Illustratie: Anne Brakema

De gulden komt terug, Drive knipoogt naar de jaren tachtig, Freddy Heineken is hip, België komt niet vooruit; Occupy is nog lang niet over." />

Illustratie: Anne Brakema

De gulden komt terug, Drive knipoogt naar de jaren tachtig, Freddy Heineken is hip, België komt niet vooruit; Occupy is nog lang niet over." />
Asset 14

Dubbeltje op z'n kant

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren, in woord en beeld, van onze redacteuren.

Illustratie: Joost de Haas

Commentaar

Hun punt is gemaakt

“Hun punt is gemaakt.” Dat hoor je steeds als het over de Occupy-beweging gaat. VVD-raadsleden, ondernemers aan het Damrak, beurshandelaren, allemaal herhalen ze het als een mantra: “We begrijpen de onvrede. Maar hun punt is gemaakt.” Het is als een klantenservice die zegt: “We noteren uw klacht, meneer. Bedankt voor het bellen!”
Occupy Wall Street is sinds 15 september aan de gang; veel te lang voor het lezerspubliek en dus de journalisten. De oorlog in Libië was ook al zo’n voortslepende zaak, met gelukkig een prachtig dramatisch einde. Maar de kans is klein dat binnenkort een CEO van Goldman Sachs zwaargewond uit een rioolpijp komt kruipen.
“Ja, dat was een prachtig stukje protest van de Occupy-beweging, bedankt voor dat idealisme jongens, dan gaan we nu doorrrrr naar Jan Mulder die boos is over de kleding van Sascha de Boer. Jan, hoe zit dat?”
Dinsdag werd Zucotti Park ontruimd. De bezetters van het Amsterdamse Beursplein krijgen nog een week.
Wanneer dringt het door dat dit geen tijdelijk fenomeen is, geen protest van een dag waarna iedereen weer lekker naar huis gaat? De wereld is aan het veranderen. De bewoners van Occupy zijn niet de meest inspirerende figuren, ze hebben geen goed verhaal, maar ze hebben gelijk. Daar kun je cynisch over doen, je kunt ze negeren of bekritiseren, maar je kunt ze beter helpen om wél met een goed verhaal te komen.
Rob Wijnberg omschreef het op 25 oktober treffend in zijn column in nrc.next: “Terwijl burgers op pleinen over de hele wereld demonstreren tegen het systeem, komen leiders van over de hele wereld bijeen om dat systeem te redden.”
Hun punt is nog lang niet gemaakt.

Door Rutger Lemm

Rolmodel

Freddy Heineken: Don Draper of Don Corleone?

Afgelopen week stapten weer twee Heineken-ontvoerders naar de rechter vanwege de film De Heineken Ontvoering: in oktober trachtte hoofdpiet Willem Holleeder tevergeefs een verbod te bewerkstelligen. Er was echter een man die de film met één telefoontje definitief naar de meest stoffige archiefkast van het Filmmuseum had kunnen verbannen: Freddy Heineken.
Heineken, die in 2002 overleed, was de échte godfather van Nederland. Nadat hij Heineken in Amerika op de kaart had weten te zetten als "het champagne onder de bieren" liet Freddy alle flesjes Amstelbier in New York opkopen, en kregen de winkeleigenaars (onder bedreiging van het spreekwoordelijke paardenhoofd in hun bed) te horen dat ze voortaan Heineken dienden te verkopen.
In de liefde was Freddy al even meedogenloos. Toen zijn maîtresse, actrice Nan Los, met een ander trouwde, kende Freddy’s rancune geen grenzen. Haar debuutfilm Twee Druppels Water (1963), die een internationaal succes leek te worden, werd per direct uit de roulatie gehaald. Freddy’s sterrenbeeld was Schorpioen: "Ik verschuil me. Wegkruipen, wachten, plotseling te voorschijn komen, steken. Sting, raak." 
Het leidt geen twijfel dat Freddy een soortgelijke steek had uitgedeeld wanneer De Heineken Ontvoering - die binnen vier dagen goud werd en inmiddels is verkocht aan Groot-Brittannië (ironisch genoeg door agentschap Bavaria Films) - hem niet had aangestaan.
Op dit moment wordt de vierdelige tv-serie Freddy gefilmd, met Thom Hoffman als Heineken. Volgens regisseur Pim van Hoeve zal de serie “een soort Mad Men” worden, die in tegenstelling tot de recente film meer de focus legt op Heinekens periode in New York in de jaren veertig. Hier ontwikkelde Freddy zijn ijzersterke marketingtalent, én perfectioneerde hij de “maffiapraktijken” waarvan het Heineken-concern nog regelmatig wordt beschuldigd.
De film en de tv-serie lijken de twee polen van Freddy’s karakter te vertegenwoordigen: een succesvolle charmeur die van een doodgewoon biertje een wereldmerk maakte (Freddy), en een rancuneuze despoot die over lijken ging (De Heineken Ontvoering: de filmposter lijkt zelfs een hommage aan The Godfather).
Freddy Heineken blijft een enigma. Don Draper of Don Corleone? Wie het weet mag het zeggen.

