven
van redacteuren

Inschrijven

Steun de makers van de toekomst

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor nieuwe makers. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een scherpe en eigenzinnige stem kunnen ontwikkelen als zij niet worden verleid tot clickbait en sensatie: die vrijheid vormt de basis voor originele verbeelding en nieuwe verhalen.

Steun ons

  • Foto van Marte Hoogenboom
    Marte HoogenboomHoofdredacteur
  • Foto van Mark de Boorder
    Mark de BoorderUitgever
  • Foto van Kiki Bolwijn
    Kiki BolwijnAdjunct-hoofdredacteur, chef Literair
  • Foto van Sander Veldhuizen
    Sander VeldhuizenUitgeefassistent
het laatste
Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Geef de hoop niet op. Elke graad is er een.

Mannen die leven in luxe en vrede vertellen ons dat we de klimaatapocalyps moeten accepteren in plaats van ertegen te vechten. Onzin, vindt Harriët Bergman. Elke graad is er een, en elke graad is onze vrijheid waard. Lees meer

Blauwe maandagen

Blauwe maandagen

Max Beijneveld neemt de gevolgen van de coronamaatregelen onder de loep en observeert het gevoel van uitzichtloosheid dat hij zelf ervaart. Lees meer

Automatische concepten 50

Eigen haard is fijnstof waard?

Bijna een kwart van de fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels. Daarmee zijn ze de voornaamste bron van uitstoot. Lees meer

Voltooid Herstelde Tijd 1

Voltooid Herstelde Tijd. Voorbij de schaamte rondom slachtofferschap

Beelden die we doorgaans te zien krijgen van intiem geweld zijn vaak oppervlakkig en sensationeel. Tessel ten Zweege deed mee aan het kunstproject van Lara van Gaalen, dat laat zien dat het ook anders kan. Lees meer

Nieuws in beeld: Jongeren zijn moe en moedeloos

Jongeren zijn moe en moedeloos

Illustrator Simcha van der Veen zag het al in haar eigen vriendengroep, en haar vermoeden wordt nu steeds vaker in de media bevestigd: jongeren staan massaal op omvallen. Lees meer

Hard//talk: Er schuilt een superkracht in autisme

Er schuilt een superkracht in autisme

Autisme wordt vaak gezien als een ingewikkelde afwijking. Sofie Hees vraagt zich af wie bepaalt wat normaal is. Het is tijd voor meer neurodiversiteit. Lees meer

Nieuws in beeld: Zij speelt met kanker (en wint)

Zij speelt met kanker (en wint)

Na de dood van een goede vriend en mentor, besloot een Tsjechische speltheoreticus haar kennis in te zetten in de strijd tegen kanker. Lees meer

Maken worsten echt de man?

Maken worsten echt de man?

De mannelijkste manier om direct bij te dragen aan een duurzame planeet is het vermijden van dierlijke producten. Maar voornamelijk mannen vinden de overstap naar een veganistisch dieet lastig. 'Echte' mannen eten immers vlees, toch? Tijd om met die genderverwachtingen te spelen, vindt Esther Lamberigts. Lees meer

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Informatie, desinformatie en onbegrijpelijke naaipatronen

Telt iets als informatie als het voor de meeste mensen onleesbaar is? Alma Apt las de dichtbundel ‘Garments against Women’ van Anne Boyer. In die bundel legt zij een relatie tussen naaien en boekhouding: goede informatie hoeft net als een naaipatroon niet altijd transparant te zijn. Lees meer

Hard//talk: THIS IS MY PARK

THIS IS MY PARK

Kun je als vrouw wel stellen dat een park voor jou is? Marthe van Bronkhorst ziet in de billboards van Beyoncé meer verkooptruc dan feminisme. En stelt: het feminisme is er nog lang niet. Lees meer

Filmtrialoog: I am Greta

I am Greta

Documentairemaker Nathan Grossman portretteert Greta Thunberg tijdens haar missie om de ernst van klimaatverandering te laten doordringen bij politieke leiders. Lees meer

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Filmvrouwen die hun onderdrukker met een hakbijl of naaldhak te lijf gaan

Vrouwen in films reageren soms onverschrokken of ronduit agressief op het seksisme dan hun ten deel valt. Dat is spannend en zelfs bewonderenswaardig, al blijft geweld in het echte leven ongewenst. Toch kunnen we van deze films iets leren, aldus Lotje Steins Bisschop en Roselien Herderschee. Lees meer

Nieuws in beeld: Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Laten we niet vergeten voor wie de avondklok is

Illustrator Rueben Millenaar is blij dat de avondklok vanavond ingaat, al zou hij wel graag zien dat we meer aandacht hebben voor de mensen die onder de maatregel lijden. Lees meer

Nieuws in beeld: In de klauwen van de blauwe leeuw

In de klauwen van de blauwe leeuw

Gedupeerden in de toeslagenaffaire moeten de 30.000 euro, die zij ter compensatie krijgen, grotendeels weer terugbetalen. Lees meer

Koop online bij je favoriete boekhandel 1

Koop online bij je favoriete boekhandel

Max Beijneveld ziet met lede ogen aan hoe de boekhandels uit het straatbeeld verdwijnen door de coronacrisis, ondanks het feit dat we het afgelopen jaar gezamenlijk meer boeken hebben gekocht. Steun juist nu je favoriete boekhandels door direct op hun site onze aankopen te doen. Lees meer

Succes is geen keuze

Succes is geen keuze

Krijgen we in onze samenleving altijd wat ons toekomt? Bas van Weegberg ziet meritocratie als een optimistisch rookgordijn waarachter sociale ongelijkheid makkelijker in stand wordt gehouden. Lees meer

Het populisme van de VVD, gekraakt

Het populisme van de VVD, gekraakt

De #DanielKoerhuisChallenge begon als een ludieke hashtag, maar bleek gaandeweg om veel meer te gaan, schrijft Sander van der Kraan. Lees meer

Hard//talk: De goede kant van de geschiedenis is solidair, ook als het even niet uitkomt

Het beste van 2020

Tien hoogtepunten van een jaar discussies, ruzies en gepassioneerde betogen die de revue passeerden. Lees meer

Alain Bachellier

Te vaccineren of niet te vaccineren, dat is de kwestie

De keuze om je wel te vaccineren is vaak net zo irrationeel als de keuze om je niet te vaccineren. Uiteindelijk is niet kennis, maar vertrouwen de doorslaggevende factor. Jihane Chaara heeft vertrouwen. Lees meer

 Staat er een doctor voor de zaal?

Staat er een doctor voor de zaal?

Epsteins gastbijdrage was tekenend voor het seksisme en de neerbuigendheid waarmee vrouwelijke academici te maken krijgen. Lees meer

De geruchten zijn waar. Lees Hard//hoofd nu ook op papier!

Bestel op tijd je eigen exemplaar van de eerste editie, met als thema: ‘Ik’. We hebben drie covers ontworpen. Kies je favoriet.

Bekijk de covers