Door Sanne Rispens

Nieuws in beeld

De PVV is recentelijk een onderzoek gestart naar de wenselijkheid en voordelen van een terugkeer van de gulden. Reden genoeg voor Maurice de Hond om alvast een peiling te houden: maar liefst een derde wil de gulden terug.

Illustratie: Anne Brakema

Ver weg

Belgische democratie

Al ruim vijfhonderd dagen zit België zonder federale regering, tot groot ongenoegen van de kiezers. Er wordt wel gezegd dat België geen regering heeft. De onjuistheid hiervan is ironisch: België heeft momenteel namelijk wel vijf regeringen, voor de verschillende gemeenschappen en gewesten die België rijk is. En dan tellen we de demissionaire regering van Yves Leterme – meer dagen demissionair dan missionair in zijn carrière als premier – niet eens mee.
Nee, aan regeringen is er in België geen gebrek. Het is een Brusselse volkswijsheid dat je maar duizend stemmen nodig hebt om minister te worden. De bestuursdruk is hoog. Formateur Di Rupo had deze week grote moeite om een begroting rond te krijgen. Toch zou Europa deze uiterlijk half december graag ontvangen. En zo heeft België wederom een dwingende deadline voor de media, die elke week wel een nieuw hoogtepunt in de regeringsvorming kunnen onderscheiden. “Vrijdag wordt besloten of er onderhandeld gaat worden over het vooroverleg”.
Duizend stemmen voor een minister? "Laat die duizend stemmen dan eens samenkomen," moeten de initiatiefnemers van de G1000 hebben gedacht. De G1000 is een experimenteel burgerplatform, waarbij 1000 willekeurig gekozen burgers afgelopen vrijdag (11-11-11) samen kwamen om de problemen van het land zélf te bespreken, een poging tot meer directe democratie. Dat er maar 704 opdaagden mocht de pret niet drukken. Uiteindelijk zal er echter maar met een “G32” van vrijwilligers worden doorvergaderd, wat weer op scepsis kwam te staan van het linkse burgermediaplatform DeWereldMorgen. De huidige crisis in België en Europa lijkt te smeken om meer directe democratie. Het blijft oprecht de vraag of dat überhaupt mogelijk is.

Door Daan Oostveen

De filmclub

De ironie van Drive

Er staan roze letters op de filmposter van Drive. Dat is best wel camp. Of jaren tachtig. In elk geval is de kleur ironisch. Eigenlijk lijkt het op de filmposter van Footloose. Drive zit vol met verwijzingen naar de jaren tachtig. Alles in de film is een referentie of een knipoog.
Drive heeft een eenvoudig plot: zwijgzame held die zijn brood verdient als vluchtautochauffeur wordt verliefd en daardoor komt hij in allerlei lastige situaties terecht (wat achteraf bezien ook het plot van een willekeurige aflevering van Fawlty Towers had kunnen zijn). Het verhaal is versierd met jarentachtigmuziek, beelden van een troosteloos Los Angeles, het verwrongen hoofd van Ron Perlman, onverwacht geweld, zilveren jassen en een hyperemotionele Carey Mulligan. Het past daarmee naadloos in de modieuze nostalgie naar de jaren tachtig, zo mogelijk het lelijkste tijdperk uit de geschiedenis van de mensheid. De hele stijl van Drive is niet mooi, maar alles waar het voor staat is cool. Dat werkt uitermate verwarrend, want hoe kun je een film beoordelen als bijna elke creatieve keuze een knipoog is?
In gesprekken na afloop bleek iedereen veel meer in de film gezien te hebben dan ik, variërend van iets wat blaxpoitation heet tot het zijn van een parodie op films waarvan ik nog nooit gehoord heb. Met zoveel referenties en ironie hoef je geen enkele keuze te verdedigen. Het is immers niet jouw beslissing, maar een verwijzing naar die van iemand anders. Drive is daarmee een typische hipsterfilm. Of ik mijn snor en skinny jeans mooi vind? Geen idee, maar het is jaren tachtig en vét camp.

Door Tim de Gier

Mail

Redactie

Verzamel kunst en steun ons
of word magazine abonnee

Sluit je aan

Wil je meer Hard//hoofd?
Meld je aan voor een nieuwsbrief!

Schrijf je in
test
het laatste
Moeder van een mislukt idee

Moeder van een mislukt idee

‘Breek ik een idee echt af zoals een zwangerschap beëindigd wordt?’ Roosje van der Kamp voelt een grote noodzaak om iets blijvends te creëren, maar komt niet verder dan vluchtig neergepende fragmenten in haar notities. In dit essay onderzoekt ze – naast de vraag of ouderschap eventueel een valide, tweede optie is – haar worsteling met het professionele schrijverschap. Lees meer

Denkbeeldige ruimte

Denkbeeldige ruimte

In dit essay onderzoekt Sytske Frederika van Koeveringe hoe schrijven een ruimte opent waarin kwetsbaarheid, verbinding en saamhorigheid zichtbaar worden. ‘Sinds ik ziek ben, voel ik bij vlagen een afgesneden gevoel van de medemens die geen kanker van binnenuit kent.’ Lees meer

:Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen 2

Verdreven naar de zee: Een zoektocht naar de onvertelde verhalen van Vietnamese bootvluchtelingen

Lam Ngo was vierentwintig toen hij vluchtte uit een ideologisch verscheurd Vietnam. In dit essay vertelt hij hoe hij weer leerde luisteren naar de pijnlijke en lang verzwegen herinneringen, hoe het was om in Nederland opnieuw te moeten beginnen en over de blijvende band met zijn geboortestad Saigon. ‘Want pas als we zien wat er verzwegen is, kunnen we echt luisteren.’ Lees meer

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Westerse schoonheidsidealen onder een hoofddoek

Tessy Ouwens kreeg op jonge leeftijd te maken met onrealistische schoonheidsidealen en dit leidde tot een strijd met haar eigen lichaam en zelfbeeld. Onverwachts was het de islam en het bedekken van haar lichaam, dat haar uit deze strijd hielp. ‘Met mijn hoofddoek op, voelde mijn lichaam voor het eerst weer als de mijne.’ Lees meer

:De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

De DSM is science fiction, iedereen is gek: psychiater Jim van Os in de laatste Zomergasten

Hij wil de DSM weggooien, spreekt controversieel over euthanasie, drank, de ggz... wat niet? Wie ís de allerlaatste Zomergast? Psychiater Jim van Os, dus. ‘Wat je uiteindelijk nodig hebt, is een ander mens.’ Lees meer

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Oh Sultan, pахмат, maar ik voel niet hetzelfde

Na een paardentocht in Kirgizië wordt voor Jip van Steenis duidelijk dat haar connectie met gids Sultan een andere wending nam dan ze had verwacht. Wat gaat er allemaal verloren in de interculturele vertaling wanneer je als toerist een band opbouwt met iemand in het buitenland? En hoe begeef je je in deze heteronormatieve dynamiek als biseksueel, in een land waar je niet queer mag of durft te zijn? Lees meer

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Sigrid Kaag blijft diplomatisch bij Zomergasten, heel even komt ze los

Janine Abbring begint het gesprek met de woorden: “Je bent de afgelopen paar jaren veelvuldig bekeken door andermans ogen, maar vanavond kies jij de beelden.” Dat zet meteen de toon, maar roept ook de vraag op: zal doorgewinterde diplomaat Sigrid Kaag, met haar altijd politiek correcte antwoorden, het achterste van haar tong laten zien, of... Lees meer

:Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Zomergast Tommy Wieringa ziet ruimte: 'Er is nog heel veel te redden'

Tommy Wieringa verleidt je op fantastische wijze om samen met hem een doodlopende steeg in te lopen. Met een lach en een handig gebaar wijst hij de kijker op de fonkelende scherven onder ieders voeten. 'Er is nog heel veel te redden.' Lees meer

Auto Draft 22

Merel Pauw/Elmer zoekt naar vorm in Zomergasten: ‘Mag ik hier eeuwig over twijfelen?’

Astrid Goossens ziet hoe Zomergast Merel Pauw (/Elmer) zich comfortabel voelt als buitenstaander, terwijl ze praat over haar idolen, ingewikkelde mannen, blinde vlekken, het loslaten van controle, nationalisme en de schoonheid van harige kostuums. Maar krijgen we ook de mens ‘Merel’ te zien, of genieten we vooral van een performance? Lees meer

Auto Draft 21

Zomergast Nasrah Habiballah houdt koppig de handrem erop: 'Het gaat niet om mij'

Lies Defever ziet hoe Nasrah Habiballah in het laatste seizoen van Zomergasten drie uur lang strategisch de handrem aangetrokken houdt. Via fragmenten van anderen zien we haar liefde voor de wereld om haar heen, maar zelf blijft ze vooral ongrijpbaar. Koppig lijkt ze vast te houden aan dat wat goede journalistiek in principe zo belangrijk maakt: jezelf telkens opnieuw proberen aan de kant te zetten. Lees meer

:Archieven van West-Papua: Over narratieven, liederen en wat als kennis telt

Archieven van West-Papua: Over narratieven, liederen en wat als kennis telt

Wanneer haar opa na vijftig jaar terugkeert naar zijn geboorteland, realiseert Julia Jouwe zich pas hoezeer het ontbreken van West-Papua in het collectieve geheugen van Nederland invloed op haar heeft. Lees meer

Zien is beminnen 1

Een pluchen harnas

Aan de hand van een berenjas, het COC, een appelgroene broek, non-binair zijn en een rode cabrio neemt Tom Kniesmeijer je mee in de kronieken van zijn eigen genderbeleving. Lees meer

Zien is beminnen 2

Zien is beminnen

Olave Nduwanje besteedt uren met haar lichaam, kijkt beminnend, en deelt haar ‘poreuze plooien, tastbare rondingen, vochtige openingen, en ademsnakkende lediging’ met anderen. Dit lukt haar nu, na dertig jaar, door haar realiteit te analyseren, in de spiegel te kijken en door porno te maken. Lees meer

Over hoe je echtheid kan dragen

Over hoe je echtheid kan dragen

Leren riempjes die uitdagend uitsteken, of juist veilig verstopt tussen sokken in een mandje. In dit essay reflecteert Imme van Zuilekom op de strapon: die zowel zachtheid, hardheid en samenzijn bevat. Lees meer

Auto Draft 16

Weer thuis voelen in een wegwerpwereld

Onderzoeksprogramma Reparatie Remise vroeg schrijvers, kunstenaars en denkers te reflecteren op reparatie als culturele, sociale en politieke praktijk. In dit essay onderzoekt Lieke Knijnenburg wat het betekent om zorg te dragen voor spullen in een wereld die draait op snelheid, vervanging en voortdurende vernieuwing. Lees meer

Verwachtingen

Verwachtingen

In dit openhartige en genuanceerde essay deelt Sharon van Oost haar twijfels bij het grootbrengen van een jongen in deze vrouwonvriendelijke wereld. Hoeveel ruimte zal ze hem geven? Heeft ze zijn gender niet al te veel bepaald? Hoe kan ze hem helpen om zelf uit te vinden wat mannelijkheid voor hem betekent? Lees meer

:Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Metamorfosen in het Rijksmuseum: verkrachtingscultuur tentoongesteld, maar niet gecontextualiseerd

Tussen marmeren goden en mythologische meesterwerken in de tentoonstelling 'Metamorfosen' ziet Nina Läuger vooral een pijnlijk gebrek aan context. Ze vraagt zich af waarom het Rijksmuseum geweld, misogynie en verkrachting in klassieke kunst toont zonder die beelden echt vanuit het heden te bevragen. Lees meer

:Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Athene: Ergens tussen Grindr, Griekse oudheid en cruisegebieden

Datingapps: een vloek en een zegen. Enerzijds laten ze je toe zonder grenzen gelijkgestemden te ontmoeten, anderzijds monetariseren ze je seks- en relatiebehoeftes. Bestaat er een best of both worlds? Onder de Griekse zon overdenkt Sharvin Ramjan de liefde in al haar vormen. Lees meer

Reuzenalken

De laatste reuzenalk en wat hij ons leert over de klimaatcrisis

In een Brusselse opslagkast staat een vogel die we nooit meer levend zullen zien. We weten al eeuwen hoe soorten verdwijnen en toch lijken we opnieuw weer toe te kijken. Wanneer wordt weten eindelijk handelen? Lees meer

:Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

Kraamtranen: hoe de postpartum depressie de roze wolk van het moederschap doorprikt

In ons collectieve geheugen lijkt er weinig plaats voor moeders* die na de bevalling lijden aan depressieve gevoelens: deze verhalen ondermijnen het klassieke beeld van het moederschap als een roze wolk. Gelukkig brengen steeds meer vertellingen nuance aan, waarbij de vraag rijst in hoeverre we als maatschappij verantwoordelijkheid dragen voor de eenzaamheid die kersverse moeders kan overvallen. Een essay door Anne Louïse van den Dool. Lees meer